Người con của Hà Nội, ngày trở về

Thứ hai, 18/01/2010 09:30

Chẳng phải vôtình, được mệnh danh là nhạc sĩ của Hà Nội, bởi ông đãsáng tác nhiều bài về Hà Nội và những bài của ông mang đậm dấu ấn,phong vị Hà Thành. Ông khắc khoải về một Hà Nội êm đềm nhỏ bé lànhững câu ca không bao giờ cũ. Người yêu nhạc, yêu Hà Nội có thể thấyngay được "phong vị Hà Thành" qua những ca khúc của Phú Quang như "Em ơiHà Nội phố", "Lãng đãng chiều đông Hà Nội", "Chiều phủ Tây Hồ", "Nỗinhớ mùa đông", "Khúc mùa thu"...

Đó là hương hoasữa, phố cổ mặc trầm, từng hàng cây góc phố,lác đác lá thu vàng rơi, cơn mưa nhỏ chợt đến mùahạ... Tất cả, vướng vất mang hơi thở của một Hà Nội xa xưa quávãng... Sự cuốn hút kỳ lạ trong giai điệu, câu ca ám ảnh, bạn cũngnhư tôi có thể rong ruổi hàng giờ trên từng con phố để say sưa cảmnhận "một Hà Nội ngây ngất nắng, một Hà Nội run run heomay", hay thơ thẩn nuối tiếc "gió mùa đông bắc se lòng, chút lá thu vàngđã rụng chiều nay cũng bỏ ta đi"... Còn trong tình yêu, ông đã nói hộ tâmtrạng của không ít người bằng những lời ca giản dị nhưng cũng thật tinh tế: "Dù mai ngày cách xa mãi mãi diệu kỳ là tình yêu chúng ta. Và ta biết một điềuthật giản dị. Càng xa em ta càng thấy yêu em"...

Người con của Hà Nội, ngày trở về
Ảnh: Sành điệu

Hẳn, định mệnh đã an bài cho ông,khi sinh ra để trở thành nhạc sĩ của Hà Nội. Người nhạc sĩ rời đất mẹ vào thànhphố mang tên Bác để lập nghiệp, nhưng vẫn quay quắt về nơi mình lớn lên trên phốKhâm Thiên cùng bao kỷ niệm thời thơ ấu. Ông trải lòng viết: "Năm nào cũngvậy, cuối thu đầu đông tôi lại trở về Hà Nội, để nói lời yêu thương và tỏ bàynỗi nhớ bằng đêm nhạc của chính mình. Trong tôi, Hà Nội là nỗi nhớ thiết tha,như một dòng sông không ngừng chảy, lúc êm đềm, lúc lại cồn cào con sóng.

Không hiểu sao càng có tuổitôi càng nhớ nhung những ngày thơ ấu của mình. Hà Nội ngày tôi còn bé đẹp và yênbình biết bao. Tôi vẫn thường cùng bạn bè chơi thổi búp lá đa, bắt dế bỏ vào ốngbơ và xem chọi dế. Tôi đã lớn lên bằng những kỷ niệm của thành phố một thời bomđạn. Thời trai trẻ của tôi thuộc về Hà Nội. Mối tình đầu của tôi cũng thuộc vềHà Nội. Ấy là người bạn gái trong trẻo thầm lặng dành bánh mỳ luộc cho tôi mỗisáng. Rồi chúng tôi đi qua đời nhau... Rồi phút ngập ngừng đầu tiên ấy trở thànhkỷ niệm. Và Hà Nội là nơi cất giữ quá khứ dịu dàng của cuộc đời".

Người con của Hà Nội, ngày trở về

"Cuộc đời là dòng sông chứađầy nghịch lý" lời bài hát trong âm nhạc của ông như đã vận vào đời ông. Yêutha thiết Hà Nội đến vậy mà Phú Quang ra đi, chọn Sài Gòn để sống, để lậpnghiệp. Dù sống trong phồn hoa đô hội, ông vẫn không thể quên vùng đất nguồncội, vùng đất của một phần đời có bóng dáng người mẹ hiền, cùng những mối tìnhdang dở. Nhạy cảm quá chăng?! Tố chất trong ông luôn là nỗi cô đơn bẩm sinh đeobám. Người nhạc sĩ đành nương vào âm nhạc, để thổn thức nỗi lòng.

 Hà Nội chính là không gianmàu mỡ để ông có thể thỏa thê khóc cười, giăng mắc tình cảm. Ông dành viết lời30% trong số ca khúc của mình. Mảnh đất văn chương không đủ rộng để ông tải nỗithiếu hụt mênh mông, bỗng dưng như cơ duyên, từng ý thơ của thi sĩ đã gợi lêntrong ông những bản tình ca lãng mạn và sâu lắng. Người nhạc sĩ tài hoa đã phùphép để biến bài thơ thành lời ca réo rắt có tiếng, có hình, và những tình khúcbất hủ ra đời: "Dạ khúc", "Đâu phải bởi mùa thu", "Tình khúc 24", "Dòng sôngkhông trở lại", "Mơ về nơi xa lắm", "Mùa thu và em"...

Tâm hồn đồng điệu của thi sĩ vànhạc sĩ cũng bắt nhịp, họ trở thành tri kỷ trong âm nhạc và đôi khi cả ngoàiđời. Chả thế mà ông tâm sự, nửa thế kỷ gắn bó với nên âm nhạc nước nhà, nhưngông chỉ có bạn thân trong giới nhà thơ, nhà văn, họa sĩ còn đứng trong đám đôngnhạc sĩ, ông cảm thấy mình bơ vơ, lạc lõng... Người nhạc sĩ của những bản tìnhca trong sáng, lãng mạn, có vô khối nỗi niềm u uất chất chứa trong lòng.

Ngay từ khi còn là cậu bé con đãbị gán cho cái tội chả lấy gì làm tốt đẹp là kiêu ngạo và khinh người, để phầnđời sau đấy là chuỗi ngày "bi kịch về lòng tin" đeo đẳng đến tận giờ. Để nói vớicuộc đời, với chính mình, ông trải lòng viết những câu tê tái thế này: "17tuổi. Trong nỗi bức xúc đến tuyệt vọng của tâm trí, trong sựchao đảo của lòng tin tôi đã viết tác phẩm âm nhạc không lời đầu tiên.Viết ào ào như một gã khùng. Bất chấp những định kiến, những ràngbuộc của những thói quen hằn lên từ cuộc đời. Tôi viết để vơi đinhững dằn vặt từng đêm bởi một đời sống thiếu may mắn và quá nhiềuéo le". Ngay khi nhạc phẩm này ra đời, đãkhẳng định được vị thế của cậu bé Phú Quang trong làng nhạc.

Người con của Hà Nội, ngày trở về

Vợ chồng nhạc sĩ Phú Quang - Anh Thư

Phú Quang kể, ngàythơ bé ông đã khóc dưới sự tàn nhẫn của đồng loại. "Mày là đứatrẻ hư. Mày kiêu ngạo. Mày ích kỷ. Mày sống biệt lập và không hòađồng. Mày không được đi đâu hết..." không chỉ một lần người ta đãđổ từng ấy thứ vào đầu một đứa trẻ. Số là, năm 14 tuổi cậu bé PhúQuang viết đơn xin đi nước ngoài học nhạc, tiêu chuẩn ở trường học cóhạn, nhưng nhiều người muốn đi, và người ta đã gán cho cậu từng đấythứ.

Suốt những năm ởtrường nhạc, Phú Quang đã 7 lần "xuất ngoại... hụt" (!?). Nhạc sĩNguyễn Văn Thương nhìn thấy cậu học trò có nhiều triển vọng, chả cólý do gì để cậu phải oan uổng thế, ông đã đề nghị không thể đưa PhúQuang ra xét tuyển, phải cho đi nước ngoài học nhạc. 10 ngày sau, ôngquá đỗi ngạc nhiên khi nhìn thấy cậu bé đang thơ thẩn ngoài đường: "Ơ! Tại sao cháu còn ở đây?". Cậu bé buồn rầu: "Cháu không đượcđi đâu, bác ạ". Thật ra, lần đó có công văn cử Phú Quang đi họcnhạc ở nước ngoài, nhưng ai đó đã giấu công văn đi.

Người con của Hà Nội, ngày trở về
Ảnh: Sành điệu

Một lần khác,xảy ra vào lần thứ 6 đi học nước ngoài hụt. Vào học trường nhạc,Phú Quang học lớp kèn "cor", thầy giáo dạy kèn gặp cậu học trò bảo:"Phú Quang à, nếu trò ra nước ngoài học nhạc thầy sẽ rất ủng hộem". Nhưng cũng chính người thầy này sau khi biết nếu Phú Quangkhông đi thì mình sẽ được thế vào chỗ đó, nên trong cuộc họp xéttuyển đã đổ bao nhiêu tội xấu xa lên đầu cậu học trò. Hiệu trưởngtrường nhạc, nhạc sĩ Tạ Phước nói với thầy dạy kèn: "Anh đi rồi,ai sẽ dạy kèn thay anh". Thầy giáo dạy kèn chỉ vào Phú Quang: "Đây,cậu này có tài lắm, rất thông minh...". Nghe xong nhạc sĩ Tạ Phướcgiận lắm bảo: "Anh đã bảo thằng bé không có đủ tư cách đi nướcngoài thì làm sao thằng bé còn có thể đứng trên bục giảnglàm thầy được"... Sau đy, nhạc sĩ Tạ Phước,gặp Phú Quang an ủi: "Bác biết là cháu chịu nhiều bất công, cháukhông có gì phải sợ hãi cả. Cháu có thể không được đi học nướcngoài, nhưng cháu cứ tin bác đi, người như cháu dứt khoát sẽ thànhcông...".

Người con của Hà Nội, ngày trở về

Cuộc đời củaông đến 6 lần bị "tuyên án tử hình" vì căn bệnh ung thư. Đã lâu, nhữngđốt xương ở khớp tay, khớp lưng của ông trồi lên những cục thịt cứngngắc. Nó lan ra từng mảng, bác sĩ xác định ông bị căn bệnh vô phươngcứu chữa. Mãi sau này ông mới biết bác sĩ đã chẩn đoán nhầm. Cuộcsống không yên ả, những cơn sóng gồ ghề, nhữngđoạn lồi khúc khuỷu, người nhạc sĩ đã tựa mình vào người tình âmnhạc, để cứu rỗi tâm hồn xanh xao vì buồn phiền.

Cách đây vài năm,gặp ông, tôi nhớ ông đã từng ao ước: "Rồi khi tôi không còn bôn bađược nữa, tôi sẽ trở về Hà Nội sống yên bình trong một góc nhỏ bìnhdị nào đó, để được nghe nhịp đập của thành phố và mường tượng lạituổi thơ mình...". Nỗi mong mỏi được cất thành lời: "Cơn giólang thang về chốn quê nhà... Về đây bên nhau cùng bao buồn vui. Saunhững tháng năm ở chốn quê người".

Câu ca trong âm nhạccủa ông như những lời tiên tri dự cảm điều sẽ xảy đến trong tương lai,sau đổ vỡ của cuộc hôn nhân thứ nhất giờ đã ở tuổi 60 ông lại trở rathủ đô để làm hai việc lớn lao, to tát của đời người là làm nhà vàlấy vợ. Cũng thật vô tình sau hàng chục năm người nghệ sĩ "langthang hoài trên phố, bỗng thấy mình chẳng nhớ nổi một con đường...",sau nhiều lần dịch chuyển thì Tết năm nay, tìm được bếnđỗ an toàn và hoàn hảo.

Tổ ấmcủa ông, trú ngụ ở nơi đầy chất nhạc, đó là ngôinhà 110m2 tại đường Âu Cơ, phường Tứ Liên, ngay sát bờ sông Hồng. Từdinh cơ này, người nghệ sĩ thỏa sức ngắm, "sương giăng đỉnh núi mờxa..." của Ba Vì trập trùng, rồi lại "tắm mình" trong dòng sông Hồngđôi bờ cát trắng, và không còn khắc khoải vào mỗi chiều đông, lòngtự hỏi lòng khi "làm sao về được chiều đông, để nghe chuông chiều xavắng", bởi quanh nhà là vườn đào Nghi Tàm, quất Nhật Tân và nhữngngôi chùa cổ hiện hữu, không gian tĩnh tại để cho người nhạc sĩ phiêudiêu thả hồn mình bồng bềnh cõi Phật như lời bài hát của ông.

Người con của HàNội, ngày trở về như thiên sứ đã hoàn thành sứ mệnh. Nỗi niềm canhcánh, ấp ủ từ cõi xưa vọng về "Anh vẫn chờ những điều chưa tới. Anhkhát khao khát khao bình yên giữa gió gào..." giờ đây đã có một kếtthúc có hậu. Ông còn mong gì hơn nữa?!

Theo TrânMỹ Hiên
 Người con của Hà Nội, ngày trở về 

XEM THÊM:
Ý kiến của bạn !

Truyền hình Việt NamNet