Nhà nước cứ “bơm“ tiền, dễ “đục nước béo cò“?

Thứ ba, 12/06/2012 14:02
Tăngtrưởng thấp có thực sự là nguycơ suy giảm kinh tế, chính sáchnào thiết thực để "cứu" DN và cónên dành nhiều "ưu ái" choDNNN... Dưới góc nhìn của mộtchuyên gia kinh tế, Đại biểuQuốc hội, TS. Trần Du Lịch Phótrưởng Đoàn Đại biểu Quốc hộiTP. Hồ Chí Minh, trao đổi vềnhững vấn đề này.

Tăngtrưởng thấp có thực sự là nguycơ suy giảm kinh tế, chính sáchnào thiết thực để "cứu" DN và cónên dành nhiều "ưu ái" choDNNN... Dưới góc nhìn của mộtchuyên gia kinh tế, Đại biểuQuốc hội, TS. Trần Du Lịch - Phótrưởng Đoàn Đại biểu Quốc hộiTP. Hồ Chí Minh, trao đổi vềnhững vấn đề này.

ông Trần Du Lịch

Ông Trần Du Lịch

 Tìnhhuống xấu, phải chọn cái ítxấu hơn 

- Thưa ông, kinh tế khókhăn, DN phá sản hàng loạt,tăng trưởng đạt thấp...nhưngphát biểu trên diễn đàn Quốchội, ông vẫn tỏ ra khá lạcquan? 

Đúng là tuy gặp khó khănnhưng nhìn tổng thể thì sovới những vấn đề kinh tế đặtra của đầu năm 2011 khiChính phủ ban hành Nghịquyết 11 và Kết luận 02 củaBộ Chính trị thì có điểm hyvọng : Kinh tế Quý I tăng4%, xuất khẩu tăng 25% vàchỉ số giá cả thấp nhấttrong thời gian qua, tức là5 tháng tăng 2,78%, ở đâyvấn đề nổi lên đó là nhữngkết quả của việc kiềm chếlạm phát ổn định kinh tế vĩmô thực thi năm 2011 với cácchính sách. 

Mục tiêu công cụ là giảmnhanh tổng cầu của nền kinhtế, nhưng dường như chúng tagiảm quá nhanh mà nhiều ýkiến đã đề cập trong đó liênquan đến khối lượng tiền tệvà chi tiêu là 2 vấn đề lớnnhất của tổng cầu. Do đó kéogiá cả xuống, khi giá cảgiảm là mừng nhưng giảm dotổng cầu giảm thì nguy cơchu kỳ sau tăng lại là rấtnhạy cảm. Do đó, tôi nghĩrằng chúng ta phải dự báo đểkích thích thị trường, giảiquyết khó khăn nhưng khônggây nguy cơ lạm phát.  

- Khi tăng trưởng đạt thấp,nhiều ý kiến cho rằng cầnphải "hy sinh" nó trong mốiquan hệ với lạm phát? 

Tôi không đồng tình với mộtsố quan điểm lúc này bảorằng hy sinh tăng trưởng,lúc kia bảo là hy sinh lạmphát. Bốn mục tiêu kinh tếvĩ mô mọi Nhà nước phải tiếnhành một cách đồng bộ, đó làtăng trưởng liên tục, kiềmchế lạm phát, ổn định giácả, tạo việc làm, tăng xuấtkhẩu, tạo cơ sở cho tăngngoại tệ, bảo vệ đồng tiền. 

Trong bối cảnh hiện nay, tôinghĩ chúng ta giải quyết mốiquan hệ hài hòa như Nghịquyết kỳ họp thứ hai củaQuốc hội giữa lạm phát tăngtrưởng ở mức con số lạm phátvà tăng trưởng hợp lý. Từnay đến cuối năm các chínhsách hướng tới nếu chúng tađạt tốc độ tăng trưởng khôngđược kế hoạch là 6%, chỉkhoảng 5,5% là hợp lý, chỉsố giá cả khoảng 8%. Dĩnhiên lạm phát là 8% cao,ảnh hưởng đến đời sống nhưngtrong tình huống xấu thìchọn cái ít xấu nhất, khôngcó cách nào khác. 

Làm sao kinh tế phải hấp thụđược 

- Để tháo gỡ khó khăn chonền kinh tế, Chính phủ đã cónhiều giải pháp, mới đây làgói hỗ trợ thị trường 29ngàn tỷ. Gói này so với góicủa năm 2009 có khác nhau? 

Hoàn toàn khác, vì đây làgói hỗ trợ thị trường trongkế hoạch chứ không phải kíchthích thị trường như gói cứutrợ của năm 2009. Vấn đề làgiảm phát hiện nay là do sứcmua giảm và nếu không kéochu kỳ sau nó tăng lại thìnguy hiểm hơn.  

Tôi rất ủng hộ giải pháp 29ngàn tỷ của Chính phủ, tuynhiên, tôi đề nghị Quốc hộicùng Chính phủ có thể sửaluật hay làm cách nào đó chomột tín hiệu rõ với thịtrường rằng sau kỳ họp thứ 3này, sẽ giảm thuế thu nhậpDN từ 25% xuống 20% để tạoniềm tin cho DN. Tôi nghĩtrước sau cũng phải giảm,đây là thời điểm giảm cóhiệu quả nhất.  

- Lại nói đến chính sáchgiảm thuế, nhiều ý kiến chorằng chủ trương là rất tốt,song thực sự nếu không tínhtoán kỹ thì nó chỉ đến đượcvới DN làm ăn có lãi (mà sốnày ước tính chỉ khoảng1/3), còn DN thực sự khókhăn thì không được thụhưởng? 

Nói đi phải nói lại. Kinh tếthị trường thì nhà nướckhông thể làm thay thịtrường được, DN phải tự vậnđộng. Vì DN cứ vay ngắn hạnđầu tư cho trung dài hạn,vung tay quá trán thì kêunhà nước sao được, anh phảisòng phẳng chứ. Lúc anh vungtay quá trán, toàn tay khôngbắt giặc, bây giờ anh khókhăn thì lại kêu nhà nước làkhông được. 

- Ông từng quan ngại trongchính sách tiền tệ, nếu cứdùng nhiều tiền để “bơm” chothị trường thì nền kinh tếkhả năng không hấp thụ được.Đâu là cơ sở của nhận địnhnày, thưa ông? 

Tôi giả định ngân hàng Trungương làm sao tăng tín dụng12% thôi, từ nay đến cuốinăm mỗi tháng bơm thị trường50.000 tỷ. Vấn đề đặt ra nếucộng cả ngân sách, cộng cảtín dụng, mỗi tháng hơn70.000 tỷ bơm thị trường,nền kinh tế không hấp thụđược. Vậy chỗ nghẽn là ở đó.Cục máu đông đó là nợ xấungân hàng, nếu không làm xẹpđi cục máu đông này, nềnkinh tế không hấp thụ được.Như vậy, vấn đề đặt ra đốivới ngân hàng nhà nước làtái cấu trúc. Trong tái cấutrúc, phải giải quyết mộtcách dứt khoát, vấn đề làđừng để ai làm "đục nước béocò". 

- Có vốn, nhưng giải ngâncũng là vấn đề quan trọng,nhiều ngành, địa phương kêuchuyện giải ngân không kịpgây những hệ lụy không đángcó, ông thấy sao?  

Theo Báo cáo của Bộ Tàichính tới thời điểm này,giải ngân đầu tư theo kếhoạch Quốc hội 5 tháng đầunăm bình quân mỗi tháng giảingân 12.700 tỷ, nhưng chúngtôi dự kiến theo kế hoạch từnay đến cuối năm giải ngântheo đúng kế hoạch mỗi thángcó thể giải ngân đến 15.700tỷ. Riêng về trái phiếuChính phủ, giải ngân được7.100 tỷ, bình quân thờigian còn lại có thể giảingân được 5.700 tỷ mộttháng. 

Như vậy, từ nay đến cuối nămriêng ngân sách trong phạmvi kế hoạch cho phép có thểgiải ngân đến 21.000 tỷ mỗitháng. Vấn đề đặt ra là làmsao thực hiện một cách hiệuquả kích thích thị trườngđừng để tình trạng bây giờkhông có tiền, cuối năm dồnlại gây lạm phát năm sau. Đólà vấn đề về dư địa chínhsách tài khóa. 

Phải công khai, minh bạchtrong sử dụng vốn Nhà nước 

- Thưa ông, dư luận xã hộithời gian qua đặc biệt quantâm đến những sai phạm  xảyra tại một số tập đoàn, TCtynhà nước. Phải chăng cơ chếpháp lý của chúng ta đang cóvấn đề? 

Tôi đã nói nhiều lần, chúngta thiếu cơ chế quản lý,thiếu cơ chế giám sát hoạtđộng của các tổ chức kinh tếsử dụng vốn nhà nước, chưarõ trách nhiệm của ngườiđứng đầu…, vì thế nên có mộtđạo luật để kịp thời điềuchỉnh những vấn đề này,trong đó giao Quốc hội thẩmquyền giám sát. Sử dụng tiềntừ ngân sách là vốn sở hữutoàn dân, Quốc hội là cơquan giám sát cao nhất màkhông biết việc sử dụng đồngvốn đó như thế nào để côngkhai cho dư luận thì rõ rànglà bất cập rồi. 

Khi chưa có luật, biện pháptrước mắt tôi đề nghị Chínhphủ với tư cách là người đạidiện chủ sở hữu cao nhất,yêu cầu các tổ chức kinh tếnày phải công khai minh bạchnhững hoạt động giống nhưcác DN niêm yết trên thịtrường chứng khoán. Đây làmột cơ chế để xã hội, ngườidân giám sát hoạt động củanó. 

- Theo Đề án tái cơ cấu nềnkinh tế Chính phủ trình Quốchội, ưu tiên tái cơ cấu DNNNmà trọng tâm là các tậpđoàn, TCty nhà nước. Có nênkhông thưa ông và làm thếnào để việc sử dụng đồng vốnhiệu quả? 

Tái cấu trúc nhưng phải đánhgiá từng tổ chức kinh tếmột, bắt đầu phải từ mụctiêu rõ ràng anh ra đời đểlàm gì. Tôi là một TCty, tậpđoàn về lĩnh vực đó, nhiệmvụ của tôi không phải là đikiếm lợi nhuận về cho Nhànước mà tôi thúc đẩy quátrình tái cấu trúc kinhtế.  

Thực tế thì thị trường cũngcó những khuyết tật phải bổkhuyết. Nhiều lĩnh vực thịtrường không hấp dẫn nênkhông ai muốn làm, nếu Nhànước làm sẽ mở đường cho cácDN khác đầu tư chứ khôngphải là độc quyền bằng đặcquyền rồi lại gây thấtthoát, lãng phí cho nền kinhtế. Khi đánh giá hiệu quảcủa nó phải dựa trên tiêuchí đó chứ không thể đánhgiá như hiện nay. Cái nàyphải thay đổi nhiều thứ, từcơ chế mà đi.  

- Từ sự cố của Vinashin,Vinalines, đề án tái cấutrúc tổng thể nền kinh tế,Chính phủ vẫn ưu tiên lựcchọn ngành công nghiệp đóngtàu và vận tải biển, ông cócho rằng sự lựa chọn này làhợp lý? 

Chúng ta phải tách biệt haivấn đề. Việt Nam là nước cóbờ biển dài, là cánh cửanhìn ra thế giới. Kinh tếbiển là lợi thế không phảiquốc gia nào cũng có. Pháttriển đóng tàu, vận tải hànghải là những ngành mang tínhchiến lược quốc gia. 

Chỉ tiếc rằng, chúng tathiếu chính sách cho cácthành phần kinh tế tham gia,chỉ tập trung dồn cho một sốtập đoàn kinh tế nhà nước.Còn việc các tập đoàn làm ănthua lỗ là chuyện riêng, nếuchúng ta nhìn các tập đoànmà bi quan với ngành đó làkhông nên. Rất tiếc, trongđề án này chưa đưa ra giảipháp cụ thể để phát triển,trong đó có kinh tế biển 

- Xin cảm ơn ông!

Theo DĐDN

XEM THÊM:

Clip: Bác sĩ khoanh tay đứng nhìn em bé tự chui ra khỏi bụng mẹ theo phương pháp sinh mổ tự nhiên

Ý kiến của bạn !

Truyền hình Việt NamNet