Gió đưa cây cải...

Thứ sáu, 20/08/2010 11:13
Hầu như bất cứ người Việt nào, nhắc đến cải đều nhớ câu: " Gió đưa cây cải về trời Rau răm ở lại chịu lời đắng cay" . Nếu căn cứ theo cách giải thích bằng truyền thuyết lịch sử về hoàng tử Cải và mẹ, nữ phi có nhũ danh tên Răm, thì cây cải cũng về trời trong đau xót lắm, chẳng phải cải là giống bội bạc như ý nghĩa thường hiểu của câu ca dao ấy về sau này.
Suốt cuộc đời ngắn ngủi, câycải luôn góp mặt trong đời sống ẩm thực của loài người một cách dịu dàng mà bềnbỉ. Mỗi giai đoạn phát triển, cải đều âm thầm đóng góp phần tinh túy nhất chonhững món ăn ngọt lành.

Hầu như bất cứ người Việt nào,nhắc đến cải đều nhớ câu: "Gió đưa cây cải về trời - Rau răm ở lại chịu lờiđắng cay". Nếu căn cứ theo cách giải thích bằng truyền thuyết lịch sử vềhoàng tử Cải và mẹ, nữ phi có nhũ danh tên Răm, thì cây cải cũng về trời trongđau xót lắm, chẳng phải cải là giống bội bạc như ý nghĩa thường hiểu của câu cadao ấy về sau này.

Mà bội bạc là thế nào, bởi họ nhàcải chiếm khá nhiều trong các loại rau Việt đồng nghĩa với việc có mặt rất nhiềutrong ẩm thực Việt. Và ngẫm cho cùng, suốt vòng đời của mình, từ khi là hạt cảibé li ti đến khi trổ hoa rồi tan, cây cải vẫn luôn phục vụ con người đấy thôi.

Bao giờ cây cải làm đình

Cái dễ ăn, dễ dùng, có lẽ cũngbởi rất mềm mại. Chẳng thế mà dân gian trào phúng: "Bao giờ cây cải làm đình- Gỗ lim thái ghém thì mình lấy ta". Cây cải mà làm được cột đình là điềukhông tưởng!

Nhỏ bé yếu ớt là thế, nhưng thếgiới cải lại rất rộng lớn. Các nhà khoa học thống kê rằng, họ nhà cải có đến gần350 chi và khoảng 3.700 loài. Và chẳng biết có đúng theo chi loài như định nghĩacủa các nhà khoa học hay không, nhưng ở Việt Nam, cải cũng có đến vài chục loài.

Gió đưa cây cải...

Thông dụng nhất là cải ngọt, cảixanh... Riêng hai loại cải này, cứ mỗi giai đoạn cuộc đời lại có tên riêng. Lúcmới nảy chồi được gọi là cải mầm. Lớn lên một chút, khi được tỉa bớt khỏi nhữngvồng cải mọc qúa dày, được gọi là cải non. Còn khi đã già, trổ hoa rực rỡ lạiđược gọi là cải ngồng. Sau này, người ta cũng gọi loại cải chuyên trồng để lấyngồng, ra hoa trước khi già bằng cái tên cải ngồng, và ngồng cải lại để chỉ đoạnthân già của cải.

Cũng là có màu xanh đậm như cảingọt cải xanh, nhưng cái làn (cái rổ) lại được ưa chuộng bởi phần gốc to, ngọtvà giòn. Cải bó xôi ( rau chân vịt) lại khiến người ta ngờ ngợ, không rõ cóthuộc giống cải không. Đến cái cúc (tần ô) thì người ta hẳn đã thấy sự khácbiệt, nhưng có lẽ cũng bởi xanh mềm, loài rau họ cúc này cũng được liệt vào dònghọ...cải.

Họ cải còn có cải thìa, cải dún,cải thảo hay bắp cải. Và khi đã "cống hiến" hết thân và lá, cải còn được trồngđể lấy củ. Ngoài củ cải rất đặc trưng còn có củ cải đỏ, cà rốt (có nơi cũng gọilà củ cải đỏ), su hào...Đó là chưa kể bông cải (súp-lơ) với hai màu trắng xanhrất được ưa chuộng.

Lại còn xà lách cũng được liệtvào họ nhà cải. Mà riêng xà lách đã là một thế giới thu nhỏ với đủ chủng loại.Ngoài ra còn có xà lách xoong cũng gọi là cải xoong.Dường như, ngoài những loạirau có tên họ rõ ràng, các loại mới phát hiện, mới du nhập vào đều được gọilà...cải cả! Như giống cải trời, loài rau "trời cho" mọc hoang, chẳng biết gọitên gì, thôi thì lại gọi cải. Có thể cũng vì loài rau này cũng có hoa vàng và vịhơi nhân nhẫn giống cải xanh cải sen, nhưng dù thế nào, nó cũng góp phần nối dàithêm danh sách các loài rau cải Việt.

Cá rô canh cải nấu gừng

Dù danh sách rau cải Việt ngàymột dài bởi những loại rau ngoại nhập, dù nghe nói nguồn gốc cải vốn từ vùng ĐịaTrung Hải xa xôi, nhưng chắc rằng, rau cải đã có từ rất lâu ở xứ Việt, lâu đờinhư câu ca: "Cá rô canh cải nấu gừng - Không ăn thì chớ xin đừng mỉa mai". Vâng,món ăn chẳng cao sang gì, nên có thể người không muốn ăn. Nhưng không ăn thìchớ, khó có thể mỉa mai món này.

Gió đưa cây cải...

Quả thật bát canh cá rô gỡ nạc nấu với cải xanhxắt nhuyễn, gặp mùa cá bé có trứng, tô canh vàng ươm những hạt trứng cá li ti,nhìn đã thấy thèm, nỡ lòng nào chê bai. Mà phải nhớ nêm vào lát gừng, như câu cabà mẹ dạy con gái trước khi lấy chồng: "Rau cải nấu với cá rô - Gừng thơm mộtlát cho cô lấy chồng". Mà nấu đúng điệu còn phải giã nát xương cá, lọc lấy nướcngọt, thêm vào ít mắm tôm hoặc mắm ruốc, món canh mới đạt đến độ ngọt tuyệt hảocủa nó.

Món canh cải cúc nấu cá thác láclại là một kiểu ngọt khác, tự nhiên và thuần khiết. Đừng dại nêm nếm nhiều, chỉcần chút muối đã đủ ngọt, nếu không vượt khỏi ngưỡng ngọt, món ăn sẽ hóa đắng.Cứ để cải cúc phả hết hương thơm và vị ngọt tự nhiên của nó vào bát canh.

Cải ở giai đoạn nào cũng dùngđược. Nên cải có già có lên ngồng vẫn ngon, và dưa cải muối chua dù có hư cókhú, nấu canh cá trê vẫn rất tuyệt vời: "Ai làm cho cải tôi ngồng - Cho dưa tôihéo, cho chồng tôi chê - Chồng chê thì mặc chồng chê - dưa khú nấu với cá trêngọt lừ". Thật vậy, món canh cá nấu dưa cải, nêm thêm chút thì là thì dù dưa cókhông được vàng ươm bắt mắt, món ăn vẫn ngon và thơm lừng.

Còn hoa cải khi đã lên ngồng lạigợi cảm giác xốn xang, xao xuyến. Nghe như lòng mình cũng mềm đi tựa những cánhhoa li ti mềm mại. Không thế sao được, bởi đó là lúc cây cải đã kết thúc mộtvòng đời, đó là lúc cây cải sắp "bay về trời". Và một cánh đồng mênh mông vớihoa cải như những đám mây vàng rực là vẻ đẹp rực rỡ, bùng nổ trong những phútgiây cuối cùng.

Theo Chu Yên
MNVN


XEM THÊM:

Clip hot hôm nay: Kịch tính đến ngỡ ngàng khi Lan Khuê "đáp trả" Phạm Hương

Ý kiến của bạn !

Truyền hình Việt NamNet