Từ Nha Trang, bạn có thể theo đường Quốc lộ 1A về phía Nam khỏang 10 km thì rẽ trái. Vào làng, bạn sẽ được tận mắt chiêm ngưỡng những thôn xóm thanh bình núp dưới bóng những hàng cau thẳng tắp, những rặng tre xanh ngắt. Đi dọc theo con kênh đào trong vắt khoảng vài km là đã đến sát chân núi, luồn dưới những vườn cây ăn trái rậm rạp của thôn Phước Trạch, một đọan là đến suối Đổ.

Cánh đồng thôn Phước Trạch

Đường lên suối Đổ là hơn trăm bậc xi măng khá cheo leo. Bên trái là rừng cây bạt ngàn, râm ran tiếng ve. Bên phải, dòng suối róc rách trườn qua các khe đá, lúc ẩn lúc hiện giữa những tán cổ thụ rậm rạp. Tiếng suối róc rách hòa lẫn tiếng hót lảnh lót của chim rừng là bản hòa tấu thanh bình khiến tâm hồn phơi phới.

Gọi là suối Đổ vì suối bắt nguồn từ trên núi cao, nơi người địa phương quen gọi là hòn Chùa, băng qua những triền núi nhấp nhô, những phiến đá hoa cương đủ hình dáng, kích cỡ, nhiều màu sắc… réo rắt chảy xuống dưới, tạo nên những dòng thác và những hồ nước thơ mộng. Hồ thứ nhất nằm ở lưng chừng núi, dưới một thác nước đổ mạnh. Trên bờ hồ, ngòai những hòn đá dựng thành vách, nằm thành đống, còn có một tảng đá hoa cương lớn và bằng phẳng như một tấm phản. Tương truyền đó là nơi bà Thiên Y A Na đến ngồi hóng mát hoặc nghỉ chân lúc vân du. Quanh hồ, các lòai dây leo và cây dại chen chúc mọc xanh um, rậm rạp.

Đường lên suối Đổ

Nước từ hồ thứ nhất chia làm 2 nhánh chảy quanh co xuống triền núi, đổ vào 2 hồ khác nằm gần nhau. Đáy hồ cát trắng tinh. Hai bên bờ và dưới đáy, đá trắng, đá xanh chồng chất lên nhau. Cỏ cây chen lẫn với đá, như ve vuốt, vờn đuổi, đùa nghịch với nhau trong gió xuân. Dân gian kể, xưa kia nơi đây có một cây kỳ nam thân to đến 4 người ôm. Trong cây có một cặp rắn đen lớn giữ gìn không cho ai lấy kỳ nam. Đi từ rất xa cũng cảm nhận được mùi hương trầm ngào ngạt nhưng kỳ lạ là khi đến gần thì chẳng có gì. Tuy vậy, đến tận bây giờ, đôi khi những người đi lấy củi vẫn nghe mùi hương thoang thoảng.

Lên cao chừng 200 m, trước mắt bạn sẽ có hai con đường dẫn đến hai nơi: Quan Âm sơn tự bên trái và  Phổ Đà sơn tự bên phải. Khách thập phương đến suối Đổ không chỉ để ngắm cảnh, dầm mình trong suối mát, hít thở bầu không khí trong lành, lắng nghe tiếng chim hót, ve kêu …mà còn để vãn cảnh chùa, thắp hương cầu xin những điều tốt lành.

Tam quan Quan Âm sơn tự

Chùa Quan Âm tọa lạc trên khoảng đất rộng chừng vài trăm mét vuông, bên cạnh dòng suối rì rào chảy qua các khe đá, tạo thành những dòng thác nhỏ trắng xóa. Trước sân chùa, tượng Phật Quan Âm mặc áo gấm trắng đang dõi mắt xuống xóm làng, đem bình yên cho muôn dân. Chánh điện nằm trên cao, sơn son thiếp vàng, uy nghi lộng lẫy. Bên trái có miếu thờ Thánh Mẫu Thiên Y A Na. Bên cạnh là đền thờ “Ngũ mẫu” ( 5 mẹ : Kim Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ). Mỗi ngài một vẻ, rất đẹp và uy nghi.

Men theo những triền đá bên suối, bạn có thể lần sang Phổ Đà sơn tự. Đây là nơi thờ Phật Bổn Sư Di Đà. Tuy nhỏ hơn chùa Quan Âm nhưng cảnh sắc cũng rất nên thơ với hồ sen trước mặt và núi đá bao quanh.

Ngũ mẫu

Phía sau chùa Phổ Đà có con đường mòn quanh co dẫn lên giếng Tiên trên đỉnh núi. Những người dân ở đây cho biết, giếng Tiên rất sâu, đến mức không thấy đáy. Nước ở giếng Tiên từ trên núi đổ xuống quanh năm không bao giờ cạn, trong và mát, nước còn theo các triền đá chảy xuống dưới, tạo thành những dòng suối nhỏ của suối Đổ.

Trên suối Đổ còn có một địa danh rất linh thiêng là động MaHa. Đó là một túp lều đá thiên nhiên dựng từ hai vách đá. Người dân ở đây đặt bàn thờ, bốn mùa lúc nào cũng có hương hoa. Người dân thường đến đây khấn vái các vị thiên thần thổ địa phù hộ độ trì, nghe đồn rất linh nghiệm.

Suối len lỏi giữa rừng

Một dạo, suối Đổ tấp nập khách thập phương, vì có lời đồn nước suối Đổ chữa được bách bệnh. Thực hư ra sao không rõ nhưng có một điều chắc chắn là trên suối Đổ có rất nhiều cây thuốc quí, chữa được nhiều loại bệnh nan y như gan thận, thấp khớp, tiểu đường… Nếu có dịp đến suối Đổ, bạn sẽ có cơ hội gặp gỡ, trò chuyện với các thầy lang đang hái thuốc, nghe họ kể chuyện trị bệnh cứu người từ các lọai cây rừng của suối Đổ.

Theo Giao Thuỷ