Ông Nguyễn Văn Thuận, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, cho biết: “Nếu tăng thêm ở mỗi thôn một cán bộ không chuyên trách thì sẽ tăng hơn 110.000 người được hưởng phụ cấp. Như vậy, nguồn ngân sách chi trả cho đội ngũ cán bộ cấp xã không nhỏ”.

Chiều 23-7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thảo luận dự án Luật Cán bộ, công chức (CBCC).

Người dân làm thủ tục hành chính ở UBND quận 1 (TPHCM). (Ảnh: T.Thanh)

Luôn có sự đan xen, kiêm nhiệm

Đến nay, trong Quốc hội tồn tại 2 ý kiến khác nhau về đối tượng áp dụng của Luật CBCC. Nhóm thứ nhất đề nghị thu hẹp phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của dự thảo luật theo hướng chỉ điều chỉnh đối với những công chức làm việc trong các cơ quan Nhà nước. Nhóm còn lại tán thành với dự thảo do Chính phủ xây dựng, gồm: Đội ngũ CBCC làm việc trong các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội. CBCC làm việc trong các cơ quan Nhà nước thuộc hệ thống lập pháp, hành pháp, tư pháp. Sĩ quan QĐND, CAND được quy định trong các luật chuyên ngành.

Thay mặt cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Văn Thuận nhận xét, trong các chức danh lãnh đạo có sự đan xen, kiêm nhiệm giữa chức vụ lãnh đạo trong Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội. Với các nhóm đối tượng đa dạng và có những đặc thù, nếu quy định chung trong một văn bản luật, rất khó khăn để thiết kế các quy định đầy đủ, phù hợp và cụ thể cho mọi loại hình CBCC, nhất là cán bộ lãnh đạo thuộc diện quản lý trực tiếp của cơ quan có thẩm quyền của Đảng. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Kiên nhận định, trong điều kiện hiện nay, việc phân chia 3 nhóm đối tượng CBCC là phù hợp, vì một cá nhân nay có thể công tác bên Đảng, sau này có thể luân chuyển sang chính quyền.

Phụ cấp cấp xã: Gánh nặng ngân sách

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Văn Thuận nói qua giám sát việc thực hiện Pháp lệnh CBCC tại một số địa phương, xu hướng “phình” biên chế CBCC cấp xã và hành chính hóa đối với hoạt động các tổ chức xã hội ở cơ sở đang cần được quan tâm.

CBCC cấp xã gồm những người do bầu cử để đảm nhiệm chức vụ lãnh đạo theo nhiệm kỳ là bí thư, phó bí thư Đảng ủy; chủ tịch và phó chủ tịch HĐND, UBND; người đứng đầu của tổ chức chính trị - xã hội ở cấp và những người được tuyển dụng, bổ nhiệm vào một ngạch làm việc tại UBND cấp xã. Một số ý kiến đề nghị mở rộng thêm đối tượng là CBCC cấp xã như ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy xã, phó chỉ huy quân sự, phó trưởng công an, chánh văn phòng Đảng ủy, UBND và cấp phó của các ban, ngành, đoàn thể. Trái lại, không ít người đề nghị quy định cụ thể theo hướng thu hẹp để tránh tình trạng bộ máy CBCC cấp xã quá cồng kềnh như hiện nay. Thậm chí, có ý kiến đề nghị không quy định về đội ngũ CBCC xã trong dự thảo luật.

Ở cấp xã, có rất nhiều loại hình đối tượng được hưởng lương hoặc phụ cấp từ ngân sách Nhà nước. Bên cạnh chức danh chuyên trách như bí thư, phó bí thư Đảng ủy, chủ tịch, phó chủ tịch HĐND và UBND, cấp trưởng các đoàn thể được bầu theo quy định của luật, điều lệ; còn một số người làm công tác chuyên môn như trưởng công an xã, chỉ huy trưởng quân sự, tư pháp, địa chính... là công chức – tùy theo dân số và địa bàn, mỗi xã được định biên từ 17 – 25 CBCC. Nhóm đối tượng này được hưởng lương từ ngân sách Nhà nước và thực hiện chế độ bảo hiểm. Bên cạnh đó, còn một số chức danh không chuyên trách, được hưởng chế độ phụ cấp hoặc khoán phụ cấp hoạt động như cấp phó một số đoàn thể; tổ trưởng, tổ phó tổ dân phố, trưởng thôn ấp bản...; bí thư, phó bí thư chi bộ, công an viên, tổ hòa giải... Đội ngũ này rất đông, bình quân tới 200 người/xã, phường.

Tính đến nay, cả nước có 204.146 CBCC cấp xã và hơn 500.000 đối tượng ở cấp xã được hưởng phụ cấp hoặc khoán kinh phí hoạt động có nguồn gốc từ ngân sách Nhà nước. “Cả nước có trên 10.000 đơn vị hành chính cấp xã và trên 110.000 thôn, bản, ấp. Trường hợp tăng biên chế cho cấp xã theo đề nghị của một số ý kiến nêu trên, nếu tăng thêm ở mỗi thôn một định suất cán bộ không chuyên trách thì sẽ tăng hơn 110.000 người được hưởng phụ cấp. Như vậy, nguồn ngân sách chi trả cho đội ngũ cán bộ cấp xã không nhỏ” – ông Nguyễn Văn Thuận lưu ý.

Còn Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Ksor Phước gợi ý rằng hiện nay đang có dự định bỏ một số cơ quan như HĐND cấp huyện chẳng hạn..., nên ông đề nghị “dài hơi” hơn: Phải xây dựng hoàn thiện thiết chế dân chủ tự quản ở cấp xã.

Theo Thái An