Có một thực tế sau ly hôn, hầu hết nam giới đều tìm kiếm cho mình một tổ ấm mới, còn phụ nữ lại thường chấp nhận cuộc sống đơn lẻ.

Kết quả điều tra về thực trạng gia đình Việt Nam cho thấy rất rõ về vấn đề này. Trong phạm vi điều tra trên 64 tỉnh thành với tổng số 775 xã, phường, có đến 47% phụ nữ đứng đơn ly hôn, cao gấp đôi so với nam giới (28,1%). Trong khi đó tỷ lệ tái hôn của nam giới lại cao hơn nữ.

Phụ nữ đứng đơn ly hôn cao hơn nam giới

Theo TS Khuất Thu Hồng, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển xã hội (Viện Khoa học xã hội Việt Nam), tỷ lệ phụ nữ tái hôn thấp hơn nam giới không phải vì họ không muốn mà vì khó có khả năng và cơ hội tái hôn. Những trở ngại này đến từ gánh nặng con cái, bản thân họ và một phần từ sức ép xã hội định kiến.

Nhiều người phụ nữ chấp nhận cuộc sống đơn lẻ sau khi cuộc hôn nhân thất bại

Xã hội Việt Nam xưa vẫn quan niệm phụ nữ thì chỉ nên lấy chồng một lần. Ngày nay, quan niệm xã hội không còn khắt khe như trước nhưng nhìn chung vẫn còn định kiến nặng nề. Phụ nữ đã có một đời chồng rất hay “được gọi” miệt thị: “Gái nạ dòng”.

TS Khuất Thu Hồng cho rằng, phụ nữ có nhiều cơ hội lấy chồng khi còn trẻ, còn đàn ông có thể lấy vợ bất cứ thời điểm nào. Phụ nữ khó có cơ hội tái hôn nếu đã có con. Đàn ông lại có thể tái hôn để kiếm người chăm sóc con cho mình. Đàn ông thì lựa chọn không có giới hạn còn phụ nữ thì hầu như không có lựa chọn nào.

Định kiến giới, gánh nặng con cái khiến cho phụ nữ ít có khả năng làm lại hôn nhân, tìm kiếm hạnh phục mới. Vậy nhưng, một điều rất lạ là chính họ lại chủ động ly hôn cao gấp đôi nam giới. Xét về khía cạnh xã hội học thì điều này cho thấy phụ nữ ngày nay ý thức hơn về “Quyền của mình” và có sự chủ động trong cuộc sống hôn nhân.

Cũng theo TS Hồng, trong những cuộc hôn nhân không thành công thì bao giờ phụ nữ cũng là người bất hạnh hơn nam giới. Với đàn ông, nếu cuộc hôn nhân đó không hạnh phúc, họ vẫn có đủ sự tự do đi “cải thiện” với những mối quan hệ bên ngoài. Điều này  giúp cho họ có thể chịu đựng được cuộc hôn nhân không hạnh phúc. Vì thế chẳng có cớ gì để đàn ông  phải ly dị vợ cả. Nhiều người vẫn thường đùa vui, “chỉ có thêm chứ không muốn bớt” là vì vậy.

Đàn ông không muốn thay đổi vì ngại ảnh hưởng đến kinh tế, địa vị thanh danh... Đàn ông không bỏ vợ họ vẫn có tự do, còn phụ nữ không bỏ chồng thì vẫn phải chịu đựng cuộc hôn nhân đó. Hơn nữa với phụ nữ, gia đình là tất cả. Những người phụ nữ tính cách quyết liệt, họ thà làm lại hoặc thà sống không chồng còn hơn có chồng mà như không. Trong khi đó họ lại có khả năng độc lập về kinh tế nên không có  lý do gì để họ phải chấp nhận cuộc hôn nhân “địa ngục” suốt cả cuộc đời. Đó là những lý do vì sao phụ nữ lại đứng đơn ly hôn cao hơn nam giới.

Cũng là người khổ hơn sau ly hôn

Với nhiều phụ nữ, ly hôn đồng nghĩa với việc họ được giải phóng vì không còn phải chịu đựng cuộc sống đầy bi kịch với chồng. Tuy nhiên, sau khi ly hôn họ lại phải đối mặt với rất nhiều khó khăn. Đa số phụ nữ khi ly hôn đều giành quyền nuôi con. Có đến  64,3% con cái ở với mẹ sau ly hôn.

Khi thất vọng về cuộc hôn nhân, dẫn đến chia tay, đa số phụ nữ xác định sống chỉ vì con. Trong số đó không hiếm phụ nữ rơi vào hội chứng “sợ hôn nhân” nên đứa con là mục đích sống còn lại. Cũng có một số trường hợp phụ nữ giành quyền nuôi con không phải vì có đủ khả năng, cũng không phải vì muốn nuôi con mà là vì áp lực của quan niệm xã hội. Xã hội vẫn trông đợi vào phụ nữ về việc chăm sóc, nuôi dạy con cái. Họ không có sự lựa chọn nào khác là giành lấy quyền nuôi con để  khỏi bị... cười chê.

Thực tế: đàn ông không có thói quen chăm sóc và dạy dỗ con. Nếu ly hôn, phụ nữ không yên tâm khi để con lại cho chồng. Hơn nữa, hầu hết đàn ông chỉ lo chuyện xã hội, chuyện thăng tiến, chuyện kiếm tiền nên họ cũng không có thời gian giành cho con.

Vì vô số lý do, nên nhiều đàn ông sau ly hôn không thực hiện trách nhiệm nuôi dưỡng con. Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Minh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu gia đình và giới, điều  này vô hình chung đã mang lại gánh nặng, thiệt thòi cho cuộc sống của người mẹ, trẻ em sau ly hôn.

Theo Lâm Vũ