Camera và rađa có mặt ở khắp nơi, cảnh sát lính canh đi lại với mật độ dày đặc,… Đó là quang cảnh ta có thể dễ dàng bắt gặp ở Bắc Kinh hiện nay trước giờ Thế vận hội Olympic bắt đầu khai mạc.

>> Bắc Kinh đã chi phí như thế nào cho Olympic 2008?
>> Đuốc Olympic tới Bắc Kinh
>> Trung Quốc khai thác Olympic như thế nào?
>> Trung Quốc được gì khi tổ chức Olympic?
>> Olympic Bắc Kinh và “tám điều không hỏi”
>> Olympic Bắc Kinh 2008 hứa hẹn bội thu

Các nhà chức trách đang tính toán mọi tình huống có thể xảy ra, kể cả việc bị tấn công bằng vũ khí sinh học, nhất là sau khi một số phần tử khủng bố tại Trung Quốc đã có những động thái đáng lo ngại.

Trên không trung, những chiếc trực thăng đang lượn thành từng vòng kèm theo đó là tiếng động cơ phát ra kêu vù vù. Dưới mặt đất, 100.000 cảnh sát được bố trí tại các khu phố nơi mà bất cứ hoạt động nào dù diễn ra trong một ngóc ngách nhỏ nhất cũng được quan sát bởi những con mắt bí mật. Trên mặt biển là các tàu hải quân đang trong tư thế sẵn sàng chuẩn bị đợi lệnh tác chiến. 

Ông Ma Xin, chuyên viên Cục An ninh Công cộng Trung Quốc và là cố vấn an ninh cho Thế vận hội Olympic Bắc Kinh nhớ lại: “Trước khi Thế vận hội Olympic Athens diễn ra, Hy Lạp đã từng phải đối mặt với nhiều vụ tấn công. Khi đó, lực lượng an ninh của họ có mặt ở khắp nơi, thêm vào đó là sự hỗ trợ từ phía các nhóm quân đội NATO cùng lực lượng quân sự đến từ 7 nước khác”.

Kinh nghiệm từ Athens đã trở thành một bài học và an ninh hiện đang trở thành vấn đề được ưu tiên hàng đầu ở Bắc Kinh. Người chịu trách nhiệm kiểm soát và chỉ huy mọi hoạt động an ninh trong thời gian diễn ra Olympic là ông Ma Zhenchuan, giám đốc công an thành phố Bắc Kinh.

Sân vận động Tổ Chim - nơi diễn ra những hoạt động chính của Olympic Bắc Kinh 2008 (Nguồn ảnh: fr.beijing2008.cn)

Vào tháng 4 vừa qua, trên tờ nhật báo kinh tế 21 Shiji Jingji Baodao, ông Wang Wei phó chủ tịch Ủy ban tổ chức Olympic 2008 đã tiết lộ tổng ngân sách dự kiến chi phí cho an ninh trong giai đoạn này là 300 triệu đôla. Chỉ nhìn qua người ta có thể thấy con số trên còn xa mới sánh được với 1,5 tỉ đôla mà Hy Lạp đã đầu tư cho lĩnh vực an ninh tại Thế vận hội Athens.

Tuy nhiên theo ông Ma Xin, con số ông đưa ra là chưa tính đến chi phí đã đầu tư từ trước cho nguồn nhân lực và các trang thiết bị hiện đang sử dụng. Vì vậy có thể nói ngân sách mà Bắc Kinh dự tính không hề thua kém khoản tiền mà Athens đã bỏ ra.

Trong số các khoản đầu tư thì trang thiết bị chiếm phần quan trọng nhất. Tất cả những địa điểm nơi sẽ diễn ra các môn thi đấu đều đã được trang bị sân đỗ dành cho trực thăng. Để đề phòng mọi trường hợp tấn công khủng bố có vũ trang, thành phố Bắc Kinh đã quyết định mua hàng chục xe chống đạn mà mỗi chiếc có giá hàng chục triệu NDT (tương đương hàng nghìn euros).

Kiểm soát gắt gao

Một hệ thống camera kiểm soát toàn bộ thành phố đã đi vào hoạt động. Ngay từ năm 2006, 100% các khu phố đều được trang bị một phòng giám sát với camera và một hệ thống ghi âm. Trước ngày khai mạc Olympic, hệ thống camera này phải được lắp đặt hoàn chỉnh để cảnh sát Bắc Kinh có thể bao quát được toàn cảnh thành phố.

Không chỉ quan sát tình hình qua các camera được lắp đặt trên phố, lực lượng an ninh còn kiểm soát cả hệ thống camera đặt tại các ngân hàng cũng như tại các điểm chốt giao thông và những nơi đặt đèn giao thông. Cùng một hình ảnh, một sự kiện nhưng có thể được quay bằng nhiều camera khác nhau, điều đó giúp lực lượng an ninh thu thập được nhiều bằng chứng gốc hơn.

Kể cả các thùng rác trong thành phố cũng được đánh số và đặt dưới tầm ngắm của máy quay. Mặc dù không hề nhìn thấy hay cảm nhận được nhưng trên thực tế, tất cả mọi hoạt động lớn nhỏ tại thành phố đều được kiểm soát hằng ngày, hằng giờ bởi một hệ thống cảnh báo dày đặc. Ông Ma Xin nhấn mạnh: “Có thể nói toàn bộ Bắc Kinh hiện đang nằm gọn trong một chiếc lưới”.

Phòng an ninh công cộng thành phố Bắc Kinh chính là nơi đảm nhiệm vai trò chính trong việc giữ gìn trật tự trong thời gian diễn ra Thế vận hội; 95% quân số trong phòng là nhân viên an ninh, 5% còn lại được huy động từ lực lượng quân đội và lính cứu hỏa.

Theo quy định không chỉ riêng ở Trung Quốc, trong những tình huống đặc biệt, lực lượng quân đội phải tham gia vào nhiệm vụ bảo đảm an ninh trong nước. Nới lỏng ở vòng ngoài nhưng gắt gao ở bên trong, đó là nguyên tắc chủ đạo. Ông Ma Xin nói thêm: “Không thể dùng dao mổ bò để giết một con gà. Chúng tôi không được phép để lộ một cách khinh suất thực lực của quân đội nhưng rồi dần dần mọi người sẽ rõ”.

Thời điểm khai mạc Olympic đã cận kề, 100.000 cảnh sát của Bắc Kinh đều sẽ được huy động. Trong trường hợp có báo động, họ phải có khả năng lập tức đến hiện trường ngay trong vòng 3 phút. Bổ sung thêm vào lực lượng này là 120.000 lính gác.

Bên cạnh đó, học viện an ninh nhân dân Bắc Kinh đã được bố trí để trở thành một khu diễn tập với mô hình các đường phố và các vị trí huyết mạch của thủ đô được tạo dựng lại y như thật. Sẽ phải hành động ra sao trong từng trường hợp? Khi nào thì được nổ súng? Từng ấy câu hỏi đều nằm trong chương trình đào tạo của học viên và cộng thêm vào với đó là các giờ học tiếng Anh.

Cố vấn nước ngoài

Mặc khác, các chương trình trao đổi quốc tế cũng đã đóng góp một phần không nhỏ vào quá trình chuẩn bị cho việc đảm bảo an ninh tại Olympic. Ông Ma Xin đã có cuộc gặp gỡ với nhiều nhà lãnh đạo an ninh tại các Thế vận hội Athenes, Barcelona, Sydney và Los Angeles cũng như các thành viên của Tổ chức hợp tác Thượng Hải (tổ chức này bao gồm 6 nước Châu Á là láng giềng của Nga và Trung Quốc). Ngoài ra, ông còn gặp gỡ và thảo luận cùng các chuyên gia an ninh Israel và các nhà quân sự của GIGN - lực lượng chống khủng bố tại Pháp.

Cuối tháng 4, tin tức về một vụ tấn công bằng bom xảy ra tại sân bay Bắc Kinh đã lan rộng trên Internet, nhưng ngay sau đó người ta đã xác định được rằng đó chỉ là một tin đồn vô căn cứ. Tuy nhiên, càng gần tới ngày khai mạc Olympic, các vấn đề như an ninh trong quá trình đi lại và an ninh lương thực đang được đặt lên hàng đầu. Về vấn đề này, ông Ma Xin nói thêm: “Cần phải hoạt động ở mức tối đa để có thể dự đoán được trước mọi tình hình, nhưng cũng không phải vì thế mà cứ nhìn thấy bụi rậm tức là lập tức nghi ngờ ở đó đang có người bắn lén”.

Hệ thống tàu điện ngầm ở Bắc Kinh vừa được nhanh chóng mở rộng với 3 tuyến đường mới đi vào hoạt động cuối tháng 7 vừa qua. Và phương tiện này đã trở thành hình thức đi lại được người dân ưa chuộng; nhưng giờ đây nơi đông đúc đó bất cứ khi nào cũng có thể bị đặt vào tầm ngắm của bọn khủng bố. Năm 2005 thế giới đã từng biết đến một cuộc tấn công hay nói đúng hơn là một thảm hoạ tồi tệ do khủng bố gây ra tại một ga tàu ở Luân Đôn.

Lực lượng an ninh luôn có mặt và sẵn sàng tác chiến tại sân vận động (Nguồn ảnh: images.mirror.co.uk)

Từ thời điểm đó, Bắc Kinh đã cho tiến hành công việc xây dựng và lắp đặt một hệ thống giám sát tự động cho tàu điện ngầm bao quát cùng lúc toàn bộ cửa ra vào, hành lang và các sàn toa. “Hệ thống camera cho phép lực lượng an ninh theo dõi bất cứ ai trong vòng bán kính 2km. Có thể nói chất lượng an ninh của tàu điện ngầm Trung Quốc hoàn toàn đạt tiêu chuẩn quốc tế!”, ông Ma Xin cho biết.

Từ cuối tháng 7, hơn 3.000 nhân viên an ninh đã được bố trí tại tất cả các cửa lên xuống nhằm kiểm tra toàn bộ hành khách. Ngày 22/5, Liu Xiang và một số vận động viên điền kinh khác đã cảm thấy ngộp thở khi lần đầu tiên đứng trên đường piste của sân vận động “Tổ Chim”. Ông Cheng, một nhà lãnh đạo doanh nghiệp lớn, đã đi ô tô tới đây để quan sát các buổi thi thử.

Theo ông, từ nơi đậu xe tới sân vận động phải đi bộ tới 2-3km. “Khi nhìn bằng mắt, có cảm giác Tổ Chim ở rất gần nhưng thực ra phải đi bộ rất lâu mới tới được đó, cũng phải mất đến nửa tiếng”. Khoảng cách 3km mà ông Cheng nói trùng khớp một cách chính xác với chu vi kiểm soát quanh các khu thể thao trong kì diễn ra Thế vận hội.

Bên trong chu vi ấy, tất cả các phương tiện giao thông đều sẽ nằm trong tầm ngắm của camera. Bắt đầu từ Olympic mùa đông diễn ra tại Salt Lake City, rađa đã trở thành phương tiện cổ điển trong việc phát hiện ngay lập tức và kiểm soát mọi đối tượng di chuyển trên không.

Tại Olympic Athenes, các máy do thám cũng được lắp đặt cả ở dưới biển, và một số lượng lớn người nhái luôn ở tư thế sẵn sàng hoạt động khi cần thiết. Học tập kinh nghiệm các nước bạn, các nhà tổ chức Thế vận hội Bắc Kinh đã chuẩn bị phương án bảo vệ cả trên không, dưới mặt đất và trên biển (thậm chí các thiết bị tên lửa đất đối không cũng đều đã được lắp đặt xong xuôi xung quanh sân vận động Tổ Chim). “Mọi sự phòng ngừa đều được đặt ở mức cao hơn cần thiết”, ông Ma Xin nói.

Theo ông, các phần tử bị tình nghi không thể vượt qua được hàng rào bảo vệ (việc kiểm soát và xác định danh tính cá nhân đã bắt đầu được tiến hành). Ngay cả nếu (trong trường hợp khó có thể xảy ra nhất) có ai đó bí mật lọt được vào bên trong thì cũng sẽ bị chặn lại ở các cửa an ninh chỉ cách đó vài mét.

Bảo vệ nghiêm ngặt làng Olympic

Làng Olympic sắp tới có khả năng sắp xếp chỗ ở, nghỉ ngơi và thư giãn cho 17.000 vận động viên và các quan chức thể thao. Chúng tôi đã có dịp đi quanh khu làng dọc theo hàng rào bảo vệ trong vòng 40 phút. Hàng rào này không phải cao lắm, chỉ khoảng 2,20m nên có thể trèo qua không mấy khó khăn, tuy nhiên các lính canh đã được bố trí đứng cách nhau từ 100-200m.

Trong thời gian diễn ra Thế vận hội, vị trí của họ sẽ được sắp xếp lại để chỉ cách nhau 10m, đây là một trở ngại lớn đối với mọi sự xâm nhập vào khu vực bảo vệ. Làng Olympic có tổng cộng 8 cửa ra vào, được chia làm 4 phía đủ khả năng cho phép mọi người sơ tán nhanh chóng trong trường hợp có biến động. Vẫn theo lời ông Ma Xin: “Chúng tôi đã nghiên cứu cách thức bố trí của làng Olympic Munich và nhận thấy các cửa ra vào đều quá nhỏ. Trong trường hợp khẩn cấp, vận động viên thậm chí không có cửa thoát hiểm phụ”.

Cố vấn an ninh đã miêu tả làng Olympic Bắc Kinh giống như một nơi hoàn toàn vô trùng. Những tình nguyện viên làm việc ở đây đã phải trải qua một đợt tuyển lựa hết sức nghiêm ngặt. Các yêu cầu về mặt học vấn là rất cao. Họ không chỉ phải thành thạo tiếng nước ngoài mà còn phải có một vốn kiến thức văn hoá vững vàng để giới thiệu và giải thích với vận động viên nước ngoài về các phong tục tập quán địa phương.

Từ các nhà chức trách cho tới dân thường, tất cả mọi người đều đặc biệt quan tâm tới nhiệm vụ chống khủng bố. Trong thời gian Olympic, sẽ có rất nhiều người nước ngoài tới Trung Quốc, vì thế không thể loại trừ việc các phần tử cực đoan lợi dụng cơ hội để trà trộn gây rối. Tạo ra các tin đồn là một việc dễ dàng và chính là điều mà bọn khủng bố mong muốn. Nhưng đó không phải là lý do để các vận động viên phải lo lắng đến mất ăn mất ngủ và bỏ thi đấu.

Uỷ ban tổ chức đã thành lập một tổ công tác phụ trách vấn đề sử dụng công nghệ cao. Các chuyên gia phụ trách mảng thực phẩm là giám đốc Viện Công nghiệp nhẹ Bắc Kinh và giám đốc Đại học Công nghiệp và Thương mại Bắc Kinh. Chính họ sẽ là những người đảm bảo vấn đề an ninh lương thực, thực phẩm cho các vận động và người dân thành phố trong kỳ Thế vận hội.

Tất cả thực phẩm cung cấp cho vận động viên và quan chức đến từ các nước, ngay cả đến một củ cải hay một cây súp lơ nhỏ cũng đều sẽ được kiểm tra trong suốt quá trình sản xuất, chế biến từ nơi nuôi trồng cho tới khi được nấu chín. Như vậy người ta có thể dễ dàng điều tra tận gốc nếu có bất cứ vấn đề gì xảy ra.

Chờ đón mười triệu khán giả

Trong thời gian thi đấu, có khoảng 50.000 nhân vật quan trọng từ nước ngoài sẽ có mặt tại Bắc Kinh. Con số được ông Ma đưa ra này bao gồm khoảng 10.000 vận động viên cũng như các quan chức và lãnh đạo doanh nghiệp đến từ nhiều nước khác nhau. Thêm vào đó, con số khán giả được dự đoán vào khoảng 10 triệu người.

Để tiếp đón một số lượng lớn du khách nước ngoài như vậy, 500 khách sạn đã được cải tạo hoàn toàn, đồng thời nhiều dịch vụ mới đã ra đời: du khách giờ đây có thể ngồi trên taxi với một tài xế thông thạo 2 ngoại ngữ hay thoải mái lựa chọn ngôn ngữ giao tiếp với nhân viên lễ tân khách sạn. Các dịch vụ trên cũng không nằm ngoài mục đích bảo đảm an ninh, qua đó có thể nhanh chóng trợ giúp du khách khi có sự cố xảy ra.

Theo ông Ma Xin, rất ít có khả năng bọn khủng bố dám tổ chức các vụ mưu sát, mà kịch bản bọn chúng dựng nên có thể đi theo chiều hướng sau: các nhóm phần tử cực đoan sẽ tìm cách tạo nên một bầu không khí lo sợ bằng việc phóng đại những vụ lộn xộn nhỏ lẻ thông qua các phương tiện truyền thông nước ngoài.

Ông Ma nhớ lại: "Năm 1972, khi xảy ra thảm kịch ở Munich liên quan tới vụ các vận động viên điền kinh Israel bị một phần tử khủng bố Palestine bắt giữ làm con tin ngay tại làng Olympic, mặc dù phía cảnh sát Đức đã mắc nhiều sai sót nhưng sau khi họ chuyển giao tất cả thông tin (ghi âm điện thoại và đăng kí lưu trú khách sạn) cho phía cảnh sát Israel thì toàn bộ nhóm khủng bố có liên quan tới vụ việc trên đã bị bắt gọn từng tên một.

Tại Trung Quốc lần này, mọi đối tượng đáng nghi đều sẽ bị kiểm soát nghiêm ngặt. Lực lượng an ninh sẽ có trách nhiệm kiểm tra tất cả các thông tin có liên quan, từ gốc gác quê quán đến tài khoản ngân hàng, từ tổ chức nơi đối tượng tham gia hoạt động đến nơi ở và làm việc của gia đình…". Trên thực tế, mọi dữ liệu trên Internet và các băng ghi âm điện thoại đều phải được lưu trữ trong vòng 7 năm, đó là điều bắt buộc ở tất cả các quốc gia trên thế giới nhằm tạo điều kiện để lực lượng an ninh có thể phát hiện một cách nhanh chóng các đối tượng tình nghi.

Mặc dù các phương án bảo đảm về mặt an ninh đều đã được chuẩn bị sẵn sàng nhưng ông Ma Xin vẫn không khỏi lo lắng về những tình huống bất ngờ có thể xảy ra ngoài dự kiến. Ông đồng ý để chúng tôi xem qua hộp thư điện tử của mình: mỗi ngày ông đều nhận được tới 5.000-6.000 e-mail, chủ yếu là những lời tư vấn và thông tin về an ninh được gửi từ phía các chuyên gia Trung Quốc và nước ngoài.

Theo Diệu Châu