Việc ứng viên tổng thống của đảng Dân chủ Mỹ, Barack Obama, chọn Thượng nghị sĩ bang Delaware Joseph Biden làm người liên danh tranh cử đã được xác thực trên website chiến dịch của ông cũng như chính thức thông báo tới những người ủng hộ qua tin nhắn vào sáng sớm ngày 23/8.

>> Bầu cử ở Mỹ

Quyết định này đã nhận được rất nhiều lời khen ngợi, nhưng cũng có không ít người coi đây là một sự đặt cược đầy mạo hiểm của Obama.

Ngay trước khi Obama công bố tên bạn đồng hành tranh cử, dư luận đã lờ mờ đoán ra lựa chọn của ông khi các nhân viên của Thượng nghị sĩ bang Illinois tại Chicago nhắc nhiều tới tên Joseph Biden. Thượng nghị sĩ bang Delaware đang là một trong ba gương mặt ứng viên phó tổng thống được đặt cược nhiều nhất tại các website và sàn cá cược trên Internet.

Lựa chọn khôn ngoan

Nhiều thành viên đảng Dân chủ cũng muốn Obama chọn Biden làm "phó" đơn giản bởi vì Thượng nghị sĩ 6 nhiệm kỳ của Delaware có thể bù đắp những điểm được coi là khiếm khuyết của người đang nuôi tham vọng trở thành tổng thống da màu đầu tiên của nước Mỹ. Biden được đánh giá là người hùng mạnh nhất trong những lĩnh vực mà Obama tỏ ra yếu kém nhất.

Cống hiến của Biden tại Thượng viện, sự tinh thông chính sách đối ngoại cũng như tôn giáo, nguồn gốc xuất thân từ tầng lớp trung lưu ngoại thành của ông sẽ lấp đầy những thiếu hụt trong hồ sơ tranh cử tổng thống của Obama.

Thượng nghị sĩ bang Delaware Joseph Biden nổi tiếng là một chuyên gia đối ngoại bản lĩnh và có tài thuyết phục. (Ảnh: USA Today)

Kinh nghiệm là tài sản lớn nhất của Biden. 36 năm hoạt động tại Thượng viện đã mang lại cho ông ghế chủ tịch của các uỷ ban Tư pháp và Đối ngoại thuộc cơ quan lập pháp này - những vị trí giúp ông xây dựng hình ảnh như một phát ngôn viên quen thuộc, đáng kính trọng của đảng Dân chủ về mọi thứ, từ các quyết định bổ nhiệm tại Toà án tối cao tới những vấn đề an ninh quốc gia phức tạp hơn trong và sau Chiến tranh Lạnh.

Obama mới tới làm việc ở Washington được 3 năm. Sự thiếu kinh nghiệm rõ ràng đã khiến ông thua kém đối thủ Cộng hoà John McCain tới 15 điểm trong các cuộc thăm dò dư luận về một số vấn đề chính sách đối ngoại. Nếu lựa chọn ứng viên phó tổng thống có thể dẹp bỏ quan ngại của cử tri đối với những vấn đề như vậy thì lý lịch của Biden chắc chắn sẽ giúp ích cho Obama.

Thượng nghị sĩ bang Illinois cũng cần sự hỗ trợ nhằm giành thêm sự ủng hộ của các nhóm cử tri trọng yếu như những tín đồ Công giáo, dân lao động và viên chức văn phòng. Trong khi đó, cũng như Ted Kennedy, Biden nằm trong số những người theo đạo Thiên Chúa nổi tiếng nhất và có thâm niên làm việc lâu nhất tại Thượng viện.

Mặc dù xuất thân từ tầng lớp trung lưu nhưng nền tảng gia đình người Mỹ gốc Ireland cộng với cách bỏ phiếu ôn hoà, ủng hộ các hiệp hội đã giúp ông "được lòng" các cử tri thuộc dân tộc thiểu số và tầng lớp lao động. Thượng nghị sĩ Delaware cũng có thể giúp giành thêm cơ số phiếu ở Pennsylvania vì từng sống ở bang láng giềng này cho tới năm 10 tuổi và có ông từng là nghị sĩ Pennsylvania.

Một thế mạnh khác cũng giúp Biden đánh bại Thống đốc bang Virginia Tim Kaine và Thượng nghị sĩ bang Indiana Evan Bayh để trở thành người liên danh tranh cử với Obama chính là tính cách của mình. Mặc dù Obama có sức lôi cuốn quần chúng nhưng trong các cuộc đối đầu chính trị căng thẳng ông lại tỏ ra dè dặt và thận trọng. Được đánh giá là sôi nổi, bản lĩnh và có tài ăn nói thuyết phục, Thượng nghị sĩ Biden có thể "tiếp lửa" cho ứng viên tổng thống Obama trong các cuộc quyết đấu sắp tới với tư cách là ứng viên phó tổng thống cho ông.

Nước cờ mạo hiểm

Chọn Biden làm bạn đồng hành không chỉ mang lại những thuận lợi cho Obama mà còn khiến ứng viên tổng thống của đảng Dân chủ phải đương đầu với không ít thách thức. Tuổi tác cũng như quá trình phục vụ lâu dài của Biden trên đồi Capitol có thể là đe doạ tiềm tàng đối với khẩu hiệu tranh cử của Obama: mang tới những đổi mới cho Washington.

Joseph Biden từng đối đầu với Barack Obama. (Ảnh: Reuters)

Việc Biden từng có nhiều việc làm hoặc lời nói hớ cũng cho thấy sự mạo hiểm khi liên danh tranh cử với ông. Thượng nghị sĩ bang Delaware đã bị buộc phải rời bỏ cuộc đua vào Nhà Trắng năm 1988 sau khi nhóm vận động của Michael Dukakis tiết lộ bằng chứng cho thấy ông đã "đạo văn" một bài phát biểu của lãnh đạo Công đảng Anh Neil Kinnock. Hành động này còn gây hiểu lầm về tầng lớp xuất thân của Biden.

Hồi tháng 6/2006, Biden cũng khiến những người Mỹ gốc Ấn cảm thấy bị xúc phạm khi tuyên bố có mối liên hệ chặt chẽ với họ nhờ một thực tế ở Delaware là "bạn không thể tới một cửa hàng 7-Eleven hoặc Dunkin’ Donuts trừ phi bạn có một chút giọng Ấn". 6 tháng sau đó, Thượng nghị sĩ Biden lại gặp "vạ miệng" khi có một bình luận "gây phản cảm" về sự chỉn chu của Obama.

Hơn thế nữa, không ít lần chính Biden đã đẩy bản thân ông vào vị trí đối địch với Obama. Biden từng ủng hộ một nghị quyết năm 2002 của quốc hội Mỹ, cho phép nước này có cớ tiến đánh Iraq - một nghị quyết mà Obama cực lực phản đối. Năm đó, Thượng nghị sĩ bang Delaware cho rằng nước Mỹ "không còn lựa chọn nào khác là loại bỏ" Saddam Hussein. Trong khi Obama coi nghị quyết là một sai lầm trầm trọng thì Biden xem nó như "quyết định chính sách đối ngoại quan trọng nhất đối với một thế hệ".

Ngay sau khi quyết định chọn người liên danh tranh cử của Thượng nghị sĩ bang Illinois được công bố hôm 23/8, nhóm chiến dịch của ứng viên tổng thống Cộng hoà John McCain đã không bỏ lỡ thời gian mà lập tức tung ra một quảng cáo nêu bật những lời tán tụng trước kia của Biden dành cho McCain cũng như các phát biểu công kích Obama của ông tại một buổi phỏng vấn với hãng thông tấn ABC News hồi năm ngoái.

Ben Porritt, phát ngôn viên chiến dịch vận động của McCain, quả quyết: "Không người nào chỉ trích sự thiếu kinh nghiệm của Obama cay nghiệt hơn Joseph Biden. Thượng nghị sĩ Biden đã lên án sự hiểu biết chính sách đối ngoại nghèo nàn của Barack Obama cũng như dùng chính lời lẽ của mình để biện luận rằng người Mỹ sẽ nhanh chóng nhận ra Barack Obama chưa sẵn sàng để trở thành tổng thống".

Nhận định của Porritt hoàn toàn có cơ sở. Trong khi chuẩn bị tham gia cuộc đua giành chiếc vé tín nhiệm của đảng Dân chủ hồi năm ngoái, Biden đã nhiều lần công kích sự non kém kinh nghiệm của Obama. Ông từng cảnh báo: "Tôi cho rằng, nếu những người Dân chủ nghĩ chúng ta sẽ đề cử một ai đó có thể thắng mà không cần có khả năng đáng tin cậy về các vấn đề an ninh quốc gia và chính sách đối ngoại thì chúng ta đang gây ra một sai lầm vô cùng tai hại".

Cũng trong năm 2007, Thượng nghị sĩ bang Delaware đã nhận xét về người mà ông sẽ liên danh tranh cử trong tương lai như sau: "Tôi nghĩ ông ấy có thể sẵn sàng (cho vai trò đứng đầu Nhà Trắng) nhưng hiện tại, tôi không tin ông ấy đã sẵn sàng. Đảm trách cương vị tổng thống không phải là công việc vừa học vừa làm".

Khi Obama phát biểu rằng ông sẽ đưa quân tới Pakistan nếu có trong tay những bằng chứng tình báo cho thấy chính phủ quốc gia Nam Á không tự nguyện hành động chống phiến quân, Biden đã đưa ra bình luận trên đài phát thanh NPR rằng: "Ông ấy quả là có ý tưởng thiện chí, nhưng đó là một cách suy nghĩ ngây thơ về cách bạn sẽ thực hiện chính sách đối ngoại".

Tương lai khó đoán

Với vai trò liên danh tranh cử, liệu ông Biden có thể bù đắp những điểm yếu của ứng viên tổng thống Barack Obama? (Ảnh AP)

Việc Obama chọn Biden làm bạn đồng hành sẽ tiếp tục dấy lên những ý kiến trái chiều. Người ta sẽ chỉ biết rõ tính hiệu quả của quyết định này cho đến khi cuộc tổng tuyển cử diễn ra vào tháng 11 tới.

Trong khi đó, cựu đệ nhất phu nhân Hillary Clinton, đối thủ cũ và cũng từng được xếp vào danh sách các ứng viên "phó" cho Obama, đánh giá Biden là "một công chức tận tâm, một lãnh đạo đầy kinh nghiệm và tài giỏi phi thường". Lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện, Harry Reid, nhận định tấm vé liên danh tranh cử Obama - Biden sẽ mang tới cho nước Mỹ sự đổi thay mà họ đang cần.

Tại Thượng viện, một số đồng nghiệp của ông Biden thuộc đảng Cộng hoà cũng lên tiếng ca ngợi quan chức thuộc đảng Dân chủ này. Thượng nghị sĩ Cộng hoà đến từ bang Nebraska, Chuck Hagel, xem Biden là "cộng sự thích hợp đối với Barack Obama", còn quyết định liên danh tranh cử là "tin tốt lành đối với Obama và nước Mỹ".

Theo Thanh Bình