Tham nhũng trong ngành giáo dục rất đa dạng, nhỏ thì chiết khấu từ các giao dịch đồ dùng dạy học, lớn thì lấy danh nghĩa “cổ phần vô hình” để nhận hối lộ.

Trường hợp của Cục trưởng Cục Giáo dục huyện Kim Khê (tỉnh Giang Tây) Tân Minh là một ví dụ.

Ngày 24-6, tòa sơ thẩm đã tuyên án Tân Minh tám năm tù giam về tội nhận hối lộ 1,21 triệu nhân dân tệ (2,66 tỷ đồng VN). Tài sản cá nhân của bị cáo trị giá 100.000 nhân dân tệ (220 triệu đồng VN) bị tịch thu. Tân Minh ăn hối lộ rất tinh vi.

Nguy Kiến Bình chuyên kinh doanh thiết bị dạy học. Lần đầu tiên Bình giao dịch với Cục trưởng Cục Giáo dục Tân Minh vào năm 1993. Bình giới thiệu bán bàn học và đồng ý chiết khấu cho Tân Minh 15 nhân dân tệ (33.000 đồng VN) mỗi bộ bàn ghế.

Từ năm 1999 đến 2007, tổng cộng Tân Minh đã nhận hối lộ của Nguy Kiến Bình chín lần. Đổi lại, các thiết bị giảng dạy như bàn ghế, thiết bị phòng thí nghiệm do Bình cung cấp đều được tiêu thụ thông suốt tại huyện Kim Khê.

Long Quốc Tuyền vốn là nhân viên nhà máy thiết bị giảng dạy Nam Xương cũng đã hối lộ cho Tân Minh ba lần trong thời gian từ năm 1999 đến 2003. Đáp lại, cục trưởng Tân Minh đã trao cho Tuyền đơn đặt hàng mua sắm thiết bị giảng dạy ngữ âm với tổng giá trị 1,1 triệu nhân dân tệ (242 triệu đồng VN).

Ham muốn tiền bạc của cục trưởng Tân Minh ngày một lớn. Phần chiết khấu thu được từ mua sắm thiết bị dạy học không làm y thỏa mãn, Tân Minh nhảy sang lĩnh vực xây dựng trường học.

Trường học cần phát triển, tham nhũng lợi dụng thao túng

Năm 2001, Trường trung học số 1 huyện Kim Khê mời đầu tư xây dựng ký túc xá học sinh. Cục trưởng Tân Minh đứng ra thương lượng với Đặng Kiến Tường và chủ doanh nghiệp Từ Tân Phát cùng hợp tác đầu tư. Tuy nhiên, tiền đầu tư hoàn toàn do một mình Từ Tân Phát góp nhưng lợi nhuận đầu tư chia đều cho ba người.

Trong vụ này, Tân Minh góp vốn bằng “cổ phần vô hình”, tức lời hứa sẽ ủng hộ Từ Tân Phát dài dài trong lĩnh vực xây dựng trường học trong huyện.

Hơn hai năm sau, Giang Quốc Huy là chủ kinh doanh nhà đất muốn mua đất của nhà máy sửa chữa ôtô và nhà máy phụ tùng trong huyện. Huy mời Tân Minh và một chủ công ty khai thác nhà đất nữa cùng tham gia góp vốn đầu tư. Tân Minh cũng góp “cổ phần vô hình” và được chia lãi đều đều.

Từ một hiệu trưởng, Tân Minh dần được thăng cấp lên làm cục trưởng Cục Giáo dục huyện rồi ủy viên Ủy ban Chính hiệp huyện Kim Khê. Con đường “vừa tham nhũng vừa thăng chức” đã cho thấy có lỗ hổng tồn tại trong cơ chế bổ nhiệm cán bộ.

Tồn tại vùng xám trong chế độ bổ nhiệm cộng thêm nguồn ngân sách đa dạng, cách thức quản lý tương đối lạc hậu đã trở thành mảnh đất màu mỡ, tạo nhiều không gian cho những con sâu tham nhũng trong ngành giáo dục thao túng trong bóng tối.

Theo Hồng Anh