VFF vừa họp về điều lệ V-League. Phạm vi điều chỉnh của nó chỉ là 1 mùa giải, trong bối cảnh 2 mùa vừa qua đã xuất hiện những xu thế mới và cả những nguy cơ mới cần có sự can thiệp. Mới đây, chúng tôi đã có dịp thăm Singapore để cách nghĩ và cách làm của Liên đoàn bóng đá nước này. Hy vọng những kinh nghiệm của Singapore cũng có giá trị tham khảo.

Cứ mỗi năm lại tăng lương

Lương cho Francois Endene ở Thể Công hiện tại là 5000 USD/tháng so với mức gần 4000 USD mùa 2008. Robert Nita, cầu thủ người Romania tìm đến đội bóng Quân đội như một “bến về hưu” có mức lương còn cao hơn thế, chừng 7-8000 USD.

Ở XMHP, lương cho tiền vệ Leandro mùa trước là 7.000 USD. Mùa này, cầu thủ người Brazil cũng nhận mức cao hơn, vì đó là sự đánh đổi cho quyết định của anh ở lại với đội bóng thay vì đi theo sự chèo kéo của các CLB khác.

Antonio không khác, lương của anh tăng từng mùa ở Gạch. Ngay sau khi V-League 2008 kết thúc, đã có cả nửa tá CLB sẵn sàng trả cho cầu thủ này mức lương 7000 USD/tháng, nên ở Gạch cũng khó lòng thấp hơn mức đó.

Có thể kết luận, lương của những cầu thủ ngoại chơi được ở BĐVN tăng sau mỗi mùa và tỉ lệ là khoảng 15%/năm.

Với cầu thủ nội cũng không phải là ngoại lệ. Kỷ lục 18 triệu của Huỳnh Đức cách nay 4 mùa đã bị phá bởi mức 40 triệu của Công Vinh.

Có một câu hỏi đặt ra, liệu sự gia tăng này có điểm dừng hay không, và tỉ lệ ngân sách dành 40-60% cho lương (thưởng cũng chiếm khoảng 20-25% nữa) hiện nay sẽ cần mấy năm để tăng đến mức các CLB phải khánh kiệt vì nó?

Câu chuyện của người Singapore

Bóng đá Singapore cũng không làm ra tiền. Các CLB Singapore phần lớn cũng mở cửa tự do vì Singapore vừa nhỏ bé về dân số (4,5 triệu) vừa thích xem giải ngoại hạng Anh hơn.

Nhưng khác ở chỗ, người Sing sớm nhận ra vấn đề đó và họ đã, đang kiểm soát một cách chặt chẽ thông qua những giải pháp mà Liên đoàn bóng đá nước này (FAS) đưa ra và áp dụng: cơ chế lương trần

Trong cuộc trao đổi với Eric Ong, người đứng đầu Ban tiếp thị và Truyền thông của FAS, cho biết, mức lương trần của các CLB Singapore trả cho cầu thủ là 80.000 S$ (đô Sing, tương đương khoảng 900 triệu đồng VN) mỗi tháng. “Chúng tôi cho giới hạn tối đa là 80.000 đô. Không CLB nào được phép vượt qua mức đó.

Chúng tôi cũng cho các CLB một cơ chế mở, để họ có thể thuê được những ngôi sao đẳng cấp thế giới. Chẳng hạn, nếu như CLB nào đó thuê được Romario, thì họ có thể trả lương vượt khung. Nhưng khoản lương này phải do một nhà tài trợ trả chứ không được lấy từ ngân sách các CLB. Đó là ngoại lệ duy nhất”, Eric Ong cho biết.

Quỹ lương 80.000 đô/tháng là một con số không nhỏ so với số tiền lương mà các CLB Việt Nam hiện đang sử dụng, nhưng với người Sing đang có mức thu nhập bình quân đầu người là 44.000 đô Sing/năm thì nó cũng là một giới hạn khá chặt chẽ. Eric Ong bình luận: đó là một sự chặt chẽ cần thiết.

Hợp lý với Việt Nam ?

Phương thức quản lý trên không phải là sự lựa chọn của các nền bóng đá phát triển. Ở Anh, Italia, Tây Ban Nha hay Đức… tất cả đều để các CLB tự quyết định cơ cấu tiền lương và khung lương.

Cũng có một thực tế nữa cần tính đến, đó là các cuộc chơi này là của các CLB. Tài chính là vấn đề sống còn nên tự bản thân các CLB cần và sẽ biết tự điều chỉnh.

Nhưng BĐVN lại tồn tại một điểm: không thiếu các doanh nghiệp nhảy vào bóng đá chỉ với mục tiêu ngắn hạn, ăn xổi, và họ có thể trả lại đội bóng cho địa phương khi thấy chán bóng đá. Khi đó, những cú phá giá thị trường chuyển nhượng hay tiền lương của họ để lại là cả một vấn đề.

Và như đã nói ở trên, khi một nền bóng đá chưa trở thành ngành công nghiệp không khói, và mới “chập chững lên chuyên”, sự thả nổi tiền lương sẽ dẫn tới những nguy cơ. Ngay cả các nền bóng đá phát triển nói trên trong vài năm qua cũng đã từng phải tính tới việc khống chế mức lương cho các cầu thủ. Bởi vậy, có thể là hợp lý nếu V-League cũng có một mức lương trần như thế, dù bóng đá là một ngành đặc biệt, tuổi nghề cầu thủ khá ngắn và mức lương hiện tại chưa phải là đỉnh so với mặt bằng thu nhập trong ngành giải trí nói chung.

Theo