Đến bây giờ con cái mới hiểu tình yêu của bố, cũng như hiểu rằng mỗi người đều có những góc khuất trong ký ức và con tim mà không ai có thể chạm tới.

Tình yêu của bố không phải là mẹ? Không hẳn như vậy con gái ạ! Nếu phải lựa chọn giữa mẹ và bà ấy? Bố chọn mẹ nhưng vẫn không quên được bà ấy. Con gái không chấp nhận cái lý của bố, xem đó là sự phản bội, dù chỉ là sự phản bội trong tư tưởng.

Bố ngồi trầm ngâm, phả những hơi thuốc lá dài nhìn hoàng hôn. Hoàng hôn lịm dần sau ngọn núi, rực cả một góc trời. Nắng chiều nhàn nhạt. Sợi tóc bạc bệt lại trong làn khói chiều. Mồ hôi ướt đẫm vầng trán cao. Người ta nói người trán cao hay suy tư và nghĩ ngợi. Nét chân chim hằn trên khóe mắt, cuộc đời bố bện dưới những nếp nhăn. Hôm nay bố kể con gái nghe về tình yêu của bố.

Ly cà phê chiều nhỏ giọt. Tuổi của bố đã không còn thích hợp với cà phê. Mắt bố dán vào bức ảnh hai người phụ nữ. Ba con người nhìn nhau trìu mến. Đôi mắt trong ảnh biết nói. Con gái thấy tay bố run run, nhăn nheo với bức ảnh trên tay. Mắt bố bỗng xa xăm nhưng ngời sáng: "Con gái ạ, bà ấy là người phụ nữ tuyệt vời!". "Là mẹ hay người phụ nữ bên cạnh?". "Cả hai". Mẹ hay nói với con gái về người phụ nữ ấy: "Tình yêu của bố con đấy!".

Lạ, có tình yêu nào mà không ghen, có tình yêu nào dễ sẻ chia đến vậy? Mẹ có ghen, nhưng ghen không bằng yêu!.

Con ếch trong cái ao trước nhà kêu ộp ộp, đêm về giăng cả ao làng mát dịu, đầy gió. Triền đê dập dìu những kẻ yêu nhau. Bóng đêm và tình nhân. Tình quê nhẹ nhàng như cơn gió, đằm thắm như hoa phù dung, hoa quỳnh trong đêm.

Bố phải cố gắng lắm mới dám nắm lấy tay bà ấy. Người con gái của ruộng đồng, đôi tay xương xương nhưng mềm và trắng. Bố nhớ đêm ấy, trăng sáng cả góc trời. Ánh trăng bàng bạc, luồn qua lá tre rồi xuyên qua tóc bà ấy, ngày đó bà ấy mới đôi mươi. Bà ấy đẹp dịu hiền và thanh thoát. Bà ấy không đẩy tay bố, cũng không rụt lại, chỉ cúi đầu. Đôi gò má ửng hồng, thương lắm.

- Anh nói mẹ mang trầu cau qua nhà nhé!

Tim bố ngân lên những nhịp đập lạ kỳ. Trong cái đêm trăng dịu vợi ấy, tóc bố cũng bệt chặt lại, mồ hôi túa cả ra. Người ta im lặng, rồi khẽ gật đầu. Cái nút thắt trong lòng cứ như được tháo tung, tự nhiên bố can đảm đến mức ôm choàng lấy bà ấy cười rằng: "Tôi có vợ rồi". Lần này bà ấy đẩy bổ ra, đánh bố một cái thiệt đau rồi chạy mất. Trăng lên cao, một mình bố ngẩn ngơ, nhưng không thấy trơ trọi.

Con gái thấy đôi mắt đùng đục của bố sáng lên, rồi ngân ngấn nước, người đàn ông khi kể về chuyện tình của mình, từ tốn như giọt đắng của cà phê.

- Tuyệt đối không được.

- Nhưng tại sao ạ?

- Mẹ không chê nó không nết na, không đoan chính nhưng mẹ nó là một người tâm thần...

- Mẹ cô ấy, chứ không phải cô ấy!

- Nhưng con có chắc sau này nó không như mẹ nó không? Mẹ cũng thương nó, nhưng mẹ còn phải lo cho hương hỏa nhà này nữa. Phận làm dâu khổ lắm con ơi, con muốn nó khổ cả đời vì dòng họ gia trưởng này ư?

- Đó chỉ là cái lý của mẹ.

Bố đã bỏ đi sau cuộc tranh cãi với bà nội.

Cả làng ai cũng biết mẹ bà ấy bị tâm thần. Đó là vết thương của chiến tranh còn sót lại. Bà bị mảnh bom văng trúng, đúng vào cái năm nhận được tin người yêu mất, cả gia đình cũng bị bom thiêu rụi. Bà mang thai trong cảnh điên dại nửa mê nửa tỉnh. Không biết tạo hóa thương hay chính tình yêu của một người mẹ giúp bà vượt cạn và sinh ra một cô con gái đẹp như thiên thần. Cô con gái mồ côi từ khi mới sinh ra.

Cô con gái lớn lên trong tình thương của người dì ruột. Cái chết như một sự giải thoát. Thế nhưng vết thương chiến tranh vẫn hằn lên linh hồn của đứa trẻ không cha, không mẹ và những nghi hoặc về đứa con của người đàn bà tâm thần.

Bố bảo bà ấy trốn nhà, nhưng bà ấy không chịu, "đừng bắt em có tội với mẹ anh". Người phụ nữ của bố, ngày ngày vẫn ở bến sông xưa, lái con đò ngang, tần tảo qua ngày.

"Cuộc đời bà ấy bạc bẽo lắm con gái ạ!". Bến sông xưa khi hết chuyến đò ngang vẫn còn một kẻ nửa tỉnh, nửa say cướp đi đời con gái của bà ấy vào một chiều giông bão. Bố làm việc ở thị trấn, trong ngày mưa gió ấy, nóng ruột đến nao lòng. Bến sông vẫn còn đò, nhưng ngày bà ấy sinh, chỉ giữ được đứa con.

- Cô ấy giống mẹ như hai giọt nước.

- Ừ, mẹ con hay nói bà ấy là người đàn bà của bố!

Năm bà ấy đi bố hai mươi lăm tuổi. Ba năm sau bố gặp mẹ con. Mẹ con đẹp, đôi mắt sáng y như người con gái năm xưa. Giống đến độ bố vui mừng chạy đến để ngẩn ngơ rồi hụt hẫng, nhưng cũng từ cái hụt hẫng ấy mà nên duyên mới.

- Bố lấy mẹ vì một bóng hình xưa?

- Bố không biết. Bố không quên được người phụ nữ ấy. Hình bóng bà ấy chôn vùi  vào thăm thẳm, sâu lắm trong tim bố. Rồi ký ức ùa về trong đôi mắt mẹ con. Mẹ con cười và nói bố nhìn mẹ như nhìn ai đó.

Bố nhâm nhi cà phê rồi ngước mắt nhìn. Bố nhìn gì trong không gian ấy, bến đò xưa hay con đường khuất xa ngoài phố thị?

Hồi trước, con đường làng đầy dấu chân chim, nay lên xe, lên phố. Triền đê vẫn đông đúc bóng người nhưng nay đô thị hóa thấy rõ. Mùi kênh bắt đầu hăng hắc chẳng còn trong như cái dịp bố kể ngày xưa.

Một dạo con gái thấy bố hì hục dùng chương trình photoshop, cắt dán gì đó. Mẹ nói: "Bố cắt dán tình yêu của mình đấy!". Đó là bức ảnh của hai người phụ nữ, một cô gái đôi mươi giống mẹ như đúc và một người phụ nữ ngoài ba mươi là mẹ. Ông ghép hai tấm ảnh lại với nhau. Mẹ bảo: "Mẹ không biết người con gái ấy là ai và mẹ không muốn hỏi". "Mẹ không ghen ư?". "Có chứ!". "Nhưng bố không bao giờ làm chuyện gì có lỗi với mẹ, ông ấy dành cho mẹ thứ tình cảm, gần như trọn vẹn của tình yêu. Mẹ không muốn đòi hỏi, vì mẹ là người đến sau".

- Mẹ hạnh phúc chứ?

- Ừ, nếu lựa chọn lại mẹ vẫn chọn bố con, con gái ạ.

Tình yêu của mẹ thật kỳ lạ, con gái không hiểu nó là gì? Mẹ là con gái thành phố, nhưng lại được ông bà ngoại giáo dục đúng nếp nhà thôn quê, mẹ sắc sảo lại mặn mà. Bố bảo tình yêu của mẹ đẹp như hoa quỳnh, còn tình yêu của cô ấy đẹp như hoa phù dung. Cả hai cùng thanh thoát và tinh khôi.

Ngày mẹ đi, mẹ hỏi bố: "Mình vui khi sống bên em chứ?". Bố nắm tay mẹ bảo: "Mình là người vợ tuyệt vời, tôi cám ơn trời vì được gặp mình". Mẹ cười và bố khóc. Bố nói: "Con gái rất giống bà ấy". "Ai ạ?". "Mẹ con". Con gái cười.

"Con gái của bố! Con có đôi mắt biết nói của hai người phụ nữ. Bố gọi là "bà ấy" vì bố thấy họ như một. Con biết không? Con là đứa con của người phụ nữ bên bến đò xưa, là con của người mẹ nuôi nấng yêu thương từ khi còn bập bẹ và là con của bố nữa".

Con gái đọc lại nét chữ run run của bố. Tình yêu của bố là đóa phù dung hay đóa quỳnh trong đêm?

Theo Minh Kiều