Sự câu kết chặt chẽ giữa cán bộ và doanh nghiệp trong thời gian dài

Sau 10 ngày xét xử và nghị án, chiều 14/1, TAND TP Hà Nội tuyên phạt cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Nguyễn Thanh Phong mức án 20 năm tù và Trần Việt Nga 12 năm tù về tội "Nhận hối lộ".

Cùng tội, hai cựu Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm là Nguyễn Hùng Long lĩnh 12 năm tù và Đỗ Hữu Tuấn lĩnh 7 năm tù.

Các bị cáo còn lại, người lĩnh án thấp nhất bằng thời hạn tạm giam, được trả tự do tại tòa, người được hưởng án treo đến cao nhất 9 năm tù giam. Về dân sự, tòa buộc các bị cáo đã nhận hối lộ phải nộp sung công quỹ.

screen-shot-2026-01-07-at-161903.png
Cựu Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong.

Hội đồng xét xử đánh giá, đây là vụ án đặc biệt nghiêm trọng, được dư luận xã hội quan tâm. Hành vi phạm tội của các bị cáo diễn ra trong thời gian dài, có sự cấu kết chặt chẽ giữa cán bộ quản lý Nhà nước (Cục An toàn thực phẩm) và các cá nhân, doanh nghiệp.

Hành vi của các bị cáo đã xâm phạm hoạt động đúng đắn của cơ quan Nhà nước, làm suy giảm niềm tin của nhân dân. Đặc biệt, sai phạm trong lĩnh vực an toàn thực phẩm có nguy cơ dẫn đến việc thực hiện các sản phẩm không đảm bảo chất lượng, không rõ nguồn gốc lưu thông trên thị trường, đe dọa trực tiếp đến tính mạng và sức khỏe người tiêu dùng.

Trong vụ án, bị cáo Nguyễn Thanh Phong được xác định có vai trò chính, chủ mưu, cầm đầu. Đưa ra chủ trương nhận tiền hối lộ ngoài lệ phí quy định, phân chia tiền và chỉ đạo cấp dưới thực hiện. Bị cáo Trần Việt Nga (kế nhiệm ông Phong từ tháng 9/2024) có vai trò chủ mưu, cầm đầu cùng với bị cáo Phong, nên cần áp dụng mức hình phạt cao nhất với cả hai.

Bị cáo Nguyễn Hùng Long, Đỗ Hữu Tuấn (đều là cựu Cục phó) đã tiếp nhận chỉ đạo từ Nguyễn Thanh Phong để triển khai xuống các phòng, trung tâm. Số tiền nhận hối lộ và hưởng lợi cá nhân rất lớn.

Lợi dụng bất cập của nghị định để gây khó khăn, trục lợi

Theo Hội đồng xét xử, Cục An toàn thực phẩm là đơn vị chuyên ngành thuộc Bộ Y tế, thực hiện chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng Bộ Y tế quản lý nhà nước và tổ chức thực thi pháp luật về lĩnh vực an toàn thực phẩm trong phạm vi cả nước.

Nghị định 15 quy định: “Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm bảo vệ sức khỏe, phụ gia thực phẩm hỗn hợp có công dụng mới, phụ gia thực phẩm chưa có trong danh mục phụ gia được phép sử dụng trong thực phẩm do Bộ trưởng Bộ Y tế quy định phải đăng ký bản công bố sản phẩm tại Bộ Y tế”.

screen-shot-2026-01-05-at-080256.png
Cựu Cục trưởng Trần Việt Nga.

Tuy nhiên, do Nghị định 15 mới ban hành có nhiều nội dung mới gây khó khăn cho các cá nhân, doanh nghiệp trong quá trình hoàn thiện hồ sơ, nhất là các yêu cầu liên quan đến cung cấp tài liệu khoa học chứng minh công dụng, liều dùng của sản phẩm.

Lợi dụng những khó khăn, bất cập trên, các chuyên viên, lãnh đạo đơn vị chuyên môn liên quan tại Cục An toàn thực phẩm đã nhiều lần gửi văn bản yêu cầu các cá nhân, doanh nghiệp “sửa đổi, bổ sung hồ sơ với nội dung chung chung, khó hiểu, gây khó khăn hoặc kéo dài thời gian xử lý hồ sơ nhằm trục lợi”.

Về phía doanh nghiệp vì mục tiêu lợi nhuận, để tránh việc xét duyệt hồ sơ và công bố sản phẩm bị kéo dài dẫn đến không thể sản xuất, đưa sản phẩm ra lưu thông ngoài thị trường nên nhiều đơn vị, cá nhân khi làm hồ sơ đã chủ động đề nghị đưa tiền từ 5 triệu đến 10 triệu đồng/1 hồ sơ ngoài lệ phí phải nộp theo quy định để rút ngắn thời gian thẩm định, hợp thức hóa hồ sơ không đủ điều kiện để được cấp giấy tiếp nhận, giấy xác nhận, giấy chứng nhận GMP.

Sau khi được cựu Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong đồng ý cho chủ trương nhận tiền, lãnh đạo phòng, trung tâm trao đổi lại với các chuyên viên thống nhất thực hiện. Kết quả điều tra xác định từ 2018 - 2024, Nguyễn Thanh Phong và người đồng cấp Trần Việt Nga cùng 33 cán bộ, chuyên viên của Cục An toàn thực phẩm đã có hành vi nhận hối lộ của 21 bị cáo là các cá nhân, doanh nghiệp.

Trong đó, tổng số tiền nhận hối lộ trong hoạt động cấp Giấy tiếp nhận là hơn 93,7 tỷ đồng; cấp Giấy xác nhận là hơn 12,6 tỷ đồng và cấp GMP là hơn 1 tỷ đồng.

Cá nhân bị cáo Phong nhận hối lộ hơn 43 tỷ đồng, bị cáo Nga nhận hơn 8 tỷ đồng, các bị cáo còn lại ở Cục An toàn thực phẩm hưởng lợi mỗi người từ vài chục triệu đồng đến hàng tỷ đồng.

Theo Tiền Phong