
Làm cha mẹ, ai cũng mong con mình thông minh, lanh lợi, khỏe mạnh và phát triển toàn diện. Thế nhưng, nhiều thói quen sinh hoạt tưởng chừng vô hại như thiếu ngủ, lạm dụng thiết bị điện tử hay bỏ bữa sáng có thể âm thầm ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ của trẻ. Chuyên gia khuyến cáo, cha mẹ cần sớm nhận diện và giúp con điều chỉnh để tránh những hệ lụy lâu dài đối với trí tuệ và sức khỏe tinh thần.

Nhiều thói quen sinh hoạt tưởng chừng vô hại lại đang ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ của trẻ. Ảnh minh họa
Dưới đây là 5 thói quen xấu mà dù có vất vả đến đâu, cha mẹ cũng nên kiên trì giúp con cai bỏ càng sớm càng tốt.
5 thói quen làm tổn hại não bộ của trẻ cha mẹ cần biết
1. Thiếu ngủ kéo dài
Giấc ngủ đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với sự phát triển và phục hồi của não bộ.
Theo nghiên cứu của Quỹ Giấc ngủ Quốc gia Mỹ, trẻ trong độ tuổi đi học cần 9–11 giờ ngủ mỗi ngày, còn thanh thiếu niên cần 8–10 giờ.
Tuy nhiên, hiện nay rất nhiều trẻ thiếu ngủ nghiêm trọng do áp lực học tập, bài vở nhiều hoặc sa đà vào thiết bị điện tử.

Thiếu ngủ làm suy giảm trí nhớ, khả năng tập trung và năng lực học tập của trẻ. Ảnh minh họa
Thiếu ngủ kéo dài làm suy giảm trí nhớ, khả năng tập trung và năng lực học tập. Não bộ cũng giống như một chiếc máy tính: nếu không được “bảo trì” đầy đủ, tốc độ xử lý sẽ ngày càng chậm.
Trẻ ngủ không đủ giấc thường khó tập trung trên lớp, tiếp thu kém, học trước quên sau.
Cách khắc phục:
Lập thời gian biểu sinh hoạt cố định, quy định giờ đi ngủ – thức dậy rõ ràng và duy trì đều đặn.
Tạo môi trường ngủ lý tưởng: phòng yên tĩnh, ánh sáng dịu, nhiệt độ mát mẻ.
Trước giờ ngủ 1–2 tiếng, hạn chế cho trẻ dùng điện thoại, máy tính, TV; có thể cho trẻ đọc sách nhẹ nhàng để thư giãn.
2. Lệ thuộc quá mức vào thiết bị điện tử
Thiết bị điện tử đã trở thành một phần quen thuộc trong cuộc sống của trẻ em hiện nay. Tuy nhiên, lạm dụng điện thoại, máy tính, trò chơi điện tử lại gây ra nhiều hệ lụy cho não bộ.
Nhiều nghiên cứu cho thấy, việc chơi game, xem video trong thời gian dài khiến trẻ giảm khả năng tập trung, kém sáng tạo, dễ xao nhãng.
Có một cậu bé mỗi ngày sau giờ học đều ôm điện thoại chơi game hàng giờ liền. Dần dần, em không còn chú tâm vào việc học, làm bài tập hay bị mất tập trung, thành tích sa sút rõ rệt.

Lệ thuộc quá mức vào thiết bị điện tử gây ra nhiều hệ lụy cho não bộ của trẻ. Ảnh minh họa
Cách khắc phục:
Giới hạn thời gian sử dụng thiết bị điện tử (tốt nhất không quá 1–2 giờ/ngày).
Hướng dẫn trẻ sử dụng thiết bị đúng mục đích, ưu tiên học tập, xem nội dung giáo dục.
Giúp trẻ phát triển sở thích khác như vẽ tranh, chơi nhạc cụ, thể thao… để giảm sự lệ thuộc vào màn hình.
3. Lười vận động
Vận động không chỉ giúp trẻ tăng cường thể chất mà còn kích thích sự phát triển của não bộ.
Khi vận động, máu lưu thông tốt hơn, cung cấp nhiều oxy và dưỡng chất cho não, giúp não hoạt động linh hoạt, minh mẫn.
Thế nhưng hiện nay, không ít trẻ chỉ quanh quẩn trong nhà, ít ra ngoài, ngại vận động.
Các nghiên cứu cho thấy, trẻ thường xuyên vận động có khả năng nhận thức và kết quả học tập tốt hơn hẳn so với trẻ lười vận động.
Cách khắc phục:
Khuyến khích trẻ tham gia các hoạt động thể thao, câu lạc bộ ở trường.
Cuối tuần, cha mẹ có thể cùng con chạy bộ, đạp xe, leo núi, chơi thể thao ngoài trời.
Việc cả gia đình cùng vận động không chỉ tốt cho sức khỏe mà còn giúp gắn kết tình cảm.
4. Bỏ bữa sáng
Bữa sáng được xem là bữa ăn quan trọng nhất trong ngày, cung cấp năng lượng cần thiết cho não bộ hoạt động.
Khi trẻ không ăn sáng, não rơi vào trạng thái thiếu năng lượng, dẫn đến mệt mỏi, giảm tập trung, học tập kém hiệu quả vào buổi sáng.
Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, trẻ bỏ bữa sáng thường dễ buồn ngủ, chán nản, tiếp thu chậm hơn so với trẻ ăn sáng đầy đủ.
Cách khắc phục:
Chuẩn bị bữa sáng giàu dinh dưỡng: trứng, sữa, bánh mì, trái cây…
Tạo thói quen ăn sáng đều đặn từ nhỏ, giúp trẻ hiểu rõ tầm quan trọng của bữa ăn này.
5. Sống lâu dài trong cảm xúc tiêu cực
Nếu trẻ thường xuyên rơi vào trạng thái lo âu, buồn bã, căng thẳng, não bộ sẽ bị ảnh hưởng do rối loạn các chất dẫn truyền thần kinh.
Nhiều trẻ chịu áp lực học tập quá lớn, dẫn đến lo lắng kéo dài, khiến trí nhớ suy giảm, kết quả học tập đi xuống.
Cách khắc phục:
Cha mẹ cần quan sát kỹ cảm xúc của con, kịp thời trò chuyện khi thấy con có dấu hiệu bất ổn.
Dạy trẻ các cách giải tỏa căng thẳng như hít thở sâu, nghe nhạc, thiền nhẹ, vận động.
Tạo môi trường gia đình ấm áp, an toàn, để trẻ cảm thấy được lắng nghe và thấu hiểu.
Điều chỉnh thói quen giúp trẻ phát triển toàn diện
Não bộ của trẻ phát triển mạnh mẽ trong những năm đầu đời và chịu ảnh hưởng trực tiếp từ thói quen sinh hoạt hằng ngày. Việc sớm nhận diện và điều chỉnh những thói quen xấu như thiếu ngủ, lạm dụng thiết bị điện tử hay bỏ bữa sáng sẽ giúp trẻ có nền tảng trí tuệ và sức khỏe tinh thần vững chắc.
Cha mẹ chính là người đồng hành quan trọng nhất trong hành trình này, góp phần tạo nên môi trường sống lành mạnh để trẻ phát triển toàn diện.

Theo Gia đình và Xã hội