
Nô đùa, mở nhạc lớn dịp Thanh minh
Tết Thanh minh, anh Thắng đưa gia đình đi tảo mộ. Khi đang dọn cỏ, anh thấy một nhóm bạn trẻ đứng gần đó cười đùa, cùng tiếng nhạc vui vẻ phát ra từ chiếc loa cầm tay. Có cô cậu còn trèo lên phần mộ nhún nhảy... Có vài người nhắc nhở, nhưng chỉ nhận lại những cái cười cho qua, có cậu còn nói đùa là "để các cụ cùng vui với con cháu".
Mùa Thanh minh, tới khu vực nghĩa trang mà nô đùa, mở nhạc, nói chuyện vô tư quá mức... bị cho là thái độ thiếu nghiêm túc. Quá trình đùa cợt rất dễ nói lời thiếu tôn trọng về người đã khuất. Thậm chí vô tình bẻ hoa, làm hỏng đồ thờ phần mộ. Việc này ảnh hưởng đến người xung quanh, phản ánh nhân cách cá nhân, làm mất đi sự trang nghiêm vốn có và có thể khiến người khác cảm thấy bị xúc phạm.
Sự ồn ào còn làm gián đoạn trải nghiệm của người khác, còn khiến người trong cuộc khó cảm nhận được ý nghĩa sâu sắc của ngày đi tảo mộ.

Nô đùa, bật nhạc sẽ làm gián đoạn trải nghiệm của người khác, còn khiến người trong cuộc khó cảm nhận được ý nghĩa sâu sắc của ngày đi tảo mộ. Ảnh internet
Ăn uống tại mộ phần
Không ít gia đình vì đường sá xa xôi nên đã mang theo đồ ăn thức uống, thậm chí mang cả bếp gas mini để nấu nướng ăn uống tại nghĩa trang. Có những người còn thản nhiên giẫm lên mộ để kiếm chỗ ngồi, thậm chí ngồi phệt trên mặt mộ ăn uống. Khi ra về thì rác thải bị bỏ lại khiến khu vực gần nghĩa trang trở nên nhếch nhác.
Khu nghĩa trang vốn cần được giữ gìn sạch sẽ. Cho nên, việc ăn uống ngay cạnh mộ, tụ tập như đi picnic dễ gây cảm giác phản cảm, thiếu sự thành kính. tôn trọng không gian chung.
Việc vứt túi nilon, đồ ăn, vàng mã chưa dùng hết, các loại chai lọ, đồ sau khi cúng... xả ra làm ô nhiễm môi trường và phá vỡ sự tôn nghiêm của khu vực nghĩa trang.
Việc đi lên mộ, ngồi lên, hoặc giẫm qua phần đất mộ để kiếm chỗ ngồi ăn cũng là hành vi thiếu tôn trọng với người đã khuất và gia đình họ.
Chụp ảnh, quay video tùy tiện
Việc tạo dáng trên mộ, quay clip check-in để đăng mạng xã hội, sử dụng những nội dung mang tính giải trí tại nơi tưởng niệm... có thể mang lại vài phút chú ý trên mạng, nhưng lại làm mất đi giá trị văn hóa và sự tôn trọng cần có. Cá nhân người tạo dáng chụp ảnh nơi tâm linh này cũng bị chê cười vì hành vi đó có thể làm hay đổi cách nhìn của thế hệ trẻ về Tiết Thanh minh truyền thống.
Ngoài ra, những hành động tùy tiện lấy đồ cúng của mộ khác, tự lấy vật dụng không thuộc về mình, ăn mặc hở hang, phản cảm, thái độ tham gia lễ Thanh minh hời hợt, qua loa... cũng thể hiện sự thiếu tôn trọng, không đúng chuẩn mực đạo đức và pháp luật. Những hành động không đẹp ấy làm mất đi sự tử tế trong tâm và làm tổn thương tới cảm xúc của người khác.

Tùy tiện lấy đồ cúng của mộ khác, tự lấy vật dụng không thuộc về mình... nơi nghĩa trang cũng thể hiện sự thiếu tôn trọng, không đúng chuẩn mực đạo đức. Ảnh: internet
Ý thức cộng đồng
Theo Chuyên gia phong thủy Hà Thanh, không gian nghĩa trang là nơi gắn với ký ức và cảm xúc của nhiều gia đình. Khi có người cư xử thiếu phù hợp họ không chỉ ảnh hưởng đến chính mình, mà còn tác động đến những người xung quanh - tạo ra sự khó chịu, thậm chí là xung đột trong cộng đồng.
Ứng xử xấu dịp Thanh minh dưới góc nhìn tâm lý học
Ở góc nhìn tâm lý học, những hành động thiếu tôn trọng cũng có thể ảnh hưởng ngược lại đến chính người thực hiện. Khi ứng xử tùy tiện trong những không gian cần sự tôn nghiêm thì chính họ dần mất đi khả năng cảm nhận ranh giới giữa các bối cảnh khác nhau - có thể dẫn đến việc cư xử không phù hợp trong nhiều tình huống khác của cuộc sống từ nơi công cộng đến môi trường làm việc.
Thanh minh có ứng xử xấu ảnh hưởng tới trẻ em
Bên cạnh đó, việc thiếu ý thức còn ảnh hưởng đến trẻ em – những người quan sát và học theo hành vi của người lớn. Nếu trẻ chứng kiến người lớn cười đùa, xả rác, thiếu tôn trọng nơi tưởng niệm, trẻ em có thể hiểu sai về cách ứng xử chốn tâm linh.
Ngược lại, nếu trẻ nhỏ được hướng dẫn giữ trật tự, dọn dẹp sạch sẽ và thể hiện sự tôn trọng, thành kính - thì đó là bài học thực tế và sâu sắc về văn hóa và trách nhiệm của con cháu với ông bà, tổ tiên.

Trẻ nhỏ được hướng dẫn giữ trật tự, dọn dẹp sạch sẽ, biết thể hiện sự tôn trọng, thành kính sẽ sớm hiểu biết trách nhiệm của con cháu với ông bà, tổ tiên và giữ môi trường cộng đồng. Ảnh internet
Hậu họa của hành động bất kính
Nghĩa trang là chốn tâm linh rất đặc biệt – không chỉ là không gian vật lý, mà còn là không gian của ký ức, sự tưởng niệm và lòng biết ơn. "Hậu họa” của hành động bất kính, cần hiểu theo nghĩa rộng và thực tế. Đó là, "hậu họa" đó không chỉ huyền bí ở quan niệm sẽ bị thế giới vô hình "phạt", mà hệ quả có thể nhìn thấy như:
- Làm mất đi hình ảnh đẹp của mình trong mắt người khác
- Giảm sút ý thức cộng đồng.
- Đánh mất những giá trị tốt đẹp vốn có của tiết Thanh minh truyền thống.
Một người cư xử thiếu tôn trọng ở nghĩa trang có thể không nhận ra ngay tác động của mình. Nhưng hành vi đó sẽ góp phần tạo nên một môi trường kém văn minh khi nhiều người cùng có ý nghĩ “không sao đâu”, khiến những chuẩn mực chung sẽ dần bị phá vỡ.
Ngược lại, khi mỗi cá nhân ý thức được vai trò của mình, không gian chung sẽ được giữ gìn tốt hơn.
Thanh minh là hành trình trở về với cội nguồn, là dịp để mỗi người tự hoàn thiện cách sống của mình. Khi biết tôn trọng không gian chung, biết đặt mình vào cảm xúc của người khác, chúng ta không chỉ giữ gìn truyền thống mà còn góp phần tạo nên một xã hội văn minh, nơi những giá trị tốt đẹp được lan tỏa một cách tự nhiên.
*Thông tin bài viết chỉ mang tính tham khảo.

Theo GĐXH