Bệnh viện Nhi Đồng 2 (TP.HCM) từng tiếp nhận bé gái 7 tháng tuổi, sinh đủ tháng, tiền sử chưa tiêm ngừa não mô cầu.

Bệnh nhi khởi bệnh 1 ngày với tình trạng sốt cao, lừ đừ, da nổi vài chấm xuất huyết rải rác. Sau 1 ngày trẻ lơ mơ, suy hô hấp, da nổi ban màu tím rải rác toàn thân, nhập khoa cấp cứu trong tình trạng sốc do nhiễm trùng nặng.

Tại khoa Cấp cứu, bệnh nhi được đặt nội khí quản thở máy, bù dịch chống sốc, thuốc vận mạch, kháng sinh phổ rộng. Sau đó, bé được chuyển khoa Hồi sức tiếp tục điều trị hồi sức tích cực, lọc máu. Sau 2 tuần, bệnh nhi được cai máy thở, tình trạng nhiễm trùng có cải thiện nhưng bị hoại tử các đầu ngón tay nên được phẫu thuật đoạn chi.

BS.CK2 Nguyễn Thị Kim Anh, Phó Trưởng Khoa khám theo yêu cầu - Sức khỏe trẻ em, Bệnh viện Nhi Đồng 2 cho biết, não mô cầu là bệnh khi mắc phải khả năng tử vong cao nếu không điều trị kịp thời, dù điều trị sống sót thì cũng có nguy cơ cao để lại di chứng cho trẻ.

Bệnh nhi nhiễm khuẩn huyết tối cấp do não mô cầu điều trị tại Bệnh viện Nhi Đồng Thành phố.

Bệnh nhi nhiễm khuẩn huyết tối cấp do não mô cầu điều trị tại Bệnh viện Nhi Đồng Thành phố.

Bệnh não mô cầu là gì?

Bệnh do não mô cầu là một bệnh nhiễm khuẩn cấp tính do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra. Vi khuẩn có nhiều nhóm khác nhau, trong đó các nhóm A, B, C, Y và W135 thường gây bệnh não mô cầu xâm lấn, đặc biệt nhóm B là nhóm gây bệnh phổ biến nhất.

Theo số liệu báo cáo của viện Pasteur từ năm 2014 - 2025 nhóm B chiếm 98,1% các trường hợp nhiễm não mô cầu ở các tỉnh phía Nam.

“Bệnh thường gặp ở trẻ em dưới 5 tuổi, đặc biệt là trẻ em dưới 1 tuổi và thanh thiếu niên từ 15 – 24 tuổi. Bên cạnh đó, những người có hệ miễn dịch kém cũng dễ mắc bệnh này. Bệnh lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với các giọt bắn chứa vi khuẩn não mô cầu”, BS Kim Anh nói.

Theo TS.BS Nguyễn An Nghĩa, Phó khoa Nhiễm - Thần kinh, Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP HCM), bệnh có diễn tiến rất nhanh và đặc biệt khó nhận biết ở giai đoạn đầu. Trong khoảng 4 - 12 giờ đầu, các triệu chứng thường mơ hồ, dễ nhầm lẫn với cảm cúm thông thường như sốt, mệt mỏi, khó chịu và đau họng.

Từ 12 - 15 giờ tiếp theo, người bệnh bắt đầu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo rõ hơn như ban xuất huyết, đau cổ, đau đầu, cứng gáy, buồn nôn và sợ ánh sáng. Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, trong khoảng 15 - 24 giờ, tình trạng có thể nhanh chóng trở nặng với các biểu hiện lú lẫn, mê sảng, co giật, hôn mê và thậm chí tử vong.

“Ngay cả khi được chẩn đoán sớm và chăm sóc tích cực, có từ 10 - 20% người bệnh vẫn tử vong và lên đến 50% nếu không được điều trị. Đặc biệt với thể nhiễm khuẩn huyết, tỷ lệ tử vong có thể lên đến 40%. Người sống sót vẫn phải chịu di chứng nặng nề như mất chi, giảm thính lực, rối loạn thần kinh, suy giảm trí nhớ…”, BS Nghĩa cho biết.

Cách phòng ngừa bệnh do não mô cầu

Hiện nay, tiêm ngừa vaccine là cách phòng ngừa hiệu quả nhất để bảo vệ trẻ khỏi căn bệnh nguy hiểm mang tên não mô cầu. Hiện nay đã có đầy đủ các loại vắc xin phòng ngừa 5 nhóm huyết thanh gây bệnh não mô cầu là nhóm B, nhóm ACWY và được chỉ định tiêm từ rất sớm.

Bên cạnh tiêm chủng, các biện pháp dự phòng không đặc hiệu cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hạn chế nguy cơ mắc bệnh. Phụ huynh cần hướng dẫn trẻ giữ gìn vệ sinh cá nhân tốt như rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn, súc họng bằng dung dịch phù hợp, đồng thời duy trì môi trường sống sạch sẽ, thông thoáng.

Trẻ nên được khuyến khích đeo khẩu trang khi đến nơi đông người, tránh tụ tập trong không gian kín, hạn chế tiếp xúc gần với người có dấu hiệu nhiễm bệnh.

Ngoài ra, cần chú ý chế độ dinh dưỡng đầy đủ, cân đối để tăng cường sức đề kháng, cũng như tránh dùng chung các vật dụng cá nhân, đặc biệt là dụng cụ ăn uống. Chủ động phòng ngừa bằng nhiều biện pháp đồng bộ sẽ giúp giảm thiểu tối đa nguy cơ mắc bệnh não mô cầu.


Theo VTC News