Một đợt bùng phát mới của virus Nipah tại bang West Bengal (Ấn Độ) đã khiến các cơ quan y tế trên khắp châu Á nâng mức cảnh giác.
Dù số ca bệnh hiện vẫn ở mức thấp, nhưng vì đợt dịch xảy ra trước thềm kỳ nghỉ Tết Nguyên đán nhiều quốc gia trong khu vực triển khai các biện pháp phòng ngừa.
Ngày 28-1, giới chức Ấn Độ tuyên bố đã kiểm soát được đợt bùng phát virus Nipah sau khi xác nhận 2 ca bệnh tại bang West Bengal ở miền đông nước này, theo đài CNBC.
Bộ Y tế Ấn Độ xác nhận đã phát hiện 2 ca nhiễm Nipah kể từ tháng 12-2025, tất cả các trường hợp tiếp xúc được xác định đều đã được cách ly và xét nghiệm. Bộ không công bố thông tin chi tiết về các bệnh nhân, nhưng nói rằng đã truy vết được 196 người tiếp xúc và tất cả đều cho kết quả âm tính.
“Chúng tôi đang theo dõi sát tình hình và đã triển khai đầy đủ mọi biện pháp y tế công cộng cần thiết” - theo tuyên bố của bộ này.
Giới chức y tế cho biết đợt bùng phát hiện nay tại West Bengal dường như gắn với một cơ sở y tế. Các đợt bùng phát Nipah trước đây tại Ấn Độ từng ghi nhận ca nhiễm trong đội ngũ nhân viên y tế và người chăm sóc, cho thấy có nguy cơ lây lan khi tiếp xúc gần và kéo dài trong môi trường lâm sàng.
Những đợt bùng phát quy mô nhỏ như vậy không phải là hiếm, và các nhà virus học cho biết nguy cơ đối với cộng đồng nói chung hiện vẫn ở mức thấp. Một số loại vaccine đang được phát triển nhưng vẫn trong giai đoạn thử nghiệm.
“Dù cần duy trì cảnh giác, hiện chưa có bằng chứng nào cho thấy mối đe dọa y tế công cộng trên diện rộng ở thời điểm này” - ông Efstathios Giotis, giảng viên virus học phân tử tại Đại học Essex (Anh), nói với hãng tin Reuters.
Trong những đợt bùng phát trước, các nhà khoa học đã phát hiện dấu vết vật liệu di truyền của virus Nipah trên bề mặt bệnh viện, cho thấy bệnh nhân nhiễm virus có thể phát tán mầm bệnh ra môi trường xung quanh. Tuy nhiên, thời gian virus có thể tồn tại trên bề mặt hay trong các điều kiện môi trường khác nhau vẫn chưa được làm rõ, gây khó khăn cho công tác kiểm soát nhiễm khuẩn.
Trước tình hình đó, nhà chức trách đã siết chặt các quy trình trong bệnh viện, mở rộng việc giám sát các ca viêm não cấp, nhanh chóng cách ly những người tiếp xúc gần, bao gồm nhân viên y tế và người thân của bệnh nhân.
Nipah là một loại virus lây từ động vật sang người, lần đầu được phát hiện trong một đợt bùng phát tại Malaysia vào thập niên 1990. Virus lây lan qua dơi ăn quả, lợn và qua tiếp xúc giữa người với người.
Hiện chưa có vaccine phòng bệnh. Nipah có thể gây sốt cao dữ dội, co giật và nôn mửa. Phương pháp điều trị duy nhất hiện nay là chăm sóc hỗ trợ nhằm kiểm soát biến chứng và giúp bệnh nhân dễ chịu hơn.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tỉ lệ tử vong ước tính của virus này dao động từ 40% đến 75%, khiến nó nguy hiểm hơn nhiều so với virus corona.
Hiện chưa ghi nhận ca nhiễm nào bên ngoài Ấn Độ, nhưng một số quốc gia châu Á đã triển khai và tăng cường các biện pháp sàng lọc tại sân bay như một biện pháp phòng ngừa.
Indonesia và Thái Lan đã tăng cường các biện pháp sàng lọc tại các sân bay lớn, bao gồm khai báo y tế, đo thân nhiệt và quan sát trực quan đối với hành khách nhập cảnh.
Cục Kiểm soát Dịch bệnh Thái Lan cho biết đã lắp đặt máy quét nhiệt tại các cổng đến dành cho các chuyến bay thẳng từ West Bengal tại sân bay Suvarnabhumi ở Bangkok. Những hành khách có biểu hiện sốt cao hoặc triệu chứng nghi ngờ nhiễm virus Nipah sẽ được đưa đến các cơ sở cách ly được chỉ định để tiến hành kiểm tra chuyên sâu theo quy trình đã ban hành.
Bộ Y tế Indonesia yêu cầu các địa phương theo dõi sát các trường hợp sốt cấp tính chưa rõ nguyên nhân, đặc biệt tại những khu vực có mật độ dơi cao, đồng thời tăng cường cảnh báo tại các cảng biển và sân bay quốc tế, theo hãng tin Antara News.
Cơ quan Phòng chống Bệnh Truyền nhiễm Singapore cho biết hôm 28-1 rằng nước này sẽ triển khai đo thân nhiệt tại sân bay đối với các chuyến bay đến từ những khu vực ở Ấn Độ có ghi nhận ca nhiễm.
“Chúng tôi cũng đang liên hệ với các đối tác tại Nam Á để hiểu rõ hơn tình hình. Song song với đó, công việc xây dựng một nền tảng toàn cầu, cho phép các quốc gia báo cáo dữ liệu giải trình tự gen của các ca bệnh được phát hiện, đang được triển khai”- theo thông báo của cơ quan này.
Cùng ngày, Bộ Y tế Malaysia cho biết đang đẩy mạnh sàng lọc tại các cửa khẩu quốc tế, đồng thời Cơ quan Kiểm soát và Bảo vệ Biên giới Malaysia (AKPS) đã tăng cường kiểm tra các sản phẩm động vật có nguy cơ cao nhập cảnh vào nước này.
Nepal, quốc gia có đường biên giới nhộn nhịp với Ấn Độ, cho biết đang đặt trong tình trạng “cảnh giác cao” và đã siết chặt việc sàng lọc đối với người nhập cảnh.
Đợt bùng phát virus Nipah tại Ấn Độ khiến Trung Quốc đặc biệt lo ngại khi Tết Nguyên đán - giai đoạn có lưu lượng đi lại cực lớn - đang cận kề. Đợt cao điểm đi lại kéo dài 40 ngày, còn gọi là xuân vận, năm nay diễn ra từ ngày 2-2 đến 13-3.
Trong một báo cáo công bố vào ngày 23-1, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Trung Quốc kêu gọi “nâng cao cảnh giác” trước nguy cơ các bệnh truyền nhiễm xâm nhập từ bên ngoài, bao gồm sốt rét, sốt xuất huyết, sốt chikungunya và sốt Lassa, có thể theo chân người dân trở về từ nước ngoài trong dịp lễ.
Cơ quan kiểm soát dịch bệnh Trung Quốc cho biết hôm 28-1 rằng chưa phát hiện ca nhiễm Nipah nào trong nước, song vẫn tồn tại nguy cơ ca bệnh xâm nhập từ bên ngoài, theo Đài truyền hình trung ương Trung Quốc CCTV.
Cơ quan Quản lý Sân bay Hong Kong (Trung Quốc) cho biết đơn vị này đang hỗ trợ các biện pháp sàng lọc y tế tăng cường do cơ quan y tế áp dụng tại sân bay quốc tế Hong Kong, bao gồm việc đo thân nhiệt tại cổng đối với hành khách đến từ Ấn Độ.
Bên cạnh việc khôi phục việc sàng lọc y tế đối với hành khách đến từ Ấn Độ, Đài Loan (Trung Quốc) dự kiến đưa nhiễm virus Nipah vào danh mục bệnh truyền nhiễm bắt buộc khai báo loại 5, cơ quan thông tấn Đài Loan (CNA) ngày 25-1 dẫn thông tin từ Trung tâm Kiểm soát Dịch bệnh Đài Loan (CDC).
Theo hệ thống phân loại của Đài Loan, bệnh loại 5 là các bệnh mới nổi hoặc hiếm gặp nhưng tiềm ẩn nguy cơ lớn đối với sức khỏe cộng đồng, đòi hỏi phải báo cáo ngay lập tức và áp dụng các biện pháp kiểm soát đặc biệt.
Ngày 27-1, Bộ Y tế cho biết đến ngày 26-1 Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Nipah. Bộ Y tế đã chỉ đạo các địa phương tăng cường công tác giám sát, phòng chống dịch bệnh ngay từ các cửa khẩu, cơ sở y tế và cộng đồng, sẵn sàng các biện pháp đáp ứng, phòng chống dịch.
Bộ Y tế khẳng định sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ tình hình dịch bệnh, phối hợp với WHO, các quốc gia trên thế giới để kịp thời chỉ đạo triển khai các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp, hiệu quả.
Ngày 28-1, Sở Y tế TP.HCM cho biết đã chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp với mức nguy cơ hiện nay đối với virus Nipah, nhằm bảo vệ sức khỏe người dân.
Theo Sở Y tế, mặc dù nguy cơ bùng phát dịch Nipah tại TP.HCM hiện nay là không cao, tuy nhiên nguy cơ xâm nhập từ bên ngoài vẫn tồn tại trong bối cảnh giao lưu, đi lại quốc tế ngày càng gia tăng.
https://plo.vn/chau-a-tang-canh-giac-truoc-virus-nipah-post893572.html
