
Chỉ cần tìm kiếm từ khóa “đi chùa online” trên TikTok, người dùng đều có thể dễ dàng bắt gặp nhiều tài khoản đang phát livestream cùng lúc.
Khi tham gia các phiên livestream này, người xem dễ dàng bắt gặp khung cảnh và âm nhạc Phật giáo được tạo bằng hình ảnh động AI (trí tuệ nhân tạo). Tại đây, người dùng được khuyến khích mua, tặng quà ảo để yêu cầu các nhân vật ảo thực hiện những hoạt động như thắp hương, quỳ lạy, dâng lễ, gõ mõ, tụng kinh…

Khi người dùng thực hiện các yêu cầu, tên của họ sẽ được xướng lên trong phiên livestream kèm những lời giới thiệu như tích thêm công đức, có phước báu, được chư Phật độ trì, gia đạo an lành, bình an và may mắn.
Một số phiên livestream còn lồng ghép các hoạt động như xin xăm, bói toán, giải hạn, cầu tài lộc… Qua đó, người xem được dẫn dụ khéo léo để tặng quà ảo hoặc chuyển tiền.
Hoạt động "phóng sinh online" cũng diễn ra tương tự. Người dùng gửi quà ảo để được xướng tên trong livestream, kèm những lời hứa hẹn như nói trên.
Theo Thiếu tá Phan Hoàng Sử (Công an phường Trấn Biên, TP Đồng Nai), người thường xuyên chia sẻ các video tuyên truyền pháp luật, đã cảnh báo thủ đoạn lừa đảo trên mạng xã hội, hoạt động này có dấu hiệu lợi dụng tôn giáo, tín ngưỡng và tâm linh để trục lợi.
Cụ thể, việc người dùng tham gia “đi chùa online”, “phóng sinh online” muốn được gọi tên phải mua các vật phẩm để gửi, những đối tượng thực hiện phát các phiên livestream đó khi nhận được sẽ quy đổi ra tiền.

Theo Thiếu tá Sử, khi tham gia các hoạt động này, người dùng còn đối mặt nguy cơ bị lộ, lọt thông tin cá nhân. Một số đối tượng có thể chủ động nhắn tin, yêu cầu cung cấp thông tin để thực hiện các hoạt động tâm linh.
Bên cạnh đó, các website, ứng dụng “đi chùa online”, “phóng sinh online” chưa được kiểm chứng có thể yêu cầu người dùng đăng nhập bằng tài khoản mạng xã hội, cung cấp thông tin và hình ảnh cá nhân, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn dữ liệu.
Thậm chí, các đối tượng giấu mặt trên không gian mạng cũng có thể tạo ra các website, ứng dụng giả mạo về hình thức tâm linh để thu hút người tham gia, từ đó cài mã độc vào thiết bị hoặc đánh cắp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng.
Khi có những thông tin cá nhân đó, các đối tượng sẽ có nhiều chiêu thức để chiếm đoạt tài sản, lừa đảo hoặc thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật khác.
Công an khuyến cáo
Phòng An ninh mạng, Công an tỉnh Đồng Tháp là một trong những đơn vị sớm cảnh báo về tình trạng livestream “đi chùa online” và các hoạt động tâm linh trên mạng xã hội bị biến tướng nhằm mục đích thương mại, trục lợi cá nhân, gây ảnh hưởng đến an ninh trật tự, niềm tin tín ngưỡng và thuần phong mỹ tục.
Theo đơn vị này, hoạt động “đi chùa online” hay livestream về tâm linh trên mạng xã hội không phải là hành vi vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, việc lợi dụng hình ảnh Đức Phật, cơ sở thờ tự và nghi lễ tôn giáo để câu like, câu view, lôi kéo quà tặng, tạo nội dung mua vui phản cảm hoặc thực hiện các hành vi thiếu tôn kính có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống văn hóa, tinh thần và sự tôn nghiêm của tôn giáo.
Đặc biệt, các trò chơi có yếu tố được thua bằng tiền hoặc hiện vật, phụ thuộc vào kết quả may rủi, nếu có dấu hiệu đánh bạc, cần được lưu ý bởi người tham gia có thể phải chịu trách nhiệm pháp lý theo quy định.

Các hoạt động bói toán, mê tín dị đoan nhằm thu lợi có thể bị xử phạt vi phạm hành chính; trường hợp đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Trước những biến tướng của trào lưu này, Phòng An ninh mạng, Công an tỉnh Đồng Tháp đưa ra một số khuyến cáo.
Đối với người tổ chức livestream, đơn vị khuyến cáo không lợi dụng niềm tin tôn giáo, tín ngưỡng để kêu gọi tặng quà, quyên góp, thu tiền bằng những lời hứa hẹn tâm linh; không biến hình ảnh, nghi lễ tôn giáo thành công cụ kinh doanh phản cảm.
Đối với người xem, cần tỉnh táo trước những lời mời gọi, không chuyển tiền hoặc tặng quà vì tin vào các cam kết tâm linh thiếu căn cứ.
Người dùng mạng xã hội nói chung không cổ xúy, chia sẻ, tiếp tay hoặc tham gia các hoạt động có dấu hiệu lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để trục lợi.
Đối với quản trị viên các nền tảng, hội nhóm và cộng đồng trực tuyến, cần chủ động phát hiện, ngăn chặn, xử lý những nội dung có dấu hiệu vi phạm theo quy định pháp luật và chính sách của nền tảng.
