Có tới 2/3 lượng hàng hóa ở Dải Gaza là đồđược giới buôn lậu vận chuyển qua hàng trăm đường hầm nối vùng đất do Hamasnắm quyền với Ai Cập. Để đối phó, xứ sở Kim tự tháp đang xây một bức tườngthép trong lòng đất cao khoảng 20-30 m và trải dài 10 km ở biên giới với DảiGaza.

>>

Những đường hầm dùng để vận chuyển hàng lậu từ AiCập đến Gaza đa dạng về kích thước và chủng loại. Một số hẹp, không chắc chắnnhưng một số khác khá rộng và được gia cố bằng gỗ. Người ta đặt nhiều loại hànghóa trong thùng nhựa cũ, chất lên xe trượt rồi dùng ròng rọc chạy điện để kéo.Giới buôn lậu còn lùa gia súc qua các đường hầm tối tăm. 

Hàng gì cũng có

Nhờ hoạt động thương mại “hầm ngầm” mà người dân,thậm chí quan chức ở Dải Gaza được mua nhiều loại sản phẩm Ai Cập như bò, cừu,xe máy, ô-tô, TV plasma, lò vi sóng, thiết bị văn phòng...  với giá rẻ. PhíaIsrael cho rằng, vũ khí cũng có thể được vận chuyển trong đường hầm. Israel vẫnduy trì lệnh phong tỏa kinh tế Dải Gaza, chỉ cho phép hàng viện trợ nhân đạo vàmột số rất ít mặt hàng thiết yếu được xuất sang khu vực này.

Gần đây, ở một số nhà máy tại Dải Gaza, người ta thấy nhiều công nhân trộn ximăng.  Xi măng rất cần cho việc xây dựng thời kỳ sau chiến tranh, nhưng mặt hàngnày gần như không còn được mang đến bằng con đường hợp pháp vì Israel cho rằngnó có thể được dùng để xây bệ phóng tên lửa và hầm quân sự. Trước khi Dải Gazabị Israel phong tỏa năm 2007, giá xi măng là 20 shekel (5 USD) một bao. Thờigian gần đây, giá leo lên 180 shekel một bao.

Omar Shaban, một nhà kinh tế học ở Dải Gaza, ước tính rằng hoạtđộng thương mại qua đường hầm trị giá khoảng 20-25 triệu USD mỗi tháng, cung cấpkhoảng 2/3 lượng hàng hóa ở vùng đất này.

Dải Gaza chằng chịt đường hầm buôn lậu

Dân buôn lậu lùa gia súc hoặc dùng ròng rọc chuyển hàng qua khoảng đường hầm nối Ai Cập và Dải Gaza

Theo Israel, việc phong tỏa nhằm vào Hamas, phong trào khángchiến Hồi giáo từng phóng hàng nghìn rocket vào lãnh thổ Israel trong suốt thậpkỷ qua. Tuy nhiên, một số nhà quan sát quốc tế và Palestine cho rằng, sự phongtỏa này lại khiến Hamas mạnh thêm khi hoạt động kinh doanh qui mô nhỏ nở rộtrong những đường hầm.

Theo Hiệp hội Công nghiệp Palestine, lượng công ty hoạt độngtrong lĩnh vực công nghiệp vốn bị tàn phá trong các chiến dịch quân sự củaIsrael đang tăng lên, trong số đó có những doanh nghiệp sử dụng hàng lậu.

Chính quyền làm ngơ?

Chính quyền Hamas vừa bỏ tù hai người đàn ông cầm đầu đường dâybuôn lậu. Tuy nhiên, Bộ trưởng kinh tế Ziad Zaza thừa nhận rằng ông chẳng thể cóchiếc máy fax đang dùng nếu không nhờ thương mại “hầm ngầm”.

Ông thừa nhận chính quyền thành phố Rafah thường thu phí khi giới buôn lậu đàohầm, nhưng không khẳng định việc Hamas nhận được một phần lợi nhuận từ hoạt độngthương mại “hầm ngầm” hoặc mua xi măng với giá rẻ. Một chủ đường hầm giấu tênnói rằng nhiều người muốn ông tự nguyện cung cấp xi măng, coi đó là một dạngđóng góp. “Họ không bắt buộc chúng tôi”, ông nói. 

Một kế toán viên tên là Osama ở Dải Gaza đã dùng toàn bộ tiền tiết kiệm và tiềnbán căn hộ, đồ trang sức của vợ để góp vốn vào một dự án đầu tư ở khu vực này.Thời gian đầu, Osama được chia lãi tử tế nhưng ông biết rằng kế hoạch đầu tưdính dáng đường dây buôn lậu từ Ai Cập sang Dải Gaza qua đường hầm. Tuy nhiên,ông tăng thêm vốn góp vì thấy nhiều người môi giới tài chính trong dự án có địavị trong xã hội và có mối quan hệ tốt với Hamas.

Khi Israel đánh bom tàn phá đường hầm của giới buôn lậu vào cuối năm 2008, đầunăm 2009, Osama cùng nhiều cổ đông khác ào ạt xin rút vốn nhưng những người môigiới đã biến mất cùng với 70.000 USD của ông. Osama tin rằng, do được mật báotrước nên những người có quan hệ với Hamas đã rút hết tiền đầu tư về. Theo ôngZaza, dự án góp vốn đầu tư là một phần của mạng lưới tội phạm lừa đảo chưa bịphanh phui hết.

Theo Thu Loan
Dải Gaza chằng chịt đường hầm buôn lậu