Theo quan niệm của ngườiphương Đông nói chung và người Việt Nam nói riêng, khi một đại gia đình gồmnhiều thế hệ được sống cùng nhau trong một mái nhà là một nguồn hạnh phúc. Vìthế mới có câu "tam đại đồng đường" thậm chí "", vốn là niềm tựhào của nhiều gia đình Việt xưa nay...
Thế nhưng, trong đời sống hiệnđại, các thế hệ chịu ảnh hưởng của lối sống phương Tây, tôn thờ sự tự do cá nhânvà một phần là do xu hướng đô thị hóa, dân số tăng khiến giá nhà đất trở nên đắtđỏ nên nhiều gia đình khó tạo dựng một không gian sống rộng rãi, đủ cho như trước.
Cho nên dùmuốn hay không, trong vài thập niên gần đây, phần nhiều các gia đình Việt táchthành những gia đình nhỏ, chỉ gồm hai thế hệ là cha mẹ và con cái chưa lập giađình của họ.
 |
| "Tam đại đồng đường" thậm chí "tứ đại đồng đường", vốn là niềm tự hào của nhiều gia đình Việt xưa nay... |
Sống chung có phiền phức?
Đó là thú nhận của hầu hết giađình trẻ không có điều kiện ở riêng, mà không chỉ những cặp vợ chồng mới lập giađình chưa có nhà riêng mà còn những cặp vợ chồng già phải sống chung với concháu. Nhất là khi nhà cửa của họ còn chật chội, những tiện nghi tối thiếu chưađược mở rộng, nâng cấp cho kịp với số thành viên trong gia đình tiếp tục tănglên thì chất lượng sống của họ phải xuống cấp là điều tất yếu.
Ông bà Kiêm là những cán bộ vềhưu sống trong một căn hộ gồm 2 phòng ngủ. Trước đây, ông bà ở một phòng, haicậu con trai của ông bà chung một phòng là khá thoải mái. Thế nhưng khi cậu contrai lớn cưới vợ, cậu em đành ra "tạm trú" ở phòng khách, chẳng có chỗ riêng tưcho một chàng trai 25 tuổi khiến cha mẹ thấy cũng xót nhưng họ chưa đủ tiền đểgiúp cho vợ chồng cậu con lớn ra ở riêng.
Nhưng điều phiền phức khổ tâm nhất củahọ là nhà chỉ có một nhà vệ sinh chung với phòng tắm, buổi sáng cô con dâu tắmtáp khá lâu trước khi đi làm khiến cả nhà gần như phải... xếp hàng! Nhưng điềukhó xử hơn nữa là cô hay phơi đồ lót trong phòng tắm thoải mái, cứ như đó là củariêng cô khiến hai người đàn ông, một già một trẻ lúng túng mỗi khi vào...
Cụm từ "chung đụng" thường đượcnhiều người giải thích là "ở chung thì thế nào cũng gặp... tai nạn (đụng nhau)".Họ phải chịu những va chạm từ nhỏ nhặt trong sinh hoạt cho đến những mâu thuẫnbự cỡ... bigbang khiến những người trong gia đình hờn giận, bực bội hoặc thế hệ"thấp cổ bé miệng" phải dứt áo ra đi để tìm đất lành...
Chắc chắn, các gia đình trẻ nếucó điều kiện và được lựa chọn từ đầu họ sẽ chọn cách ra riêng mà không cần suynghĩ. Và ngày nay những bậc cha mẹ cao tuổi nhưng hiện đại, có lương hưu hoặcthu nhập ổn định cũng muốn sống riêng cho thoải mái.
Ở riêng bất tiện?!
Nhưng có những gia đình một thờigian sau khi có được "cõi riêng", tận hưởng một cuộc sống độc lập của đời... tựdo thì không ít những gia đình trẻ lẫn già đều nhận ra những bất tiện, những cái"giá" phải "trả" khi sống riêng... Với những cặp vợ chồng trẻ đó là khi có con,họ mới biết thương cha mẹ, vì nuôi con nhỏ là quá vất vả nếu không có ai đó phụgiúp.
Tìm người giúp việc là không dễ ở những thành phố lớn, vả lại ít ai đủ canđảm để giao "cục cưng" của mình ở nhà cho người giúp việc để vợ chồng đi làmsuốt ngày... Lúc đó họ ao ước giá có bà, hoặc có ông ở nhà trông nom phụ vớingười giúp việc vẫn yên tâm hơn.
Rồi bao nhiêu phiền phức khi conđi nhà trẻ, mẫu giáo, cha mẹ không về kịp đón con... Nhiều trẻ được nghỉ độtxuất ở nhà ai trông, trẻ nghỉ hè cũng phải bấm bụng cho đi học hè vì ở nhà khôngai trông. Không hiếm những đứa trẻ nhìn bạn nhà hàng xóm có ông bà mà thèm.
Ôngdẫn đi dạo trong công viên, dỗ dành an ủi khi bị cha mẹ mắng. Bà hát ru, kểchuyện, dạy lời ăn, tiếng nói, câu hát... Ông bà chính là lớp đất màu mỡ sâulắng mà trẻ như những chiếc rễ non bám chặt vào cội nguồn để vươn cao.
Những bài học đạo lý, truyềnthống thường là trẻ được học từ ông bà. Cái "túi khôn" mà những người cao tuổitích lũy là vô cùng quý giá, cần thiết cho con cháu. Trẻ được sống trong tìnhyêu thương của đại gia đình sẽ ấm áp, hạnh phúc hơn, biết sống có trách nhiệmhơn, đó là cộng đồng đầu tiên tràn đầy tình yêu thương giúp trẻ có những ký ứcphong phú khi trưởng thành.
Còn những bậc cha mẹ cao tuổisống riêng khi còn khỏe mạnh, chăm sóc được nhau không nói làm gì nhưng khi đauốm, lụm cụm, nhất là có một người quy tiên, chỉ còn lại một người thì bao nhiêuphiền phức, bất tiện, tai ương chực chờ... Biết bao cụ già chỉ vì nghẹn mộtmiếng bánh, trượt trong phòng tắm, té cầu thang mà phải ra đi vĩnh viễn chỉ vìkhông có con cháu bên cạnh cấp cứu kịp thời.
Cho nên chuyện sống chung, sốngriêng luôn là vấn đề của nhiều gia đình. Có cặp vợ chồng trẻ khá thành đạt, cólối sống hiện đại, họ có điều kiện mua nhà ở riêng nhưng anh chồng là con gáilớn, em gái đã lấy chồng xa. Anh cũng muốn ở riêng nhưng nghẹt một nỗi nếu ởriêng thì ai chăm sóc cha mẹ già yếu. Mỗi ngày vừa lo cái gia đình nhỏ của mìnhvừa đi "xuyên thành phố" từ Phú Mỹ Hưng về quận Bình Tân để chăm sóc cha mẹ làđiều không dễ với doanh nhân bận rộn như anh. Nếu cha mẹ gặp chuyện gì mà anhkhông đến kịp thì thật ân hận.
Cuộc sống lý tưởng
Đến thăm nhà thơ Phương Đài ởquận Phú Nhuận, TP. HCM, ai cũng thấy nữ sĩ đã gần 80 tuổi này có một tuổi giàthật hạnh phúc, viên mãn với "tứ đại đồng đường" gồm gia đình của con trai, congái, cháu, chắt quấn quýt quanh ông bà. Không gian sống của họ tuy chung mà vẫnriêng. Các gia đình con cái bà đều có một gian nhà riêng tọa lạc chung trong mộtkhu vườn.
Trước đây, khi sức còn khỏe bà vẫn viết lách, đọc sách, đàm đạo vớikhách văn chương trong không gian sống giàu chất thơ của bà, với giỏ lan, cộimai... Thế nhưng đâu đó có một cháu nhỏ thỉnh thoảng chạy sà vào lòng bà hoặctối tối con trai, con gái đi làm về vào vấn an cha mẹ...
Nhà thờ Lê Giang có lẽ cũng trạctuổi nhà thơ Phương Đài. Bà sống trên tầng 6 ở một chung cư thuộc quận 3 TP.HCM.Nhà chỉ có hai vợ chồng đều là văn nghệ sĩ ngày ngày lo sáng tác, chăm sóc nhaunhưng không phải là một đôi vợ chồng đơn chiếc, vì ở tầng dưới, con cháu bà cómột căn hộ ở đó.
Cho nên, có thể nói bà vẫn gặp con cháu thường xuyên như cùngtrong một nhà, họ có thể xách hộ cho bà một cái túi nặng lên lầu, đứa cháu ngoạivẫn lên nhà trò chuyện với bà ngoại và gõ những bài thơ, bài báo viết tay của bàvào máy tính để gửi đến các báo.
Khi những người thân yêu đượcthỏa mãn tình cảm dành cho nhau như nhìn thấy nhau thường xuyên, được chăm sóc,trò chuyện, trao cho nhau một nụ hôn, một vòng tay ôm khi nào họ cần như đói ăn,khát uống. Đó là hạnh phúc, một thứ hạnh phúc luôn vừa tầm với mọi người.
Theo 
