Nghị định số 168/2025/NĐ-CP vừa được Chính phủ ban hành đã làm rõ quyền thành lập hộ kinh doanh, thủ tục đăng ký cũng như các trường hợp không phải đăng ký kinh doanh.

Hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh phải thực hiện ghi chép sổ kế toán theo từng phương pháp nộp thuế GTGT, thuế TNCN. Các quy định mới làm rõ trách nhiệm kế toán, hình thức lưu trữ chứng từ và cách theo dõi doanh thu, thuế phải nộp.

Không phải mọi tài sản trong hộ gia đình hay hộ kinh doanh đều có thể bị khấu trừ, kê biên khi phát sinh vi phạm hành chính. Theo luật sư, chỉ những thành viên có liên quan trực tiếp đến nghĩa vụ pháp lý mới thuộc diện bị áp dụng biện pháp cưỡng chế.

Xóa bỏ thuế khoán có ý nghĩa then chốt trong việc cải cách quản lý thuế. Hiện có hơn 18.300 hộ kinh doanh nộp thuế khoán tự nguyện chuyển đổi sang phương pháp kê khai trước thời điểm 1/1/2026.

Cho thuê nhà với giá 50 triệu đồng/tháng qua liên kết với một khu du lịch, người dân băn khoăn không biết kê khai, nộp thuế cho thuê tài sản thế nào để không bị chậm trễ theo quy định.

Theo chuyên gia, những hành vi vi phạm không cố ý, không ảnh hưởng đến số tiền nộp ngân sách thì mức phạt nên mang tính răn đe, không gây gánh nặng cho người dân.

Quy định mới về cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong trường hợp tài sản chung không đủ thì khấu trừ tiền, kê biên tài sản của các thành viên trong hộ kinh doanh, hộ gia đình.

Chuyên gia cho rằng, hộ kinh doanh có doanh thu 1 tỷ đồng áp dụng hóa đơn điện tử là hợp lý, còn nếu nâng ngưỡng doanh thu lên 3 tỷ đồng mới áp dụng sẽ dẫn tới hệ quả tiêu cực.

Từ 1/1/2026, hình thức thuế khoán sẽ bị bãi bỏ, hơn 5 triệu hộ và cá nhân kinh doanh sẽ chuyển sang cơ chế tự kê khai, nộp thuế.

Từ ngày 1/1/2026, khi hộ kinh doanh chuyển sang kê khai thuế theo doanh thu, yêu cầu thông báo và giám sát tài khoản ngân hàng trở thành nội dung được quan tâm. Theo chuyên gia, đây là bước đi cần thiết để minh bạch dòng tiền kinh doanh.

Để tránh lúng túng và rủi ro bị xử phạt khi chuyển sang kê khai thuế từ 1/1/2026, chuyên gia thuế lưu ý hộ kinh doanh cần sớm rà soát doanh thu, kiểm kê hàng tồn kho, đăng ký tài khoản ngân hàng riêng và chuẩn bị sổ sách kế toán.

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư quy định hồ sơ, thủ tục quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, trong đó đề xuất cắt giảm nhiều thủ tục hành chính, thành phần hồ sơ và chỉ tiêu kê khai không cần thiết.

Từ 1/1/2026, gần 5 triệu hộ kinh doanh sẽ chấm dứt nộp thuế khoán, chuyển sang hình thức kê khai theo doanh thu. Thay đổi này khiến nhiều hộ kinh doanh nhỏ lẻ bỡ ngỡ, lo ngại vì quen làm thủ công, thiếu nền tảng số và e ngại rủi ro sai sót.

Tại dự thảo nghị định mới, Bộ Tài chính đề xuất hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có trách nhiệm thông báo cho cơ quan thuế tất cả các số tài khoản liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Hàng tồn kho là một trong những vấn đề khiến nhiều hộ kinh doanh băn khoăn, lo lắng khi bỏ thuế khoán, chuyển sang thuế kê khai từ năm 2026 và sử dụng hóa đơn điện tử trong hoạt động bán hàng.

Bộ Tài chính đề xuất cho phép hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 500 triệu đến 3 tỷ đồng được lựa chọn nộp thuế thu nhập cá nhân theo thu nhập hoặc theo doanh thu tính thuế, thay vì áp dụng cứng một phương pháp như hiện nay.

Quốc hội thông qua Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi), nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế lên 500 triệu đồng/năm. Hộ kinh doanh phấn khởi nhưng vẫn canh cánh nỗi lo về hóa đơn, sổ sách và mức xử phạt.

Bộ Tài chính cho biết, theo dự thảo chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, các hộ có doanh thu dưới ngưỡng phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân sẽ kê khai doanh thu bằng phương thức điện tử.

Việc thực hiện sổ sách kế toán theo Thông tư 88, với quy định hộ kinh doanh phải có tới 7 loại sổ, đang trở thành nỗi lo và áp lực lớn đối với nhiều hộ, nhất là các hộ kinh doanh nhỏ.