1 Bé đã đủ lớn chưa?
Thường thì với bé nhỏ hơn 1 tuổi rưỡi hệ thần kinh của bé vẫn chưa có khả năng nhận biết được những tín hiệu từ cơ quan bài tiết của cơ thể. Bé cũng chưa có khả năng kìm chế và thả lỏng theo chú ý. Nếu như bé của bạn đã lớn hơn 18 tháng tuổi hãy chuyển sang mục 2.
Không nên để bé ngồi bô quá lâu
2 Bé làm được không?
Lúc này bé đã đi rất vững, có thể tự đứng lên, ngồi xuống mà không cần bất cứ sự hỗ trợ nào. Với sự trợ giúp của ngôn từ bé có thể diễn tả nhu cầu của mình về vấn đề gì đó, hiểu và thực hiện các yêu cầu đơn giản của người lớn. Nếu như các mô tả trên đúng với bé nhà bạn thì hãy chuyển sang mục 3.
3 Bé có muốn không?
Bé thường rất thích bắt chước bạn, lặp lại các hành vi và cử chỉ của bạn. Bé thường cố gắng để thành "người lớn", biết tự mặc (cởi) quần áo (hãy tạo điều kiện dễ dàng hơn bằng cách cho bé mặc quần cạp chun, không kéo khóa hay cài cúc...). Bé hay nhòm vào phòng vệ sinh khi có người lớn đang ở trong đó. Bé nằng nặc đòi bạn thay bỉm mỗi khi bé đi tiểu... Nếu các dấu hiệu trên phù hợp với bé nhà bạn, hơn nữa bỉm của bé vẫn khô ráo sau 3 tiếng mặc (đặc biệt sau giấc ngủ trưa) bạn hãy tiến tiếp đến bước sau.
4 Chuẩn bị tâm lý cho bé thế nào?
Khi thay bỉm cho bé, bạn hãy nói với bé rằng người lớn không đóng bỉm mà đi vệ sinh trong toa lét. Bé sẽ học điều này rất nhanh. Tránh những câu nói trách móc: "Đến lúc con phải đi vệ sinh vào toa lét rồi, mẹ đã quá chán cảnh thay bỉm cho con suốt ngày thế này rồi". Hãy chỉ cho bé cái bô và giải thích cái bô dùng để làm gì. Hãy nói với bé đó chính là "toa lét" nhỏ của riêng bé. Hãy thử bước đầu tiên cho bé ngồi bô vài phút trước khi đi ngủ.
Thỉnh thoảng bạn lại nhắc bé rằng nếu con buồn tè hay muốn đi ị thì hãy ngồi vào "toa lét" nhỏ của con nhé, nhưng con phải cởi quần hoặc bỉm trước khi ngồi xuống bô. Nếu bé có dấu hiệu thích thú với việc ngồi bô thì bạn có thể tiến xa hơn bằng việc không đóng bỉm ban ngày cho bé nữa. Nếu bé kịch liệt phản đối thì cũng không nhất thiết phải ép bé, chúng ta sẽ quay lại việc này sau một thời gian.
5. Làm quen dần với bô
Đặt bô vào những thời điểm nhất định trong ngày ở những vị trí bé dễ nhận ra. Thường xuyên hỏi bé có muốn đi tè hay ị không? Tất nhiên là không nên ép bé ngồi bô quá nhiều lần trong ngày và mỗi lần ngồi cũng đừng quá 10 phút. Khi bé ngồi bô thì bố mẹ đừng đùa nói chuyện với bé vì bé cần tập trung. Khen ngợi sự cố gắng của bé nhưng cùng đừng thái quá vì việc đi vệ sinh, suy cho cùng là bản năng của con người chứ không cần học hỏi gì nhiều. Nếu như vài lần bé ngồi bô mà vẫn chưa thành công thì bạn cùng đừng cáu gắt, hãy nói với bé là không sao, lần sau chắc chắn con sẽ làm được. Bạn càng bình tĩnh bao nhiêu thì bé càng tự tin bấy nhiêu.
Nếu 4 - 5 lần thử nghiệm vẫn chưa thành công thì có thể "giải lao" một chút, sẽ bắt đầu lại sau vài ngày. Hãy nói với bé có thể phải chờ thêm một chút khi bé lớn hơn và sau một thời gian thì sẽ thành công thôi. Hãy tạm dừng ở đây và quay lại mục thứ 3. Nếu như chỉ có vài tiểu tiết chưa thật chuẩn còn lại nhìn chung đã thành công thì mẹ và bé có thể chuyển sang mục 6.
6. Cùng đi toilet
Sau một thời gian ngồi bô thuần thục, nếu bé nhà bạn đã hơn 3 tuổi có thể tập cho bé ngồi bồn cầu như người lớn. Không nên vội vã ép trẻ sử dụng bồn cầu, bé cần tự nguyện với việc này. Nhiều bé sợ mất thăng bằng và bị ngã. Hãy mua loại kệ dành riêng cho trẻ đặt lên bồn cầu của người lớn. Dạy trẻ cách giật nước, sau đó để cho bé thử nghiệm một mình, có thể bé sẽ rất thích thú việc đó. Hãy dẫn bé từ từ để bé làm từng việc đúng theo trình tự. Nhất định phải rửa tay sau khi đi vệ sinh. Nếu bé làm được việc này thì vấn đề vệ sinh trong ngày được bảo đảm hoàn toàn.
7. Ngủ không mặc bỉm
Nếu như sau giấc ngủ đêm, bỉm bé đa phần là còn khô thì đã đến lúc không cần phải mặc nữa. Nếu bé cảm thấy lo lắng sẽ từ dầm thì bạn cần trấn an bé ngay: "nếu con chẳng may tè dầm thì cũng không có gì đáng sợ cả". Đề phòng mọi trường hợp bạn cứ để cạnh giường bé bộ ga dự phòng. Nếu phòng vệ sinh ở xa phòng ngủ thì có thể đặt tạm bô bên giường bé. Nếu bé sợ bóng đêm thì có thể bật đèn ngủ. Đừng căng thẳng quá nhé. Sau vài tuần cai bỉm, nếu ban đêm bé vẫn tè dầm thì có nghĩa là bé chưa sẵn sàng. Hãy quay lại giai đoạn trước và thử lại sau vậy.
Quan trọng nhất của việc này là "động cơ" thực hiện: bé hiểu được phải thực hiện việc này để trở thành người lớn và tự lập. Bé cần tự hào về những thành tích đạt được và nhận thấy cha mẹ đánh giá cao các thành tích này. Hãy tin tưởng và giao thêm nhiều nhiệm vụ cho bé: rửa tay, đánh răng, tự xúc cơm ăn... Đừng giúp bé, hãy để bé tự làm. Ngay cả khi bé đã học cách tự đi vệ sinh ở toa lét thì thỉnh thoảng vẫn có thể bé sẽ tè dầm ra giường vì mơ thấy những điều làm bé sợ, quá mệt hoặc sợ bóng tối. Hãy động viên và đừng giận bé nhé. Mọi chuyện rồi sẽ tốt đẹp thôi.
8 lời khuyên bổ ích
1. Nếu như bạn nhận thấy bỉm bé khô ráo sau 2-3 tiếng, và mỗi lần đi vệ sinh với "số lượng" lớn thì đã đến lúc sắm cho bé chiếc bô rồi. Điều đó có nghĩa là về mặt tâm lý- thể chất bé sẵn sàng cho việc này. Nhưng để thực hiện việc tự sử dụng bô cũng cần thêm chút ít về thể lực nữa: khả năng tự di chuyển, thay mặc quần, đứng-ngồi bô không cần sự giúp đỡ của người lớn.
2. Bé không sẵn sàng sử dụng bô theo mục đích? Hãy hành động như sau: cởi bỉm cho bé, bỏ vào bô và nói với bé rằng bô cũng giống như bỉm - là nơi bé có thể tè hay ị một cách sạch sẽ, giống người lớn.
3. Khi đặt bé xuống bô nên cố gắng để bề mặt bô trong tình trạng ấm để bé không bị khó chịu, nếu không những cảm giác khó chịu ấy sẽ ảnh hưởng tiêu cự đến tâm lý của bé làm bé ngại ngồi bô.
4. Các bác sĩ nhi khoa không khuyên bạn "dụ dỗ" bé tập ngồi bô với những chiếc bô "đồ chơi" (có nhiều nút bấm, nhiều âm thanh phát ra,...). Những thứ này có thể lôi cuốn bé ngồi trên bô lâu hơn bình thường và như vậy có hại về mặt sinh lý. Vì thế mẹ không nên mua những chiếc bô hình dáng như các nhân vật hoạt hình yêu thích của bé, hoặc hình chiếc ô tô, máy bay. Hãy để cho bé hiểu ngồi bô không phải là trò chơi. Hãy thực hiện theo nguyên tắc: "Xong việc-chơi thoải mái"
5. Đôi lúc vì lí do nào đó không thể đi rửa (đổ bô) ngay được, vì vậy nên chọn mua bô loại có nắp đậy.
6. Khi mua hãy chọn những chiếc bô chắc chắn để đảm bảo an toàn và sự thoải mái của bé và không bị văng đi nếu chẳng may người lớn đá chân vào.
7. Khi mua bô nhất thiết phải kiểm tra kỹ xem loại mà bạn định chọn có thuận tiện cho việc tháo ra để rửa, làm sạch hay không? Tránh mua những loại bô trông thì đẹp, cầu kỳ nhưng không thuận tiện cho việc làm sạch.
8. Luôn phải rửa thật sạch bô để vi khuẩn không lưu trú ở đây gây bệnh cho bé.
Theo Phúc Sơn