Dư luận khá bấtngờ với đề xuất tăng giá điện lên 8 cent/kWh (khoảng 1.500 đồng/kWh) của Hiệphội Năng lượng VN. Để rộng đường dư luận, chúng tôi cùng các chuyên gia sẽ phântích đề xuất đột ngột trên.

Ông TRẦN VIẾTNGÃI, chủ tịch Hiệp hội Năng lượng VN, lý giải về đề xuất trên:

- Chúng tôi đưa ramức giá 8 cent/kWh (100 cent = 1 USD), tương đương tăng thêm khoảng 400 đồng/kWhso với hiện tại, là mức không hề cao. Chúng ta nên nhớ rằng đã hơn chục năm naykhông có nhà đầu tư nước ngoài nào đầu tư vào điện ở VN.

Thứ hai là các tậpđoàn Điện lực, Dầu khí, Than - khoáng sản, Sông Đà... đang đầu tư vào điện nhưngtỉ suất lợi nhuận rất thấp. Do đó họ không có vốn để tái đầu tư dẫn tới các dựán đều chậm tiến độ. Nếu cứ kéo dài mãi giá 5-5,5 cent/kWh như hiện nay thì cảchục năm nữa VN sẽ vẫn thiếu điện và thiếu điện nghiêm trọng.

Không tăng giá sẽ thiếu điện triền miên
Nhà máy Nhiệt điện Quảng Ninh vẫn trong giai đoạn lắp đặt, chậm trễ so với thời gian hoàn thành dự kiến hàng chục tháng trời - Ảnh: Minh Quang

Việc thiếu điện đócòn nguy hại hơn, gây tốn kém cho xã hội hơn rất nhiều so với việc tăng mấy trămđồng giá bán điện.

Chúng tôi đã khảosát các nhà đầu tư nước ngoài và họ khẳng định với mức giá khoảng 8 cent/kWh, họsẽ đầu tư vào điện ở VN vì như thế mới có lãi.

Mặt khác, hiệp hộiđã khảo sát giá bán và lợi nhuận của các tập đoàn đầu tư vào điện. Kết quả vớigiá 7-8 cent, các tập đoàn này cũng sẽ có lãi ở mức tương đối, chấp nhận được.Cụ thể, tỉ suất lợi nhuận của họ sẽ đạt 4-5%. Như thế người ta mới đủ điều kiệnđể đầu tư các dự án điện lớn.

 Nhưng mức tăng thêmkhoảng 400 đồng/kWh là gây sốc, ngay cả với hộ khá giả. Tại sao hiệp hội khôngđề xuất mức tăng dần theo lộ trình?

- Tăng dần 100-200đồng thì giải quyết được vấn đề gì. Không tăng như chúng tôi đề xuất trong khigiữ giá điện bậc thang như hiện nay vẫn là bao cấp, cơ bản không thay đổi gì.Cần nhấn mạnh chúng tôi có đề xuất tăng cao hết lên 8 cent/kWh đâu, người nghèokhó khăn vẫn được giữ giá ưu đãi cơ mà. Vì vậy tôi đề nghị nên có bước đột phámới trong tư duy để ngành năng lượng nói chung và điện, than, khí không bị lỗ,không bị thiếu.

Không tăng giá sẽ thiếu điện triền miên
Ông Trần Viết Ngãi - Ảnh: K.Hưng

Tôi không cho rằngmức tăng trên là nhảy vọt. Tăng thêm 10 hoặc trên 10 cent/kWh mới là nhảy vọt.Nên nhớ một cốc chè xanh bây giờ đã khoảng 2.000 đồng rồi. Trong khi đó, làm ra1kWh điện mất rất nhiều công sức, thế mà bán không bằng một cốc nước chè thì vôlý quá.

Nhiều người cho rằng hiệphội chủ yếu đề xuất theo ý muốn của các doanh nghiệp mà ít đại diện cho quyềnlợi người dân?

- Không đúng. Chúngtôi đứng trên quan điểm chung của nhân dân, của Đảng, Chính phủ. Các doanhnghiệp trong ngành năng lượng làm ăn thế nào tôi nắm được. Người ta lãi, lỗ tôiđều biết. Tôi chỉ nêu thực tế trong số 13 dự án nhiệt điện chạy than trong quyhoạch điện VI với tổng công suất trên 13.800MW, yêu cầu năm 2015 phải xong, naymới khởi công được có hai dự án vì thiếu tiền.

Ngành điện mùa khônăm nay đã lỗ trên 3.000 tỉ đồng. Ai cho người lỗ vay tiền? Mất điện một giờthiệt hại hàng tỉ đồng, bức tranh xã hội xấu, người dân khổ. Còn việc đề xuất làtheo quan điểm của chúng tôi, việc nghe hay không là quyền của các cơ quan nhànước.

Nếu tăng giá có chắc chắnhết thiếu điện?

- Chắc chắn khôngmột lúc hết thiếu điện ngay, nhưng khi tăng giá điện như trên ngành điện sẽ phảicam kết với Đảng, Nhà nước, nhân dân rằng chúng tôi đủ vốn, chúng tôi không chậmtiến độ và chắc chắn với đầu tư vào điện nhiều lên, điện sẽ không thiếu nữa. Giáđiện tăng đến 8 cent/kWh, tôi chắc cả trăm nhà đầu tư nước ngoài sẽ nhảy vào.Nên chúng tôi sẽ còn đề xuất tăng giá cho điện mặt trời, điện gió nhưng vào dịpkhác.

Tăng 400 đồng chẳng là cái gì

Hiệp hội có tính đến những tác động của giá điện như mức đề xuất hay chưa?

- Chúng tôi đưa ra hai mức giá chứ không phải tất cả đều 8 cent/kWh. Thứ nhất là người nghèo, vùng sâu vùng xa, gia đình chính sách..., chúng tôi cho rằng hoàn toàn có thể cho không hoặc Nhà nước vẫn nên hỗ trợ. Những người này vẫn sẽ được hưởng 50kWh đầu với giá ưu đãi. Nếu họ có dùng trên 50kWh cũng chỉ tính giá dưới 1.000 đồng/kWh. Nghĩa là những người nghèo sẽ không bị ảnh hưởng, vẫn được bao cấp.

Còn những hộ khá giả, hộ giàu, tôi cho rằng tăng thêm  khoảng 400 đồng/kWh chẳng là cái gì đối với người ta. Cái những hộ này cần là chất lượng điện tốt, không cắt điện của họ chứ không phải mấy trăm đồng/kWh. Vì theo tính toán của chúng tôi, tăng giá như mức đề xuất mỗi hộ một tháng cũng chỉ phải tăng chi trả 15.000-16.000 đồng, không cao lắm. Với doanh nghiệp, chi phí tăng thêm cũng không đáng kể.

Hơn nữa, tiêu dùng điện ở VN vẫn đang lãng phí. Cần tăng giá điện để tăng tiết kiệm.

Theo CầmVăn Kình
Tuổi Trẻ