Bất ngờ loài cây có hạt cực độc nằm trong danh mục cấm trồng ở Hà NộiMã tiền là loài cây mọc tự nhiên trong rừng, có hạt chứa chất độc cực mạnh nhưng cũng được sử dụng làm dược liệu trong y học cổ truyền.
Trong danh mục 18 loài cây cấm trồng nơi công cộng của Hà Nội, cây sưng Nam Bộ còn gọi là sơn lu, xếp ở vị trí thứ 13 với lý do nhựa cây có chất làm ngứa và lở loét da.
Tiến sĩ Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học Thuốc Nam cho biết, loài cây này có tên khoa học là Semecarpus cochinchinensis Engl., thuộc họ Đào lộn hột được phân bố tự nhiên tại Việt Nam, Lào, Campuchia, Thái Lan và Malaysia.
Trong họ Đào lộn hột, có nhiều loài chứa các hợp chất gây kích ứng hoặc viêm da tiếp xúc. Một số loài thuộc chi Semecarpus cũng được biết đến với nguy cơ gây phản ứng da khi tiếp xúc với nhựa hoặc các bộ phận chứa chất kích ứng.
Tiến sĩ Ngô Đức Phương giải thích rằng cần phân biệt hai cơ chế thường gặp khi da tiếp xúc với các chất từ thực vật, gồm kích ứng trực tiếp và phản ứng dị ứng. Ở phản ứng kích ứng, chất tiếp xúc gây tổn thương trực tiếp tại vùng da bị ảnh hưởng, trong khi phản ứng dị ứng liên quan đến đáp ứng của hệ miễn dịch và có thể xuất hiện sau một khoảng thời gian nhất định. Các biểu hiện thường gặp bao gồm đỏ da, ngứa, nóng rát, sưng hoặc nổi mụn nước. Mức độ nặng nhẹ tùy thuộc vào chất tiếp xúc, lượng nhựa, thời gian tiếp xúc và cơ địa của mỗi người.
Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý không nên mặc nhiên cho rằng mọi người chạm vào cây đều sẽ bị tổn thương giống nhau. Với những loài cây có nhựa gây viêm da, nguy cơ đáng chú ý là người dân có thể tiếp xúc ngoài ý muốn khi bẻ cành, chặt cây, thu hái mẫu vật hoặc chăm sóc cây mà không có biện pháp bảo vệ.
Tiến sĩ Phương khuyến cáo, người dân khi nghi ngờ da tiếp xúc với nhựa cây có khả năng gây kích ứng, cần:
- Tránh tiếp tục chạm vào cây và hạn chế đưa tay lên mắt, miệng.
- Nên rửa vùng da tiếp xúc bằng nước sạch và xà phòng dịu nhẹ càng sớm càng tốt. Nếu quần áo, găng tay hoặc dụng cụ có dính nhựa, cần xử lý cẩn thận để tránh làm nhựa tiếp xúc với những vùng da khác.
- Không nên tự ý đắp lá, bôi các loại hóa chất hoặc dùng những mẹo dân gian chưa được kiểm chứng lên vùng da bị tổn thương.
- Nếu xuất hiện phồng rộp, đau rát nhiều, tổn thương lan rộng hoặc nhựa bắn vào mắt, cần đến cơ sở y tế để được đánh giá và xử trí.
- Đặc biệt, người làm công tác thực địa, chăm sóc cây xanh và thu thập mẫu thực vật nên sử dụng phương tiện bảo hộ phù hợp khi tiếp xúc với những loài cây chưa rõ độc tính.
Theo Vietnamnet
