Vụ việc liên quan đến nhạc sĩ Minh Khang và một tài xế Grab những ngày qua hiện đã vượt khỏi phạm vi một xung đột cá nhân. Sau vụ việc, nhiều câu hỏi được đặt ra: Khi bị xúc phạm, thậm chí bị đe dọa trong quá trình hành nghề, tài xế công nghệ có quyền làm gì để tự bảo vệ mình, và đâu là giới hạn của hành động đó?

Một bên là quy định bảo mật thông tin khách hàng. Một bên là nhu cầu chính đáng được bảo vệ danh dự, an toàn. Ở giữa, người tài xế, tưởng như chỉ là một “mắt xích” nhỏ trong vận hành dịch vụ lại trở thành người gánh chịu nhiều rủi ro nhất.

Hình ảnh cắt từ clip vụ việc được đăng tải trên mạng xã hội.

Hình ảnh cắt từ clip vụ việc được đăng tải trên mạng xã hội.

Sau khi đoạn video lan truyền trên mạng xã hội, Grab đã nhanh chóng đưa ra quyết định khóa tài khoản vĩnh viễn đối với tài xế, với lý do vi phạm quy định “không được tiết lộ thông tin khách hàng”.

Xét về nguyên tắc, đây là một quy định cần thiết. Trong môi trường dịch vụ số, niềm tin của khách hàng phụ thuộc rất lớn vào việc thông tin cá nhân của họ được bảo vệ ra sao.

Tuy nhiên, trả lời Báo Điện tử VTC News, luật sư Bùi Công Tài - Đoàn Luật sư TP.HCM cho rằng, cách hiểu và áp dụng quy định hiện nay đang có dấu hiệu “máy móc”. Nếu không nhìn nhận đầy đủ, người chịu thiệt thòi cuối cùng vẫn là tài xế.

Theo luật sư Bùi Công Tài, trước hết, cần phân biệt rõ giữa hành vi xâm phạm quyền riêng tư và hành vi sử dụng hình ảnh để làm bằng chứng bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

Trong thực tế, tài xế công nghệ thường xuyên đối mặt với những tình huống khó lường, từ tranh cãi đến bị xúc phạm, đe dọa. Khi đó, việc ghi lại video không đơn thuần là để đăng tải, mà trước hết là nhằm lưu giữ chứng cứ.

“Nếu chỉ dựa vào việc có đăng clip mà kết luận ngay là vi phạm thì cách tiếp cận chưa đầy đủ. Cần xét đến mục đích và bối cảnh cụ thể”, luật sư Bùi Công Tài nhấn mạnh.

Phân tích dưới góc độ pháp lý, luật sư Bùi Công Tài dẫn Điều 32 Bộ luật Dân sự về quyền đối với hình ảnh, trong đó quy định rõ một số trường hợp không cần sự đồng ý của người có hình ảnh.

Cụ thể, việc sử dụng hình ảnh được phép khi phục vụ lợi ích công cộng hoặc phát sinh từ các hoạt động công cộng, miễn là không làm tổn hại danh dự, nhân phẩm, uy tín của người liên quan.

Do đó, nếu tài xế sử dụng video như một bằng chứng để phản ánh hành vi bị cho là xúc phạm hoặc đe dọa, thì cần xem xét đây là hành vi nhằm tự bảo vệ chính đáng, thay vì mặc định là vi phạm.

Ở góc độ rộng hơn, hoạt động của tài xế công nghệ là phục vụ nhu cầu đi lại của xã hội. Việc lên tiếng trước những hành vi ứng xử không phù hợp cũng có thể mang yếu tố cảnh báo, góp phần bảo vệ cộng đồng tài xế.

Liên quan đến việc tài xế bị khóa tài khoản vĩnh viễn, luật sư cho rằng cách xử lý này có phần vội vàng.

Theo luật sư, trong các quan hệ hợp đồng, việc xử lý vi phạm cần đảm bảo tính hợp lý và tương xứng. Không phải mọi vi phạm đều phải áp dụng mức chế tài cao nhất, đặc biệt trong trường hợp còn nhiều yếu tố cần xem xét.

“Không nên cứng nhắc và xử lý ngay để chấm dứt hợp đồng trong mọi trường hợp”, luật sư nêu quan điểm.

Luật sư Bùi Công Tài cũng nhấn mạnh, việc khóa app không chỉ là một biện pháp kỹ thuật, mà kéo theo hệ quả trực tiếp là người tài xế mất nguồn thu nhập. Do đó, quyết định này cần được cân nhắc kỹ lưỡng hơn, thay vì áp dụng máy móc theo điều khoản.

Ở góc độ pháp lý, luật sư Bùi Công Tài cho biết, tài xế hoàn toàn có quyền thực hiện các biện pháp để bảo vệ mình.

Nếu bị xúc phạm hoặc đe dọa, họ có thể tố cáo hành vi vi phạm và yêu cầu bồi thường thiệt hại nếu có căn cứ. Đồng thời, trong trường hợp cho rằng việc khóa tài khoản là không thỏa đáng, tài xế cũng có thể khởi kiện nền tảng để yêu cầu bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

Tuy nhiên, trên thực tế, việc theo đuổi các thủ tục pháp lý không phải lúc nào cũng dễ dàng, đặc biệt với những lao động phụ thuộc vào thu nhập hàng ngày như tài xế công nghệ.

Từ vụ việc cụ thể này, theo luật sư, có thể thấy một thực tế: Tài xế công nghệ đang đứng giữa hai áp lực - một bên là quy định của nền tảng, một bên là nhu cầu tự bảo vệ khi xảy ra xung đột. Nếu không có những hướng dẫn rõ ràng và linh hoạt hơn, người tài xế rất dễ rơi vào tình thế “tiến thoái lưỡng nan”: Im lặng thì chịu thiệt, còn lên tiếng lại đối mặt nguy cơ mất kế sinh nhai.

Vì vậy, cách xử lý của tài xế cũng đặt ra nhiều vấn đề cần nhìn nhận thận trọng. Dù có thể chia sẻ với mục đích tự bảo vệ của tài xế trong những tình huống bị xúc phạm, việc tự ý đăng tải clip lên mạng xã hội vẫn là cách xử lý chưa phù hợp và tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý.

Thực tế cho thấy, trong những trường hợp phát sinh mâu thuẫn, người trong cuộc nên ưu tiên lưu giữ bằng chứng và phản ánh tới nền tảng hoặc cơ quan chức năng để được giải quyết theo đúng quy trình. Việc lựa chọn đúng cách ứng xử không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của chính mình, mà còn tránh những hệ lụy không đáng có, đặc biệt trong bối cảnh các quy định về quyền riêng tư và dữ liệu cá nhân ngày càng được siết chặt.

Đồng quan điểm, luật sư Diệp Năng Bình - Đoàn Luật sư Hà Nội cho rằng, vụ việc cho thấy cả khách hàng và tài xế đều phải tuân thủ chuẩn mực ứng xử và quy định pháp luật trong quá trình sử dụng dịch vụ.

Việc tài xế đăng tải clip có thể xuất phát từ mục đích tự bảo vệ khi phát sinh mâu thuẫn, tuy nhiên vẫn cần đặt trong giới hạn của quyền riêng tư và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Thay vì đưa thông tin lên mạng xã hội, các bên nên ưu tiên thông qua nền tảng hoặc cơ quan chức năng để giải quyết.

Trong trường hợp quyền, lợi ích hợp pháp bị xâm phạm, các bên hoàn toàn có thể khởi kiện để yêu cầu xử lý và bồi thường theo quy định pháp luật.

Theo VTC News