Ngứa dai dẳng ở hai cẳng chân, tưởng chỉ là bệnh ngoài da thông thường, nhưng sau gần một năm tự chữa bằng lá cây và thuốc không rõ nguồn gốc, nam thanh niên 28 tuổi phải nhập viện trong tình trạng hai chân phù nề, rỉ dịch, đóng vảy, nổi nhiều mụn mủ. Điều khiến bác sĩ lo ngại hơn là suốt thời gian ấy, bệnh nhân dần lệ thuộc vào rượu để chống chọi với những đêm mất ngủ vì ngứa.

ThS.BSCKII Nguyễn Tiến Thành, thành viên Hội Da liễu Việt Nam, cho biết bệnh nhân đến khám với vẻ mệt mỏi, chán nản sau thời gian dài sống chung với các tổn thương da.

Khám lâm sàng cho thấy vùng da từ đầu gối xuống cổ chân hai bên đỏ viêm, phù nề, rỉ dịch, phủ nhiều vảy tiết. Trên nền da tổn thương xuất hiện rải rác các mụn mủ, dấu hiệu cho thấy tình trạng bội nhiễm đã xảy ra.

Bệnh nhân làm nghề đầu bếp, thường xuyên phải đứng nhiều giờ trong môi trường nóng và ẩm. Khoảng một năm trước, anh bắt đầu bị ngứa ở hai chân nhưng không đến cơ sở y tế mà tự điều trị tại nhà.

Gia đình liên tục dùng nhiều loại lá cây chà xát lên vùng da tổn thương, đồng thời mua thuốc nam về ngâm và đắp trực tiếp với hy vọng bệnh sẽ khỏi. Thay vì cải thiện, các mảng da ngày càng đỏ, ngứa dữ dội, rỉ dịch rồi nổi mụn mủ.

Theo bác sĩ Thành, việc chà xát, ngâm rửa hoặc đắp các chế phẩm không rõ thành phần lên vùng da đang viêm có thể phá vỡ hàng rào bảo vệ tự nhiên của da. Khi da bị xây xước, ẩm ướt và viêm kéo dài, vi khuẩn dễ xâm nhập, làm tăng nguy cơ bội nhiễm.

Qua thăm khám ban đầu, bác sĩ xác định bệnh nhân bị viêm da mạn tính ở hai cẳng chân, kèm phù nề, rỉ dịch và bội nhiễm. Ngoài điều trị tổn thương da, người bệnh cần được đánh giá thêm các yếu tố thuận lợi như đặc thù công việc phải đứng lâu, tình trạng tuần hoàn tĩnh mạch chi dưới và tiền sử sử dụng các sản phẩm bôi, đắp trước đó.

Nếu được điều trị từ giai đoạn đầu, tổn thương có thể kiểm soát dễ dàng hơn. Việc tự chữa kéo dài bằng nhiều phương pháp khiến tình trạng viêm nặng lên, bội nhiễm và ảnh hưởng rõ rệt đến chất lượng cuộc sống“, bác sĩ nói.

Bác sĩ Thành tư vấn sức khoẻ cho người bệnh. (Ảnh: BSCC)

Bác sĩ Thành tư vấn sức khoẻ cho người bệnh. (Ảnh: BSCC)

Tìm đến rượu để quên ngứa

Điều khiến các bác sĩ trăn trở không chỉ nằm ở những tổn thương ngoài da. Cơn ngứa xuất hiện liên tục, đặc biệt dữ dội vào ban đêm, khiến bệnh nhân nhiều tháng liền ngủ chập chờn, thường xuyên thức giấc. Sức khỏe sa sút, công việc bị ảnh hưởng, tâm trạng ngày càng căng thẳng. Để dễ ngủ hơn, anh bắt đầu uống rượu.

Theo người nhà, gần như ngày nào bệnh nhân cũng sử dụng rượu suốt khoảng một năm. Người mẹ nhiều lần lén đổ bớt rượu trong chai rồi pha thêm nước với hy vọng con trai giảm lượng rượu đưa vào cơ thể.

Kết quả xét nghiệm cho thấy men gan của bệnh nhân tăng cao. Theo bác sĩ Thành, rượu là một yếu tố nguy cơ quan trọng, song người bệnh vẫn cần được đánh giá đầy đủ chức năng gan để xác định mức độ tổn thương cũng như loại trừ các nguyên nhân khác.

Ngoài ra, bệnh nhân còn có biểu hiện lo âu, chán nản và suy giảm nghiêm trọng chất lượng giấc ngủ.

Ngứa kéo dài không chỉ gây khó chịu trên da. Người bệnh có thể mất ngủ, giảm khả năng lao động, ảnh hưởng đến tâm lý và các mối quan hệ trong gia đình. Khi phải tìm đến rượu để quên ngứa hoặc dễ ngủ, vấn đề không còn dừng lại ở bệnh da liễu mà đã trở thành câu chuyện sức khỏe toàn thân“, bác sĩ Thành nhận định.

Đừng xem nhẹ bệnh ngoài da

Theo bác sĩ Thành, nhiều người vẫn có thói quen tắm lá, ngâm nước muối, bôi thuốc truyền miệng hoặc sử dụng các sản phẩm không rõ nguồn gốc khi mắc bệnh da liễu.

Những cách làm này không chỉ có nguy cơ gây kích ứng, dị ứng tiếp xúc mà còn khiến da khô, xây xước, tổn thương nặng hơn. Với những vùng da đang rỉ dịch, việc đắp các hỗn hợp không bảo đảm vệ sinh còn làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.

Với trường hợp trên, bệnh nhân được yêu cầu dừng hoàn toàn việc tắm lá, ngâm rửa và đắp thuốc không rõ thành phần. Các bác sĩ tiến hành làm sạch vùng da tổn thương, kiểm soát viêm, giảm ngứa, phục hồi hàng rào bảo vệ da. Tùy mức độ bội nhiễm, người bệnh có thể được chỉ định thuốc kháng khuẩn tại chỗ hoặc toàn thân kết hợp các thuốc bôi phù hợp.

Song song với điều trị da, bệnh nhân được khuyến cáo ngừng uống rượu, theo dõi chức năng gan, điều chỉnh thời gian nghỉ ngơi và đánh giá thêm về sức khỏe tâm thần nếu tình trạng mất ngủ, lo âu kéo dài.

Theo bác sĩ, nếu tuân thủ điều trị, các biểu hiện như rỉ dịch, mụn mủ, phù nề và ngứa có thể cải thiện trong những tuần đầu. Tuy nhiên, thời gian hồi phục còn phụ thuộc vào nguyên nhân nền, mức độ tổn thương, tình trạng tuần hoàn chi dưới và khả năng hợp tác điều trị của từng người.

Khi nào cần đi khám?

Bác sĩ khuyến cáo người dân nên đến cơ sở chuyên khoa da liễu nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:

· Ngứa kéo dài, ảnh hưởng giấc ngủ và sinh hoạt.

· Tổn thương đỏ lan rộng hoặc tái phát nhiều lần.

· Da phù nề, rỉ dịch, đóng vảy tiết.

· Xuất hiện mụn mủ, sưng nóng, đau hoặc có dấu hiệu nhiễm khuẩn.

· Đã tự điều trị nhưng bệnh không cải thiện hoặc ngày càng nặng.

Điều trị bệnh da không chỉ để làm lành những tổn thương bên ngoài mà còn nhằm tìm đúng nguyên nhân, kiểm soát cơn ngứa, phục hồi giấc ngủ và ngăn các hệ lụy về tâm lý cũng như sức khỏe toàn thân“, bác sĩ Thành nhấn mạnh.

Từ trường hợp này, chuyên gia khuyến cáo người dân không nên chủ quan với các bệnh da kéo dài hoặc tự ý sử dụng lá cây, thuốc nam, thuốc bôi truyền miệng hay các sản phẩm không rõ nguồn gốc. Một tổn thương da tưởng như đơn giản nhưng nếu điều trị sai cách có thể kéo người bệnh vào vòng xoáy ngứa kéo dài, mất ngủ, bội nhiễm và suy giảm sức khỏe toàn thân.

Theo VTCNews