

Những gì Tổng thống Mỹ Donald Trump, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ thảo luận trong cuộc gặp 3 bên chưa từng có tiền lệ tại Thâm Quyến, Trung Quốc, vào ngày 19/11 vẫn chưa được xác định rõ ràng. Nhưng có lẽ chính điều đó mới là vấn đề đối với một số bên.
Thông thường, một hội nghị thượng đỉnh cấp cao như thế này sẽ xác định trước những kết quả cụ thể cần đạt được, là kết quả của nhiều tháng chuẩn bị kỹ lưỡng và những hoạt động thăm dò, phát tín hiệu ngoại giao căng thẳng.
Tuy nhiên, mọi việc diễn ra trước cuộc gặp tại Thâm Quyến có thể không còn nhiều ý nghĩa khi có sự tham gia của một nhân tố khó lường như ông Trump. Kiểm soát phổ biến vũ khí hạt nhân được xác định là trọng tâm chính, mặc dù ít ai kỳ vọng sẽ có tiến triển đáng kể.
Rồi đột nhiên, ông Trump đề cập đến Iran, Ukraine, Nvidia, thậm chí còn đưa ra ý tưởng về cuộc gặp với Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong Un.
Việc các nhà lãnh đạo thế giới đi chệch khỏi kịch bản đã chuẩn bị không phải là chuyện bất thường. Tuy nhiên, hiếm khi điều đó lại tiềm ẩn nhiều rủi ro như trong ngày 19/11 này. Đặc biệt là khi vấn đề Ukraine được đưa ra bàn thảo.
Ngày 16/11, ông Trump nhắc đến cuộc chiến đang diễn ra lâu nhất ở châu Âu bằng phát biểu mang ý mỉa mai. Ông gọi Ukraine là “chủ đề yêu thích của tôi”.
“Ukraine đang thua – Ukraine và Nga mất 25.000 binh sĩ mỗi tháng”, ông nói.
Trong mắt ông Trump, Ukraine là vấn đề gây khó chịu, khi không chấp nhận nhượng bộ để kết thúc cuộc xung đột.
Cuộc gặp tại Thâm Quyến được đánh giá là thời điểm đầy rủi ro không phải vì Kiev và các đồng minh châu Âu sẽ đột nhiên chấp nhận bất kỳ tuyên bố nào được đưa ra. Họ đã quen với những thay đổi liên tục của nhà lãnh đạo Mỹ.
Theo bài viết của CNN, nỗi lo của châu Âu là khi 3 nhà lãnh đạo đầy quyền lực gặp nhau, những thỏa thuận có thể được thống nhất trong các cuộc họp kín, cùng với việc vị thế của Tổng thống Putin được củng cố.
Nhà lãnh đạo Nga trở lại vũ đài chính trị thế giới mà không phải trả bất kỳ cái giá nào như châu Âu muốn. Điều này giúp ông khẳng định vị thế của nước Nga như một siêu cường toàn cầu, giống như trong quá khứ.
“Ông Trump luôn nghe người cuối cùng mà ông ấy vừa nói chuyện. Vì vậy, điều đó sẽ chi phối những gì ông ấy phát biểu”, một quan chức châu Âu giấu tên nói với CNN.
Một nhà ngoại giao châu Âu nhận định: “Thật khó để hình dung cuộc gặp này có thể mang lại điều gì tích cực cho an ninh châu Âu”.
Một quan chức cấp cao khác của châu Âu cho rằng hình ảnh 3 nhà lãnh đạo cùng xuất hiện trong cuộc gặp là “đương nhiên rất tệ đối với chúng tôi”, nhưng ít lo ngại hơn về khả năng 3 nước có thể ký một thỏa thuận lớn trong dịp này.
Hình ảnh biểu tượng
Bức ảnh 3 nhà lãnh đạo sau cuộc gặp sẽ nói lên hàng nghìn điều về sự suy yếu của phương Tây.
Điều châu Âu lo lắng là ông Trump có thể đồng tình với cách diễn giải của Nga, từ đó tiến tới một thỏa thuận với 2 nhà lãnh đạo quyền lực mà ông không hề che giấu sự ngưỡng mộ.
Trong tháng qua, Ukraine và châu Âu liên tục hứng chịu những đòn giáng mạnh, trong tiến trình hòa bình do Mỹ dẫn dắt.
Đó là việc ông Trump đạt được thỏa thuận mua dầu diesel của Nga, xóa bỏ nhiều năm trừng phạt và mở đường cho việc bổ sung nguồn tài chính cho Mátxcơva.
Tiếp theo là những gián đoạn trong việc chia sẻ thông tin tình báo của Mỹ và các dịch vụ tín hiệu vệ tinh Starshield
Đặc phái viên Mỹ Jared Kushner đã bay đến Mátxcơva với hy vọng Tổng thống Putin sẽ “bật đèn xanh” cho việc châu Âu tham gia tiến trình đàm phán hòa bình 3 bên.
Ông trở về và tuyên bố ông Putin đã đồng ý. Nhưng ngay sau đó, theo Tổng thống Ukraine Volodymir Zelensky, ông Kushner đề xuất Kiev đổi phần còn lại của vùng Donbas lấy quyền được hưởng các bảo đảm an ninh tương tự NATO.
Một số người coi hội nghị thượng đỉnh 3 bên tại Thâm Quyến là đỉnh điểm của quá trình ông Trump ngày càng ngả về phía Mátxcơva.
Ông Trump và ông Putin đều đang phải xử lý những cuộc chiến khác nhau, đều gặp khó khăn và chưa đạt được mục tiêu. Trong khi đó, nhà lãnh đạo Trung Quốc đang dẫn dắt một siêu cường công nghệ toàn cầu.
Món quà thực sự dành cho Mátxcơva nằm ở chỗ Tổng thống Putin sẽ cảm thấy rất ít sức ép.
Ba người đàn ông quyền lực nhất thế giới nhiều khả năng sẽ có một cuộc trao đổi dễ dàng trong phòng kín, thay vì yêu cầu Nga chấp nhận ngừng bắn ngay lập tức hoặc một nền hòa bình lâu dài tại Ukraine.
Thay vào đó, sức ép sẽ dồn lên Ukraine và các nước châu Âu, buộc họ phải đưa ra nhượng bộ.
Châu Âu lo rằng tiến trình hòa bình có thể một lần nữa bị điều chỉnh theo hướng có lợi cho Nga.

Theo Tiền Phong