
Bộ phim Tây du ký 1986 đưa hình ảnh diễn viên gạo cội Chu Long Quảng thành biểu tượng điện ảnh bất hủ. Phim được phát sóng hơn 2.000 lần trên toàn thế giới và hình tượng Phật Tổ Như Lai của ông đã trở thành hình mẫu trong lòng nhiều thế hệ khán giả.
Được ví là “Như Lai Phật Tổ tái sinh”
Chu Long Quảng sinh năm 1939 tại Tây An (Trung Quốc), xuất thân từ Học viện Nghệ thuật Lan Châu. Ông nổi tiếng với vai người nông dân chất phác nhưng kiên cường trong Địa đạo chiến, bộ phim đạt tới 1,8 tỷ lượt xem.
Năm 1986, khi đạo diễn Dương Khiết chuẩn bị hoàn tất dàn diễn viên cho bộ phim kinh điển Tây du ký, một vai diễn quan trọng vẫn còn bỏ ngỏ, đó là Phật Tổ Như Lai. Vai diễn đòi hỏi khí chất uy nghiêm nhưng cũng phải toát lên sự hiền từ, bao dung - hình tượng tối cao trong thế giới Phật giáo. Lúc ấy, nghệ sỹ tạo hình Vương Hy Chung gợi ý mời Chu Long Quảng.
Ban đầu, Chu Long Quảng e ngại trước lời mời của đạo diễn Dương Khiết. Vì vây, ông càng nghiêm túc đầu tư cho vai diễn như học thiền, tìm hiểu giáo lý nhà Phật, luyện tập từng cử chỉ, ánh mắt, lời thoại để thật tĩnh tại, từ bi.

Vai Như Lai Phật Tổ do diễn viên Chu Long Quảng đóng.
Từ vai diễn ấy, hình ảnh Chu Long Quảng gắn liền với Phật Tổ không chỉ trên phim ảnh mà cả sách vở hay các ấn phẩm Phật giáo. Theo Sina, một số công ty chuyên về điêu khắc tượng đã lấy hình mẫu của ông trong phim để tạc tượng Đức Phật thờ ở các đền, chùa. Truyền thông Trung Quốc gọi ông là “Như Lai Phật Tổ tái sinh”.
Khi hay tin, Chu Long Quảng vừa bất ngờ vừa lo việc này khiến mình tổn thọ: “Mọi người đừng tán dương tôi lên mây, tôi cũng không phải thần Phật gì đâu. Tôi chỉ là diễn viên làm tốt công việc của mình”.
Sau vai diễn để đời, ông vẫn tiếp tục xuất hiện trong một số tác phẩm như Tây An hổ gia, Võ lâm ngoại truyện, Ngô Thừa Ân và Tây Du Ký, Giáng long phục hổ… nhưng hầu hết chỉ đóng vai khách mời. Với ông, điện ảnh là đam mê nhưng giáo dục mới là sự nghiệp gắn bó lâu dài.
Ông từng là giảng viên, Hiệu trưởng Học viện Điện ảnh Đông Phương, Phó viện trưởng kiêm cố vấn cao cấp Học viện Điện ảnh Bắc Kinh. Ông cũng làm đạo diễn và diễn xuất trong hơn 30 vở kịch, phim truyền hình trước khi nghỉ hưu ở tuổi 60.
Sống lạc quan đến cuối đời
Sau khi về hưu, Chu Long Quảng tận hưởng tuổi già bên vợ con và làm từ thiện. Vợ ông là Ngô Huệ Phương, nhỏ hơn chồng 8 tuổi, là nhân viên văn phòng, người mà ông gặp và kết hôn khi bước sang tuổi 35. Suốt 58 năm bên nhau, họ có 3 con gái và chưa từng xảy ra mâu thuẫn, cãi nhau.

Diễn viên Chu Long Quảng bên bà xã.
Chu Long Quảng chưa từng buồn phiền vì không có con trai nối dõi. Cuộc sống tuổi già của ông ngập tràn tiếng cười bên vợ và cháu nhỏ. Mỗi ngày, ông cùng vợ dậy sớm đi tập thể dục, ngắm bình minh, thăm cây cảnh, làm việc thiện, giúp người nghèo.
Những năm tháng cuối đời, ông vẫn giữ tâm thế lạc quan, thanh thản: “Cuộc sống của một ông lão chỉ có thế thôi. Nhưng tôi thấy vui vì ít ra đến giờ mình vẫn là người có ích, giúp được một số người cần”.
Tháng 8/2025, Chu Long Quảng qua đời ở tuổi 86. Theo thông tin từ gia đình, ông qua đời do tuổi già, bệnh tật điều trị không còn hiệu quả.
