Trong nhóm "Hội những người thích phơi nắng" với hơn 70.000 thành viên, bên cạnh các chia sẻ về thói quen tiếp xúc với ánh nắng ban mai, xuất hiện không ít bài viết khuyên nên phơi nắng vào khoảng 11-12h trưa hoặc 14-15h. 

Nhiều người tin rằng ánh nắng càng gắt thì hiệu quả càng cao, coi việc nằm phơi nắng như phương pháp "thải độc" giúp cải thiện các bệnh lý đeo bám lâu ngày. 

Thậm chí, không ít ý kiến cho rằng sau thời gian phơi nắng, tình trạng thoát vị đĩa đệm, thoái hóa đốt sống cổ, đau cổ vai gáy, đau xương khớp hay các bệnh về phổi đã chuyển biến tích cực. Sức hấp dẫn của trào lưu này đến từ sự đơn giản, không tốn chi phí và không đòi hỏi thiết bị phức tạp, gieo hy vọng cho những người bị đau đớn kéo dài.

Trao đổi với PV VietNamNet, PGS.TS.BS Nguyễn Thị Kim Liên, Trưởng khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức (Hà Nội) cho biết, khi đau cổ vai gáy, đau xương khớp kéo dài, ai cũng mong tìm được một phương pháp đơn giản, tự nhiên để cơ thể dễ chịu hơn.

Theo PGS Liên, có người cảm thấy đỡ đau sau một thời gian phơi nắng, chúng ta có thể ghi nhận trải nghiệm đó. Tuy nhiên, cảm thấy dễ chịu hơn sau khi phơi nắng chưa đủ để khẳng định ánh nắng đã điều trị được căn bệnh.

Hoi phoi nang .jpg
Mạng xã hội đang rộ trào lưu phơi nắng chữa bệnh. Ảnh chụp màn hình

Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cho biết, ánh nắng có vai trò quan trọng đối với sức khỏe, đặc biệt trong quá trình tổng hợp vitamin D. Khi da tiếp xúc với tia UVB, cơ thể có thể tạo ra vitamin D, giúp hấp thu canxi và phốt pho, góp phần duy trì hệ xương khỏe mạnh. Ánh sáng tự nhiên còn tham gia điều hòa nhịp sinh học, hỗ trợ chu kỳ thức - ngủ và có thể cải thiện tâm trạng. Đây đều là những lợi ích có cơ sở.

Tuy nhiên, các thông tin cho rằng phơi nắng có thể chữa bệnh như thoát vị đĩa đệm, thoái hóa cột sống hay bệnh phổi là những tuyên bố thiếu căn cứ.

Phơi nắng không thể thay thế phác đồ điều trị

Lý giải thêm về vấn đề này, PGS Liên nhấn mạnh, ánh nắng có vai trò đối với sức khỏe, trong đó lợi ích được xác định rõ là tia UVB giúp da tổng hợp vitamin D. Vitamin D hỗ trợ hấp thu canxi và duy trì sức khỏe xương.

Thiếu vitamin D nặng, kéo dài có thể gây nhuyễn xương ở người trưởng thành, dẫn đến đau xương và yếu cơ. Trong trường hợp này, phát hiện và điều trị đúng tình trạng thiếu vitamin D có thể cải thiện những triệu chứng do thiếu hụt gây ra.

Nhưng theo PGS Liên, chúng ta cần phân biệt: điều trị thiếu vitamin D khác với điều trị thoái hóa cột sống hay thoát vị đĩa đệm.

Với thoái hóa cột sống cổ và thoát vị đĩa đệm, tổn thương liên quan đến đĩa đệm, xương, khớp và có thể kèm chèn ép rễ thần kinh hoặc tủy sống. Hiện chưa có bằng chứng lâm sàng đáng tin cậy để khuyến cáo phơi nắng như một phương pháp làm phục hồi đĩa đệm, đảo ngược thoái hóa hay giải phóng chèn ép thần kinh.

"Điều trị vẫn phải dựa vào triệu chứng và mức độ tổn thương của từng người, với vận động phù hợp, phục hồi chức năng, thuốc khi cần và một số trường hợp phải được đánh giá chỉ định phẫu thuật”, PGS. TS Liên nhấn mạnh. 

Riêng với các bệnh về phổi, PGS. TS Liên khuyến cáo người dân cần thận trọng hơn nữa, bởi bệnh phổi bao gồm nhiều bệnh rất khác nhau. Không thể lấy một vài trường hợp thấy dễ thở hơn sau khi phơi nắng để kết luận ánh nắng có thể điều trị bệnh phổi nói chung.

“Tổng quan Cochrane năm 2024 gồm 10 thử nghiệm với 1.372 người cho thấy bổ sung vitamin D nhìn chung tạo ra ít hoặc không có khác biệt về nguy cơ đợt cấp các bệnh phổi, lợi ích ở nhóm thiếu vitamin D rất nặng vẫn còn chưa chắc chắn. Đây cũng không phải bằng chứng để khuyên người bệnh phơi nắng nhằm điều trị bệnh phổi”, PGS. TS Liên nhấn mạnh.

Vì thế, chuyên gia khuyến cáo người dân nếu mắc những bệnh như thoái hóa đốt sống cổ, thoát vị đĩa đệm, viêm phổi mạn tính… vẫn nên duy trì hoạt động ngoài trời phù hợp với sức khỏe, nhưng đừng cố phơi nắng đến nóng rát hoặc xem đó là một “liệu trình chữa bệnh”.

Theo VietNamNet