Những nghiên cứu thử nghiệmđầu tiên trong việc ứng dụng công nghệ tế bào gốc điều trị tổn thương vùng cơtim gây suy tim vừa được thực hiện thành công bước đầu trên sáu bệnh nhân tạiViệt Nam.
Viện Tim Quốc gia từng tiếp nhậnbệnh nhân N.N.S (67 tuổi, Hà Nội) trong tình trạng cấp cứu vì bị nhồi máu cơ timcấp.
Sau khi đặt stent nong động mạchvành cũng như dùng các loại thuốc đặc trị nhưng sức khỏe bệnh nhân này khôngđược cải thiện nhiều do vùng cơ tim bị nhồi máu vẫn hoạt động kém, phân số tốngmáu chỉ đạt dưới 40% (trong khi người bình thường đạt > 55%), bệnh nhân có dấuhiệu suy tim.
Nếu tình trạng không được cảithiện, bệnh nhân sẽ gặp phải những cơn suy tim, khó thở, gây nguy hiểm tới tínhmạng.
![]() |
Ảnh minh họa |
Lấy vũ khí từ tủy xương
Cách duy nhất có khả năng cảithiện chức năng co bóp cho thất trái của tim bệnh nhân S. là liệu pháp ứng dụngtế bào gốc điều trị vùng cơ tim bị tổn thương. Tuy nhiên, kỹ thuật này mới đangở dạng nghiên cứu tại Việt Nam.
Bệnh nhân S. và năm bệnh nhânkhác bị bệnh lý tương tự chấp nhận để bác sĩ ứng dụng phương pháp mới này trongđiều trị bệnh với hy vọng mở ra hướng đi mới trong điều trị bệnh lý tim mạch tạiViệt Nam.
Theo TS. Phạm Mạnh Hùng - ViệnTim Quốc gia, là một trong những người thực hiện phương pháp mới này, các bác sĩlấy khoảng 200 ml dịch tủy xương, tách lấy còn 10ml dung dịch chứa tế bào gốckhông chọn lọc, dùng ống thông như thủ thuật của tim mạch can thiệp bơm dungdịch tế bào gốc vào lòng động mạch vành, vị trí nhánh nuôi vùng cơ tim bị tổnthương.
Bóng nong động mạch vành được bơmcăng để gây tắc tạm thời động mạch vành - thủ phạm gây nhồi máu cơ tim. Sau đótruyền tế bào gốc qua nòng của quả bóng nong nhằm kéo dài tối đa thời gian tiếpxúc giữa các tế bào gốc và mạng lưới vi mạch của vùng bị nhồi máu.
Cả sáu bệnh nhân đầu tiên được điều trị phương pháp mới miễn phí vì đây là đề tài nhánh trong đề tài cấp nhà nước của Trường Đại học Y Hà Nội với tên gọi “Điều trị thử nghiệm tế bào gốc Trong một số bệnh tim mạch và cơ quan tạo máu”. Theo ước tính của các bác sĩ, chi phí cho một ca thực hiện ứng dụng tế bào gốc trong điều trị tổn thương vùng cơ tim khoảng 100 triệu đồng bao gồm hóa chất, lọc tế bào gốc, chụp đánh giá vùng tổn thương… |
Đánh giá tình trạng hoạt động củatim bệnh nhân S., bác sĩ Hùng cho hay sau một năm điều trị bằng tế bào gốc, cáctế bào cơ tim bị nhồi máu của bệnh nhân được hồi phục đáng kể, các chỉ số hoạtđộng của tim trở lại gần bình thường.
Bệnh nhân có thể thực hiện cáchoạt động cần tới sức lực như đi bộ, leo cầu thang, chạy bước nhỏ, mà không bịkhó thở.
GS.TS Nguyễn Lân Việt - Việntrưởng Viện Tim mạch Quốc gia, cho biết đây là kỹ thuật điều trị mới nhất trênthế giới cho những tổn thương cơ tim không thể phục hồi.
Sáu bệnh nhân đầu tiên tại ViệtNam được thực hiện phương pháp mới này là những người bị nhồi máu cơ tim đượcđiều trị nội khoa và can thiệp nhưng khả năng co bóp đẩy máu của vùng cơ tim bịnhồi máu vẫn không đảm bảo, có dấu hiệu suy tim.
Những bệnh nhân dưới 70 tuổi,phân số tống máu trong khoảng từ 30 - 40% được chọn để thực hiện phương pháp này.Trong đó bệnh nhân trẻ nhất 43 tuổi, già nhất 67 tuổi.
Còn nhiều câu hỏi
Kết quả sau một năm thực hiện ứngdụng tế bào gốc vào điều trị, cả sáu bệnh nhân đều không bị biến chứng. Kết quảxét nghiệm, siêu âm tim, chụp cắt lớp, chụp cộng hưởng từ, chụp mạch cho thấycác tổn thương được phục hồi, vùng cơ tim bị nhồi máu hoạt động được cải thiệnrõ rệt.
Bác sĩ Hùng cho biết, việc thựchiện liệu pháp này là do sự phối hợp của nhiều đơn vị. Quá trình lấy tủy xươngđể tách tế bào gốc và sàng lọc do các chuyên gia về huyết học Bệnh viện T.Ư Quânđội 108, thực hiện tại phòng mổ có gây mê tủy sống.
Để muốn hoàn chỉnh quy trình ứngdụng tế bào gốc vào điều trị phải có sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa các chuyênkhoa tim mạch, huyết học và các chuyên ngành khác như miễn dịch học, sinh hóa,gây mê hồi sức...
Theo GS.TS Nguyễn Lân Việt, bệnhnhân nhồi máu cơ tim chiếm khoảng 10% tổng số bệnh nhân trong viện, trong số đó,10 - 20% bệnh nhân sau khi được điều trị bằng các biện pháp can thiệp thôngthường như nong, đặt stent, bắc cầu nối mạch vành vẫn còn tồn tại suy tim, giảmchức năng tim.
Viện Tim Quốc gia kết hợp với Bộ môn Tim mạch (Đại học Y Hà Nội) và Khoa Huyết học (Bệnh viện T.Ư Quân đội 108) là những đơn vị đầu tiên trên cả nước đi tiên phong trong nghiên cứu này. |
Kỹ thuật điều trị bệnh lý timmạch phối hợp ứng dụng liệu pháp tế bào gốc đang trong quá trình nghiên cứunhưng đã khẳng định những thành công ban đầu, mở ra cơ hội sống khỏe cho bệnhnhân bị bệnh lý tim mạch.
Tại Việt Nam cũng như trên thếgiới, việc ứng dụng tế bào gốc vào điều trị bệnh vẫn còn trong giai đoạn nghiêncứu và còn nhiều câu hỏi bỏ ngỏ.
Những câu hỏi như ứng dụng tế bàogốc cho bệnh tim nào tốt nhất, dùng tế bào gốc với số lượng bao nhiêu, con đườngđưa tế bào gốc vào cơ thể thế nào tốt nhất và có gây phản ứng phụ gì sau nàykhông, vẫn gây nhiều tranh cãi trong giới khoa học.
Theo Thái Hà