Trái thơm (dứa, khóm…) có tên gọikhoa học Annanascomosus (L) merr (ananas sativus schult F), được trồng khắp nơiở các nước vùng nhiệt đới. Trái thưom có nhiều công dụng trong chữa bệnh…
Thơm chữa viêm gân, lợi tiêuhóa
Thơm chứa nhiều nước và các chấtprotit, gluxit, canxi, sắt, vitamin C, photpho… Thơm còn có các sinh tố A, B1,B2, C, P, PP, E. Đặc biệt trong nước dứa có men (enzyme) mang tên Bromelin và ởvỏ nhiều hơn quả. Men này có tác dụng chữa viêm gân cấp tính và tổn thương trongthể thao.
Tại các nước Anh, Pháp, Đức,Bromelin đã được cho vào các viên thuốc phân hủy Fibrin chống viêm nhiễm sauchấn thương. Bromelin bôi lên vết thương làm tiêu tổ chức chết, chống tụ huyết,giảm phù nề, mau lành sẹo. Bromelin còn được phối hợp với các thuốc khác nhưkháng sinh để giúp tăng tác dụng trong điều trị viêm nhiễm bộ máy hô hấp, henphế quản. Trong một số phẫu thuật của nha khoa, người ta dùng Bromelin để tiêuviêm, giảm đau, chống phù nề bằng cách mỗi ngày uống một cốc nước thơm ép (1quả) liền trong 15 ngày.
![]() |
| (ảnh internet) |
Bromelin là một loại enzyme thủyphân protein thành các acid amin nên có tác dụng tốt trong tiêu hóa các chấtthịt. Một số thuốc chữa bệnh dạ dày có chứa Bromelin. Trong dân gian thường ướpcác loại thịt dai, già với trái thơm hoặc xào cùng thịt thì thịt sẽ được nhừ, ăndễ tiêu.
Đã có công trình nghiên cứu chothấy enzyme của thơm có khả năng chữa bệnh tim do có thể làm tan máu tụ dẫn đếncơn đau tim. Có báo cáo trong 140 bệnh nhân mắc bệnh tim được điều trị bằngphương pháp này thì chỉ có 2% số người bị tử vong do lên cơn đau tim so vớitrước đó không dùng phương pháp này thì có tới 20% tử vong. Trong sách ở ViệtNam có hướng dẫn người bị cao huyết áp nên ăn dứa hàng ngày để lợi tiểu.
Mỗi ngày uống một cốc nước épthơm hoặc ăn 1/2 quả thơm chín có thể thay thế được các loại thuốc chống đông(coumarin, warfarin…) vốn là những chất thường gây nhiều tác dụng phụ chảy máu(do đó tránh dùng thơm cho những người có các bệnh xuất huyết).
Và một số bệnh khác
Thơm được dùng trong các trườnghợp viêm nhiệt, tiểu tiện khó khăn, đại tiện táo bón, sỏi thận, tiểu tiện có mủ.
- Viêm thận: trái thơm 60g, rễ cỏtranh tươi 30g, sắc uống thay nước hàng ngày.
- Viêm phế quản: trái thơm 120g,mật ong 30g, lá tỳ bà 30g, sắc uống.
- Sỏi thận: 1 trái thơm chínnguyên quả vỏ hoặc khoét ở cuống một lỗ nhỏ bằng ngón tay cho vào khoảng 7 - 8gphèn chua giã nhỏ rồi đậy lại. Đem trái thơm đó nướng chín trên than đỏ hoặc lùivào lửa cho cháy xém hết vỏ, dứa chín mềm. Để nguội, ép lấy nước (bỏ bã) đểuống. Mỗi ngày 1 trái.
Thơm còn dùng để giải nhiệt mùahè nóng nực, khô khan, mệt mỏi, khát nước, ăn không ngon miệng, khó ngủ trằntrọc, tiểu ít, nước tiểu đỏ khai. Cách dùng là ăn trái, uống nước ép trái thơm,hoặc nấu canh, xào với các món ăn.
Trái thơm thích hợp hơn cho ngườitrẻ khỏe và có thể hiện các chứng táo chướng do nhiệt. Ngược lại không dùng chotrường hợp do hư hàn thấp. Dân gian có câu nói: “Trái thơm ngon miệng, nhưng mệtbụng”. Nghĩa là nếu bộ phận tiêu hóa có hư hàn thấp, hay gây đau bụng đi ngoàinhiều lần, lỏng nát, có bọt vàng thì không lạm dụng. Không nên ăn nhiều một lúcgây rát lưỡi, nên ăn lúc no để tránh cồn ruột.
Say thơm (ngộ độc dứa), theonhiều tác giả thì thủ phạm gây độc là do nấm độc Candida tropicalis thường cótrên mặt đất ẩm. Nếu trái thơm bị dập nát thì nấm thâm nhập cả vào bên trong.Khi ngộ độc có các triệu chứng xuất hiện sau 30 phút - 1 giờ ăn thơm. Nạn nhânthấy mệt mỏi, nhức đầu, chóng mặt, ngứa dữ dội khắp người sau đó thấy nóng bừngvà nổi mẩn toàn thân, đau bụng, nôn mửa, tiêu chảy, hạ huyết áp, khó thở. Trườnghợp nhẹ sẽ tự khỏi sau 2 - 3 giờ.
Trường hợp nặng là tình trạng sốc dị ứng trụytim mạch. Trường hợp nặng phải đi bệnh viện truyền dịch chống sốc. Theo kinhnghiệm dân gian khi chớm bị dị ứng thì phải tránh nước, gió lạnh mà phải ủ ấm vàlấy khăn vải hơ nóng mà chườm lên chỗ mẩn ngứa, đồng thời cho uống nước sắc gồmvỏ trái thơm 100g với 20g cam thảo hoặc mộc nhĩ trong 3 bát nước (600ml) còn 1bát (200ml).
Để phòng say thơm, ta chỉ ăn tráitươi, còn nguyên vẹn, không dập nát, ủng thối. Gọt mắt sâu cho hết và ăn ngay
Theo BS. PHÓ THUẦN HƯƠNG
SKĐS
