"Mỗi vòng
hoa bình quân 200 ngàn, nếu nhân với hàng trăm vòng, lãng phí đến
mấy chục triệu. Thay vì mang nhiều vòng hoa, quy đổi số tiền đó
sang phúng viếng có lợi hơn”, GS Ngô Đức Thịnh cho biết.
Nhận
định về Nghị định số 105/2012/NĐ-CP quy định về việc tổ chức lễ tang
cán bộ, công chức, viên chức, Nhà nghiên cứu văn hóa, Giáo sư (GS) Ngô
Đức Thịnh đánh giá, việc quy định 7 vòng hoa trong đám tang công chức là
có thể chấp nhận. Tuy nhiên, ông không đồng ý với quy định cấm để ô
cửa có lắp kính trên nắp quan tài và cấm rắc vàng mã và tiền tại đám
tang vì cái gì liên quan đến nghi lễ phong tục thì không nên cấm. Hơn
nữa, có cấm.. càng khó khả thi.
Số lượng vòng hoa vừa phải trong mỗi đám tang nên làm
Từ
ngày 1/2/2013, Nghị định số 105/2012/NĐ-CP quy định về việc tổ chức lễ
tang cán bộ, công chức, viên chức có hiệu lực. Trong đó có quy định: Đám
tang mỗi công chức không có quá 7 vòng hoa. Ban Tổ chức lễ tang sẽ
chuẩn bị 2 vòng hoa đặt cố định 2 bên bàn thờ; chuẩn bị 5 vòng hoa luân
chuyển. Đồng thời, trong thông báo tin buồn phải ghi: “Các đoàn đến
viếng không mang vòng hoa, chỉ mang băng vải đen, kích thước 1,2m x
0,2m”.
Bắt
đầu từ thời điểm này, các tổ chức, cá nhân vi phạm các quy định theo
Nghị định này sẽ bị phê bình hoặc xử phạt hành chính. Mục đích của quy
định này đã được ông Hồ Chí Hùng, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ ( Bộ
Văn hóa Thể thao Du lịch) cho biết, đây là việc làm cần thiết và thể
hiện tinh thần tiết kiệm, chống lãng phí.
Ngay
sau khi Nghị định này được ban hành, xung quanh quy định đám tang công
chức không quá 7 vòng hoa đã nhận được rất nhiều ý kiến trái chiều.
Nhiều ý kiến cho rằng, để thực hiện tiết kiệm, chống lãng phí có
nhiều cách, không nhất thiết phải quy định hạn chế số lượng vòng hoa
viếng trong đám tang người quá cố.
Thậm
chí, gay gắt hơn nhiều ý kiến cho rằng đây là quy định “kỳ quặc, khó
hiểu”. Hơn nữa, có ý kiến còn cho rằng, quy định hạn chế số lượng
vòng hoa trong đám tang sẽ khiến những người nông dân nghèo làm nghề
trồng hoa điêu đứng.
![]() |
Qui định 7 vòng hoa tại đám tang công chức là chấp nhận được. |
Đánh giá về vấn đề này, nhà nghiên cứu văn hóa, GS Ngô Đức Thịnh đã trao đổi với Kiến Thức
ở góc độ văn hóa. Theo GS Ngô Đức Thịnh, việc hạn chế số lượng vòng
hoa, giữ số lượng vòng hoa ở mức vừa phải trong mỗi đám tang nên làm.
“Cơ
quan nào đến viếng người quá cố do có mối quan hệ, tang lễ như vậy
phúng viếng bằng tiền cho lợi hơn cho gia quyến. Mang vòng hoa đến
viếng từ trước đến giờ là một phong tục trong đám tang nhưng nên giữ
chừng mực. Thời gian qua, nhiều đám tang công chức số lượng vòng hoa
lên đến vài trăm chiếc, như thế đúng là lãng phí. Ví dụ như có đám
tang mỗi vòng hoa bình quân là 200 ngàn, nếu nhân với hàng trăm vòng,
lãng phí đến mấy chục triệu là không cần thiết. Thay vì mang nhiều
vòng hoa, quy đổi số tiền đó sang phúng viếng có lợi hơn”, GS Ngô
Đức Thịnh cho biết.
“Trong
đám tang, không có vòng hoa là không nên, vì truyền thống văn hóa
không cho phép nhưng quy định sao cho đúng. Khi tổ chức tang lễ, Nhà
tang lễ và gia quyến người đã khuất lên làm một số lượng vòng hoa
nhất định xong luân chuyển. Nhưng lưu ý, làm sao cho có tổ chức, thay
đổi cho hợp lý, tránh sự phiền phức, không hay xảy ra trong lễ
tang”, GS Ngô Đức Thịnh nhận định.
Cấm để ô cửa có lắp kính trên nắp quan tài, rắc vàng mã...: Khó khả thi?
Giải
thích về quy định “Linh cữu người từ trần quàn tại nhà tang lễ hoặc
tại gia đình không để ô cửa có lắp kính trên nắp quan tài” theo Nghị
định số 105/2012/NĐ-CP về tổ chức Lễ tang cán bộ, công chức, viên chức.
Vụ
trưởng Vụ Tổ chức Cán bộ (Bộ VV-TT&DL) Hồ Chí Hùng cho biết, việc
lắp kính trên nắp quan tài mới có mấy chục năm nay, không phải là
truyền thống của người Việt Nam.
Thêm
nữa, ngày nay do hoàn cảnh nhiều gia đình có con cái ở xa, với điều
kiện kỹ thuật cao, người mất thường được để trong phòng lạnh 5-7 ngày để
đợi con cháu ở xa về viếng. Lúc đó, cơ thể của người mất đã teo ngót,
khi ra ngoài không khí cũng khiến cho mặt mũi và người bị biến dạng, gây
phản cảm.
![]() |
Nhà nghiên cứu văn hóa Giáo sư Ngô Đức Thịnh. |
Ngoài
những lý do đó ra, việc lắp ô kính trên quan tài còn có thể gây ra sự
cố như vì vận chuyển hay lý do va đập, ô kính có thể bị vỡ và những mảnh
vỡ ấy rơi vào mặt người quá cố. Điều này càng gây sự đau buồn và tâm lý
không tốt cho gia đình người quá cố.
“Theo
quan điểm của đa số người Việt Nam, khi trong gia đình có người mất
đi, những người thân, bạn bè dù ở xa đến mấy cũng phải về để nhìn
mặt người quá cố. Vì thế, người ta mới lắp kính nên nắp quan tài để
người thân ở xa về còn nhìn mặt lần cuối người quá cố. Ai muốn nhìn
thì nhìn, ai không muốn nhìn cũng không sao. Sao lại cấm? Nhưng cấm
có thực thi được không?”, GS Ngô Đức Thịnh băn khoăn.
GS Ngô Đức Thịnh cũng cho rằng, quy định cấm rắc vàng mã và tiền do NHNN và ngoại tệ khi đưa tang trong Nghị định 105 là khó khả thi.
“Rắc
vàng mã và tiền mệnh giá nhỏ trong khi đưa tang từ lâu đã thành một
thói quen ăn sâu vào đời sống, phong tục may chay của người Việt Nam.
Tại sao lại cấm? Lý do làm mất vệ sinh công cộng tôi cho là chưa thỏa
đáng. Bởi rắc vàng mã làm mất vệ sinh, nguyên nhân chính có phải do đó
không?”, GS Ngô Đức Thịnh băn khoăn.
GS
Ngô Đức Thịnh cũng bày tỏ hồ nghi: “ Cấm liệu có thực thi được không?
Bởi chuyện rắc tiền xuất phát từ truyền thống nên rất nhạy cảm.
Hơn nữa, trong quy định của nhà nước vẫn quy định đám tang có quyền đi
qua đèn đỏ, khi đi qua đám tang, người Việt vẫn phải dừng xe, đi chậm
đằng sau. Bởi đó là nghĩa cử của người sống với người đã khuất, thành
kính chân thành với họ, dù có là người xa lạ. Ai dám phạt việc đó? Và
phạt như thế nào?”.
“Cái
gì liên quan đến nghi lễ phong tục thì không nên cấm. Bởi với
truyền thống văn hóa, điều đó không ảnh hưởng và đa số người dân
chấp chận và gìn giữ. Càng không nên “tuyên chiến” với nó vì không bao
giờ thực hiện được. Có chăng là nên vận động tuyên truyền để người
dân ý thức, còn ra lệnh cấm là không khả thi”, GS Ngô Đức Thịnh nhận
định.
Theo Kiến thức