
Theo các nguồn truyền thông Trung Quốc, nhân vật được nhắc tới là Hong Yanggang, sinh viên năm cuối ngành Y học lâm sàng, Trường Y lâm sàng số 2, Đại học Y khoa Ôn Châu (Wenzhou Medical University).
Baidu cho biết, tháng 11/2025, nhóm nghiên cứu của Hong Yanggang giành giải Nhất tại Cuộc thi “Challenge Cup” lần thứ 19 - cuộc thi học thuật và khoa học công nghệ quy mô toàn quốc dành cho sinh viên đại học Trung Quốc. Tuy nhiên, cũng trong năm 2025, sinh viên này trở thành tâm điểm tranh cãi khi bị phát hiện đã công bố hơn 40 bài báo khoa học chỉ trong một năm, chủ yếu với vai trò tác giả thứ nhất hoặc tác giả liên hệ.
Số liệu công bố gây chú ý
Dữ liệu tổng hợp từ Google Scholar cho thấy, riêng năm 2025, Hong Yanggang đã công bố khoảng 41-43 bài báo, nâng tổng số công trình trong giai đoạn từ giữa năm 2024 đến cuối năm 2025 lên khoảng 50 bài. Trong số này, 46 bài được các tạp chí thuộc hệ thống SCI thu nhận, bao gồm khoảng 10 bài Q1 và 20 bài Q2.
Một số bài được đăng trên các tạp chí chuyên ngành có uy tín như npj Parkinson’s Disease. Tổng lượt trích dẫn được ghi nhận là hơn 200, với gần 1.000 lượt đọc.
Trong phần tự giới thiệu tác giả trên một số bài báo, Hong Yanggang được mô tả là "nhà nghiên cứu trẻ", tập trung vào các bệnh thần kinh ở người cao tuổi, sức khỏe môi trường và các hướng nghiên cứu liên ngành như tích hợp đa omics. Đáng chú ý, sinh viên này còn tự nhận đã chủ trì nhiều đề tài nghiên cứu cấp quốc gia và cấp tỉnh.

Hoài nghi từ giới chuyên môn và dư luận
Số lượng công bố nói trên nhanh chóng làm dấy lên tranh luận trong giới học thuật. Nhiều ý kiến cho rằng, xét theo lẽ thường, một năm có 365 ngày thì việc công bố hơn 40 bài đồng nghĩa với chưa đầy 9 ngày cho mỗi bài báo, trong khi các nghiên cứu y sinh thường đòi hỏi thời gian dài cho thu thập dữ liệu, phân tích, viết bài và phản biện.
Một số bác sĩ và nhà nghiên cứu tại các bệnh viện tuyến đầu Trung Quốc nhận định rằng ngay cả nghiên cứu sinh tiến sĩ làm việc toàn thời gian cũng "khó có thể đạt được nhịp độ công bố như vậy", từ đó đặt nghi vấn về chất lượng và bản chất của các công trình.
Phân tích của cộng đồng mạng và một số nhà quan sát học thuật cho thấy, nhiều bài báo của Hong Yanggang có cấu trúc tương đối giống nhau, chủ yếu sử dụng các phương pháp thống kê cố định như Mendelian Randomization, colocalization, kết hợp với các bộ dữ liệu công khai (GWAS, scRNA-seq), sau đó áp dụng cho các bệnh lý lâm sàng khác nhau. Cách làm này bị mô tả là mô hình "khai thác dữ liệu để sản xuất bài báo", không cần thí nghiệm hay nghiên cứu thực địa.
Một điểm gây tranh luận khác là vai trò tác giả. Hong Yanggang xuất hiện với tư cách tác giả thứ nhất hoặc tác giả liên hệ trong phần lớn công trình, trong khi nhiều đồng tác giả là sinh viên đại học cùng trường, cùng độ tuổi. Theo nhiều nhà nghiên cứu, việc sinh viên đại học thường xuyên đứng tên tác giả liên hệ, thậm chí chủ nhiệm đề tài cấp quốc gia, là không phù hợp với thông lệ học thuật quốc tế, nơi vai trò này thường do giảng viên hoặc nhà nghiên cứu độc lập đảm nhiệm.
Bình luận đăng trên Chongqing Daily cho rằng, hiện tượng này không chỉ đặt câu hỏi về cá nhân người học mà còn về trách nhiệm thẩm định của các tạp chí khoa học trong việc đánh giá nền tảng học thuật, mức độ đóng góp thực tế của tác giả cũng như chất lượng phản biện.
Phản hồi từ nhà trường và những câu hỏi bỏ ngỏ
Sau khi sự việc lan truyền rộng rãi, Đại học Y khoa Ôn Châu xác nhận đang "xác minh vụ việc" và đã phân công người phụ trách xử lý. Tuy nhiên, theo phản ánh của Ziniu News, phóng viên nhiều lần liên hệ với bộ phận tuyên truyền và phòng đào tạo của trường nhưng không nhận được phản hồi cụ thể. Đáng chú ý, một số thông tin công khai trước đó liên quan đến các đề tài nghiên cứu của Hong Yanggang trên các nền tảng chính thức của trường đã bị gỡ bỏ.
Bình luận trên Chongqing Daily cũng đặt vấn đề về cơ chế khuyến khích nghiên cứu tại trường. Theo quy định ban hành năm 2021, sinh viên đại học công bố bài trên các tạp chí SCI, SSCI hoặc A&HCI có thể được thưởng tài chính. Điều này làm dấy lên câu hỏi liệu cơ chế khuyến khích dựa trên số lượng có vô tình thúc đẩy việc chạy theo "thành tích công bố" thay vì chất lượng và đổi mới thực chất.
Trong khi đó, người hướng dẫn của Hong Yanggang, ông Chen Congde, cho rằng sinh viên này có năng lực nổi trội về khai thác và phân tích dữ liệu, đồng thời nhận định một phần dư luận hiện nay là "chưa công bằng".
Đến nay, chưa có kết luận điều tra chính thức nào về sai phạm học thuật. Tuy nhiên, vụ việc đã trở thành ví dụ điển hình cho những mâu thuẫn trong hệ thống đánh giá nghiên cứu hiện nay, khi các chỉ số định lượng như số bài báo, chỉ số ảnh hưởng (IF), hay phân khu Q1-Q2 vẫn được xem là thước đo quan trọng.
Như nhận định của một số trang truyền thông Trung Quốc, xã hội không nên vội vàng phủ nhận khả năng tồn tại những cá nhân xuất sắc vượt trội. Song, mọi thành tựu khoa học, dù của sinh viên hay giáo sư, đều cần được đặt dưới sự kiểm chứng nghiêm ngặt của cộng đồng học thuật. Chỉ một cuộc điều tra công khai, minh bạch mới có thể bảo vệ uy tín của cá nhân liên quan, của nhà trường và của chính hệ thống khoa học.

Theo Vietnamnet