
Kiểm định từ móng đến kết cấu
Theo kế hoạch xử lý vi phạm, khắc phục hậu quả tại 12 công trình, dự án nhà ở liên quan các doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Tập đoàn Mường Thanh trên địa bàn Hà Nội, các cơ quan chức năng sẽ rà soát cụ thể từng công trình, từng tầng và từng căn hộ để xác định phương án xử lý.
Danh sách gồm CT6 Kiến Hưng, Khu hỗn hợp Đại Thanh, Khu nhà ở Xa La, CT5 Tân Triều; các tòa VP3, VP5, VP6, HH1, HH2, HH3, HH4 Linh Đàm và CT11, CT12 Kim Văn - Kim Lũ.
Trên cơ sở rà soát hồ sơ pháp lý, quy hoạch, giấy phép xây dựng và hiện trạng, các hạng mục công trình, căn hộ, tòa nhà sẽ được xác định được phép tồn tại hoặc bắt buộc phải di dời, phá dỡ. Việc rà soát, phân loại dự kiến thực hiện trong tháng 10-11/2026.
Theo lộ trình, sau khi hoàn tất rà soát, phân loại và xác định giá đền bù, việc di dời các trường hợp thuộc diện phải di dời dự kiến hoàn thành trong năm 2027. Công tác phá dỡ và hoàn thiện các hạng mục liên quan được đặt mục tiêu hoàn thành trong năm 2028.
Song song đó, thành phố dự kiến hoàn thiện thủ tục đối với những công trình, căn hộ và tòa nhà được phép tồn tại.

Trao đổi với PV VietNamNet, ThS.KTS Cao Hoàng Anh, Giám đốc Công ty Kiến trúc Xây dựng & Đầu tư ACA, cho rằng trước khi quyết định phương án tháo dỡ các tầng sai phép, công trình cần được kiểm định, đánh giá kết cấu bởi đơn vị có chuyên môn, độc lập với đơn vị thi công.
Theo ông, việc kiểm định cần được thực hiện từ phần móng nhằm xác định móng hiện trạng được thi công theo tải trọng được cấp phép hay đã phải chịu thêm tải trọng của các tầng xây vượt phép.
Cùng với đó, cần khảo sát, đánh giá khả năng chịu lực, độ chuyển vị, độ lún và hiện trạng chi tiết từng tầng, trong đó có hệ cột, dầm, sàn, vách chịu lực; hệ thống cấp, thoát nước và phòng cháy, chữa cháy.
Theo chuyên gia, sau khi có số liệu khảo sát và kiểm định, đơn vị tư vấn cần mô phỏng lại toàn bộ hệ kết cấu trong phương án tháo dỡ các tầng vi phạm.

Mục tiêu là đánh giá xem hệ thống cột, vách cứng và móng phía dưới có bị biến dạng, nứt hoặc thay đổi sơ đồ tính toán chịu lực ban đầu hay không. Đồng thời, cần xem xét việc tháo dỡ có ảnh hưởng đến hệ thống cấp, thoát nước và phòng cháy, chữa cháy hay không.
Trên cơ sở kết quả phân tích, cơ quan chức năng có thẩm quyền mới xem xét, phê duyệt phương án.
Nếu kết quả đánh giá cho thấy việc tháo dỡ có thể ảnh hưởng đến an toàn kết cấu, phương án kỹ thuật sẽ phải được nghiên cứu, điều chỉnh phù hợp với kết quả kiểm định và trình cơ quan có thẩm quyền xem xét, phê duyệt.
Nguyên tắc khi tháo dỡ
Trong trường hợp phương án tháo dỡ được xác định là khả thi, chủ đầu tư phải lập phương án kỹ thuật trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
Theo ông Cao Hoàng Anh, phương án này phải thể hiện cụ thể biện pháp thi công tháo dỡ, sơ đồ tính toán bảo đảm an toàn kết cấu trong quá trình thi công, phương án duy trì hệ thống cấp, thoát nước, bảo đảm an toàn tính mạng cho cư dân xung quanh và yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy.
Chỉ sau khi cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, chấp thuận phương án tháo dỡ, công tác thi công mới được triển khai.
Trước khi tháo dỡ, các biện pháp bảo đảm an toàn phải được thực hiện trước tiên. Trong đó, cần di dời toàn bộ cư dân ở các tầng tháo dỡ và các tầng giáp ranh bên dưới, triển khai hệ thống che chắn, lưới hứng vật rơi quanh tòa nhà.
Đồng thời, phải có biện pháp bảo vệ hệ thống điện, nước, thang máy và phòng cháy, chữa cháy, tránh để quá trình thi công tháo dỡ ảnh hưởng đến những phần công trình tiếp tục được sử dụng.
Theo chuyên gia, công tác tháo dỡ phải tuân thủ nguyên tắc từ trên xuống dưới, từ ngoài vào trong, thực hiện từng tầng và không phá dỡ đồng loạt nhiều tầng cùng lúc.
Các phương pháp có thể gây rung chấn lớn hoặc ảnh hưởng đến phần kết cấu còn lại cần được hạn chế; thay vào đó, phương án tháo dỡ cần ưu tiên biện pháp có kiểm soát, phù hợp với điều kiện thực tế của từng công trình.
Trong trường hợp cần thiết, hệ kết cấu chịu lực phải được gia cố tạm thời trước khi tiến hành tháo dỡ.
Không chỉ kết cấu, môi trường xung quanh công trình cũng là yếu tố phải được kiểm soát trong quá trình tháo dỡ.
Đơn vị thi công cần kiểm soát rung chấn, bụi và tiếng ồn bằng thiết bị đo, đồng thời phải xây dựng phương án ứng phó khẩn cấp nếu phát hiện dấu hiệu bất thường đối với kết cấu công trình.
Điều này đặc biệt quan trọng đối với các tòa nhà nằm trong khu đô thị đông dân cư, nơi khoảng cách giữa công trình và các tòa nhà, hạ tầng xung quanh có thể rất gần.
Sau khi hoàn thành tháo dỡ, công trình cũng chưa thể lập tức được xem là đã hoàn tất việc khắc phục.
Theo ông Cao Hoàng Anh, tòa nhà cần được kiểm định lại toàn bộ kết cấu, trong đó đo đạc độ nghiêng, độ lún và biến dạng sau khi tháo dỡ tầng.
Các hệ thống cấp, thoát nước, chống thấm và phòng cháy, chữa cháy cũng cần được kiểm tra, hoàn thiện lại nếu bị ảnh hưởng trong quá trình thi công.
Chỉ sau khi các yêu cầu về kết cấu, kỹ thuật và an toàn được kiểm tra, đánh giá và đáp ứng, cơ quan quản lý xây dựng mới xem xét các thủ tục cần thiết để xác nhận công trình đủ điều kiện tiếp tục tồn tại lâu dài.
Với kế hoạch xử lý 12 công trình, dự án, việc xác định phần nào được phép tồn tại, phần nào phải di dời, phá dỡ mới chỉ là bước đầu.
Thách thức lớn hơn nằm ở khâu tổ chức thực hiện, đặc biệt tại những tòa nhà đã đưa vào sử dụng và có đông cư dân sinh sống. Khác với phá dỡ một công trình độc lập, việc tháo dỡ một phần tòa nhà đang vận hành đòi hỏi đồng thời bảo đảm ổn định kết cấu, an toàn cho cư dân và duy trì các hệ thống kỹ thuật thiết yếu.
