Mùa xuân cũng là mùa của câycối đâm chồi nảy lộc, mùa của sắc hoa tươi thắm mọi nhà. Việc chọn cây tráiđể chưng dịp tết sao cho phù hợp với thẩm mỹ và phong thủy là điều không ítgia chủ quan tâm.

Cũng như các thành phần kháctrong không gian cư trú, cây cối chịu tác động của môi trường và thích ứngvới môi trường thông qua biểu hiện hình thế như cao - thấp, to - nhỏ, cứng -mềm v.v. Nếu khéo chọn sao cho hài hòa âm dương, ngũ hành thì không nhữngđem lại thẩm mỹ cao mà còn thúc đẩy sinh khí, hưng vượng cho nơi cư ngụtrong dịp xuân về.

Từ mâm ngũ quả

Tết nói chuyện ngũ quả và ngũ hành

Xuất phát từ quan niệm vềchuộng số lẻ của văn hóa phương Đông, về bộ ngũ hoàn hảo (ngũ hành, ngũ vị,ngũ sắc…), về sự đầy đủ (như bàn tay 5 ngón)… mà mâm trái cây dâng cúng tổtiên và chưng ngày tết của người Việt được gọi là mâm ngũ quả, dù hiện naykhông chỉ có 5 loại trái cây mà đến cả trên chục loại!

Và tùy theo vùng miền mà sốlượng và loại trái chưng cũng khác nhau. Ví dụ như theo âm tiết Nam bộ thìmâm ngũ quả nên có cầu - vừa- đủ - xài - sung (bao gồm mãng cầu, dừa, đu đủ,xoài và sung hoặc chùm nho), nhưng lại không chưng nải chuối (sợ bị “chúi”cả năm) hay trái cam (sợ quýt làm cam chịu) như là ở miền Bắc (vốn chưng khánhiều loại quả, miễn sao tươi tắn đẹp mắt là được).

Xét về mặt âm dương - ngũhành thì một mâm ngũ quả hài hòa nên có các yếu tố bổ sung, tương hỗ chonhau, như bản chất cuộc sống trong tự nhiên và xã hội đòi hòi như vậy.

Cần cân đối giữa những tráicây có màu xanh hay màu nhạt, dịu mát tượng trưng cho âm với các trái màunóng như đỏ cam, vàng rực… tượng trưng cho dương. Người Việt cũng thiênnhiều về hai hành thổ (sinh kim, tiền tài) và mộc (phát triển, nảy lộc, bámrễ lâu bền) nên mâm ngũ quả chủ yếu là các trái có vị ngọt (thuộc thổ) nhưlê, dưa hấu, đu đủ, xoài… và những trái có vị chua (thuộc mộc) như bưởi,cam.

Đến ngũ hành sinh khắc củacây cối

Tết nói chuyện ngũ quả và ngũ hành

Trong chọn cây chưng tết thìcách làm theo phong thủy là chọn cây theo hành làm chủ đạo (hành bản mệnhgia chủ), rồi bổ sung thêm hành sinh chủ và hành chủ sinh, điểm xuyết hànhchủ khắc tại các vị trí xấu, còn lại để tự nhiên và bố trí theo công năng,thẩm mỹ.

Ví dụ một ngôi nhà với giachủ thuộc hành kim, nhà sơn màu trắng xám, thì nên chọn các cây xén tròn,đặt trong chậu vuông hoặc tròn (thổ sinh kim), đồng thời có thể thêm một sốcây thủy sinh để kim sinh thủy.

Cũng nên căn cứ vào đặc tínhcủa nơi bố trí cây chứ không chỉ thuần yếu tố cá nhân, và có lúc khắc lạitốt hơn là sinh. Ví dụ nếu phòng khách có mảng sơn màu đỏ cam, thuộc hỏa,thì cây chưng đó nên có dạng thấp và nhấp nhô, tán tròn, lá xanh đậm có ánhtrắng (thuộc kim và thủy, là hai hành xung khắc với hỏa) để giảm bớt tínhhỏa. Gặp khoảng sân dạng vuông vức trong phố, diện tích hẹp, tường chungquanh kín (thuộc thổ) thì nên dùng cây thuộc hai hành mộc và thủy để khắcchế tương tác, giảm đi sự bằng phẳng vuông vức đơn điệu.

Nếu trường hợp này mà dùnghành hỏa (cây có hoa lá màu đỏ hoặc cam, dáng cây nhọn) nhằm tương sinh thìlại càng làm cho không gian thêm ngột ngạt.

Theo Tết nói chuyện ngũ quả và ngũ hành