Đó là hai khuyến nghị với Việt Nam, được Ngân hàng Phát triển châu Á đưa ra, tạicuộc họp công bố Báo cáo cập nhật tình hình kinh tế châu Á, ngày 14-9, tại HàNội.

Chưa nên nới lỏng chính sách tiền tệ

Lạm phát của Việt Nam dự báo sẽ ở mức 18,7% trong năm nay và sẽ giảm xuống còn11% trong năm tới nhờ kết quả của việc thắt chặt chính sách tiền tệ và dự báogiá dầu, giá lương thực toàn cầu hạ nhiệt.

Theo đánh giá của ADB, Nghị quyết 11 đã tạo ra những kết quả bước đầu trong việcgóp phần ổn định tỷ giá ngoại hối, cho phép nâng cao mức dự trữ ngoại tệ và giảmtốc độ tăng lạm phát theo tháng trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 8.

Tuynhiên vẫn còn quá sớm để Việt Nam có thể nới lỏng các chính sách tiền tệ bởi lạmphát tính theo năm vẫn ở mức cao. Bên cạnh đó, việc thu hẹp thâm hụt thương mạivà tài khoản vãng lai trong nửa đầu năm 2011 đã tạo điều kiện đưa ra điều chỉnhnhỏ về dự báo đối với thâm hụt tài khoản vãng lai cả năm ở mức 3,7% GDP. Nhậpkhẩu năm 2012 sẽ tăng do nhu cầu trong nước tăng lên.

Thắt chặt tiền tệ, loại ngân hàng yếu
Lạm phát tại Việt Nam đang tiếp tục giảm nhờ chính sách thắt chặt tiền tệ đúng đắn của Chính phủ thời gian qua (Ảnh: Hồng Vĩnh)

Theo ông Tomoyuki Kimura, Giám đốc Quốc gia ADB Việt Nam, khôi phục ổn định kinhtế vĩ mô là ưu tiên trước mắt của Chính phủ. Nhưng việc giải quyết những nguyênnhân gốc rễ của tình trạng lạm phát cao đòi hỏi những nỗ lực lớn hơn trong việccải cách cơ cấu. Những cải cách này bao gồm việc giảm dần những nút thắt cổ chaitrong sản xuất và lưu thông, bảo đảm an toàn cho ngành tài chính, tăng cườnghiệu quả đầu tư công, và áp đặt những nguyên tắc thị trường đối với các doanhnghiệp lớn của nhà nước.

“Việc nới lỏng chính sách quá sớm có thể làm giảm hiệu quả những nỗ lực ổn địnhkinh tế vĩ mô, làm mất niềm tin của doanh nghiệp và người tiêu dùng vào đồngViệt Nam, và lại gây ra sức ép sụt giảm dự trữ ngoại tệ”- ông nhận định.

Thanh lọc các ngân hàng không hiệu quả

Về điều hành trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng trong thời gian qua, ôngDominic Mellor, Chuyên gia về Kinh tế Việt Nam của ADB cho biết, hiện rủi ro lớnnhất với Việt Nam là tỉ giá hối đoái. Nếu Ngân hàng Nhà nước (NHNN) thả lỏngchính sách một cách quá nhanh sẽ giảm khuyến khích người Việt Nam giữ tiền đồng.Cùng với đó, nếu chúng ta cứ nhìn vào mục tiêu tăng trưởng tín dụng theo tỷ lệphần trăm thì không chính xác, phải nhìn vào lượng tín dụng tuyệt đối tăng lênbao nhiêu.

Việc hỗ trợ các ngân hàng nhỏ như hiện nay không giải quyết được vấn đề. Quantrọng là các ngân hàng phải tự cơ cấu lại, tự cải tổ lại để nâng cao năng lựcquản lý, quản trị, đạt hiệu quả kinh doanh cao hơn trong môi trường cạnh tranhhiện nay. Về phía NHNN, cần thực hiện hỗ trợ với vai trò là người cho vay cuốicùng khi cần sự hỗ trợ về thanh khoản hoặc các hình thức hỗ trợ khác.

Thắt chặt tiền tệ, loại ngân hàng yếu

ADB cho rằng chưa nên nới lỏng chính sách tiền tệ (Ảnh: Trần Quang Tuấn)

“NHNN cũngphải có những giải pháp, chẳng hạn như biện pháp sáp nhập. Hiện nay số lượngngân hàng thương mại nhỏ hoạt động thiếu hiệu quả đang lớn. Trong môi trườngcạnh tranh như vậy cần phải thanh lọc bớt để có đội ngũ ngân hàng hoạt động lànhmạnh, hiệu quả và an toàn. Đó là việc mà NHNN cần làm”- ông khuyến nghị.

Cũng theo ông Mellor, về ngắn hạn, việc áp trần lãi suất 14% có thể hiệu quảnhưng về lâu dài thì những biện pháp hành chính như vậy không thể có hiệu quả màthậm chí còn làm giảm lòng tin của người gửi tiền đồng. Chỉ có cách để thu húthọ gửi tiền vào ngân hàng là lãi suất tiền gửi phải cao hơn lạm phát, khi đóngười gửi mới có lãi suất thực dương. Khi đó họ mới có động lực thực sự gửi tiềnvào hệ thống ngân hàng. Do vậy, biện pháp trên chỉ mang tính tình thế, còn vềlâu dài sẽ không bền vững.

Cũng theo bà Chu Thị Hồng Minh, cán bộ cao cấp về lĩnh vực tài chính của ADB,việc đảm bảo sự an toàn của hệ thống ngân hàng tại Việt Nam đã được cải thiệnnhiều. Tuy nhiên, điều cần làm là hướng việc đảm bảo an toàn này gần với chuẩnquốc tế hơn nữa.

Theo ADB, mức tăng trưởng của Việt Nam trong năm 2011 sẽ thấp hơn dự báo, giảm từ mức 6,1% của dự báo hồi đầu năm xuống còn 5,8% vào cuối năm nay. Tuy nhiên, mức tăng trưởng sẽ tăng nhanh trở lại ở mức 6,5% trong năm 2012.

Theo Phạm Tuyên
Tiền phong