Hơn 17.000 học sinh TPHCM bỏ thi lớp 10 năm 2026Hơn 17.000 học sinh TPHCM bỏ thi lớp 10 năm 2026. Dù không dự thi, học sinh có nhiều sự lựa chọn sau tốt nghiệp THCS.
“Né chọi” và bài học từ Trường THPT Gia Định
Việc Sở GD-ĐT TPHCM cho phép học sinh điều chỉnh nguyện vọng lớp 10 trong 5 ngày được xem là cơ hội vàng để tối ưu khả năng trúng tuyển. Tuy nhiên, đây cũng là giai đoạn dễ khiến thí sinh và phụ huynh có những quyết định phản tác dụng.
Năm nay, bức tranh tỷ lệ chọi cho thấy nhiều trường có mức 1 chọi trên 2. Những con số này khiến không ít học sinh lo lắng, vội vàng thay đổi nguyện vọng 1 vì sợ rớt. Thực tế, nguy cơ trượt nguyện vọng 1 là có, nhưng không phải cứ thấy tỷ lệ chọi trên 2 là phải rút lui.
Tâm lý phổ biến của nhiều thí sinh là tìm cách “né” những trường có tỷ lệ chọi cao, chuyển sang các trường có tỷ lệ thấp hơn để tăng cơ hội trúng tuyển, nhưng điều này không phải lúc nào cũng đúng.
Trong tuyển sinh lớp 10, điểm chuẩn không chỉ phụ thuộc vào số lượng thí sinh đăng ký mà còn chịu ảnh hưởng lớn từ chất lượng thí sinh. Khi nhiều học sinh khá, giỏi đồng loạt rút khỏi một trường top, điểm chuẩn của trường đó có thể giảm mạnh. Ngược lại, nếu quá nhiều thí sinh đổ dồn vào các trường được cho là an toàn, điểm chuẩn ở các trường này có thể tăng bất ngờ.
Nói cách khác, việc thay đổi nguyện vọng theo tâm lý đám đông có thể tạo ra “hiệu ứng domino”, khiến dự đoán ban đầu trở nên sai lệch.
Kỳ tuyển sinh năm 2025 là một minh chứng điển hình. Trường THPT Gia Định vốn có truyền thống đào tạo chất lượng, nhiều năm nằm trong nhóm có điểm chuẩn cao nhất TPHCM. Thông thường, điểm chuẩn vào trường luôn từ 22,75 điểm trở lên, thuộc top 10 trường có điểm chuẩn cao nhất thành phố.
Tuy nhiên, năm 2025, điểm chuẩn của trường bất ngờ giảm tới 4,25 điểm và “rơi” khỏi top 10. Đây là mức giảm rất sâu, gây bất ngờ cho cả giới chuyên môn lẫn phụ huynh.
Một trong những nguyên nhân được nhắc đến là số lượng thí sinh đăng ký nguyện vọng vào trường giảm. Theo thống kê ban đầu do Sở công bố, chỉ có 941 thí sinh đăng ký vào trường, con số thấp hơn đáng kể so với những năm trước. Dù sau đó thí sinh được phép điều chỉnh nguyện vọng, nhưng xu hướng dịch chuyển ban đầu đã ảnh hưởng đáng kể đến mặt bằng điểm chuẩn.
Trường hợp này cho thấy, một trường “top” vẫn có thể giảm điểm mạnh nếu lượng thí sinh đăng ký giảm, phân bổ không đều hoặc chất lượng thí sinh thấp.
Không chỉ các trường top trên, một số trường ở nhóm giữa và nhóm dưới cũng ghi nhận mức giảm điểm chuẩn đáng kể. Đơn cử như Trường THPT Nguyễn Thị Diệu, có mức giảm sâu nhất năm 2025. Nếu năm 2024, điểm chuẩn của trường là 15 thì sang năm 2025 chỉ còn 10,5 điểm, giảm 4,75 điểm, thuộc nhóm thấp nhất.
Một trong những nguyên nhân có thể đến từ việc thí sinh “né” trường hoặc chuyển sang các lựa chọn khác sau khi xem tỷ lệ chọi. Tuy nhiên, khi quá nhiều người cùng đưa ra quyết định tương tự, hệ quả là điểm chuẩn bị kéo xuống thấp hơn dự kiến.
Tỷ lệ chọi chỉ là một phần, học sinh không nên chao đảo
Các chuyên gia tuyển sinh nhấn mạnh, tỷ lệ chọi chỉ là một trong nhiều yếu tố cần xem xét. Nó phản ánh mức độ cạnh tranh về số lượng, nhưng không phản ánh chất lượng thí sinh.
Một trường có tỷ lệ chọi thấp nhưng tập trung nhiều học sinh giỏi vẫn có thể có điểm chuẩn cao. Ngược lại, trường có tỷ lệ chọi cao nhưng chất lượng thí sinh không đồng đều thì điểm chuẩn chưa chắc đã “vọt” lên. Do đó, việc chỉ dựa vào tỷ lệ chọi để quyết định thay đổi nguyện vọng là cách tiếp cận thiếu toàn diện.
Chia sẻ với VietNamNet, một thầy giáo ở TPHCM khuyên rằng trong thời gian điều chỉnh nguyện vọng, học sinh cần chú ý đánh giá đúng năng lực bản thân bởi đây là yếu tố quan trọng nhất. Điểm thi dự kiến (dựa trên học lực, kết quả thi thử) phải là cơ sở chính khi chọn trường.
Mặt khác, thí sinh không nên chạy theo đám đông. Nên xem lại phổ điểm các năm trước bởi đây là dữ liệu quan trọng để ước lượng khả năng trúng tuyển. Học sinh cũng nên giữ chiến lược nguyện vọng hợp lý: Nguyện vọng 1 nên cao hơn năng lực dự kiến; nguyện vọng 2 sát năng lực; nguyện vọng 3 là phương án dự phòng an toàn.
Việc có nên đổi nguyện vọng phụ thuộc từng trường hợp. Nếu thí sinh nhận thấy khoảng cách giữa năng lực và điểm chuẩn các năm trước là quá lớn, việc điều chỉnh là cần thiết. Ngược lại, nếu chỉ vì lo lắng trước tỷ lệ chọi mà vội vàng thay đổi, rất dễ rơi vào tình huống không vào được trường như mong muốn.
Thực tế nhiều năm cho thấy không ít học sinh đạt điểm cao nhưng trượt nguyện vọng 1 vì “né” trường phù hợp để chọn trường tưởng dễ hơn. Mặt khác, sau khi điều chỉnh nguyện vọng, Sở GD-ĐT TPHCM sẽ không công bố dữ liệu. Nếu đã có lựa chọn phù hợp, thí sinh cần cân nhắc kỹ trước khi thay đổi để tránh nuối tiếc khi có điểm chuẩn.
Ông Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân - ngôi trường có tỷ lệ chọi cao nhất ở TPHCM với mức 1/2,84 - cho rằng, trước khi Sở GD-ĐT công bố số liệu nguyện vọng 1, các trường THCS đã triển khai tư vấn hướng nghiệp cho học sinh bằng nhiều hình thức khác nhau và tương đối ổn định.
Vì vậy, học sinh không nên chao đảo trước tỷ lệ chọi vừa công bố. Thay vào đó, các em cần tận dụng thời gian còn lại để tập trung ôn tập, củng cố kiến thức nhằm đạt kết quả tốt nhất trong kỳ thi.
Theo ông Phú, việc thay đổi nguyện vọng hay không đều có thể tạo áp lực lớn đối với học sinh. Điều quan trọng nhất là giữ tâm lý ổn định, tập trung học tập thay vì bị chi phối bởi tỷ lệ chọi.
Theo Vietnamnet
