Bé Hà Anh (8 tuổi, ở quận 8 -TPHCM) thường buồn rầu, lánh xa mọi người từ khi cha mất vì tai nạn giaothông. Còn bé Vân Mai đột nhiên dễ cáu gắt sau khi bố mẹ bé ly dị.
Theo bác sĩ Phạm Ngọc Thanh,Trưởng Đơn vị tâm lý trẻ em Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TPHCM), trường hợp các bénêu trên là bị rơi vào trạng thái tâm lý rối loạn thích ứng.
Rối loạn tâm lý
 |
| Rối loạn thích ứng là phản ứng cảm xúc hoặc hành vi trước một số thay đổi trong cuộc sống của trẻ em |
Theo bác sĩ Thanh, rốiloạn thích ứng là phản ứng cảm xúc hoặc hành vi trước một số thay đổitrong cuộc sống của trẻ em, như cái chết hoặc cha mẹ ly hôn. Một số trẻbuồn rầu và lánh xa mọi người, trong khi một số khác trở nên giận dữ vàkhó tính.
Chị Hoàng Thị Ngạn, mẹ béHà Anh, cho biết từ khi ba mất, hằng ngày, cháu đều ngồi dưới gầm bànlàm việc của ba, không khóc nhưng dỗ thế nào cũng không chịu ra, cho đếnkhi ngủ thiếp đi mới thôi. Cháu cũng không chịu đi học kể từ ngày đó.
“Rối loạn thích ứngxảy ra khi trẻ thay đổi hành vi khi có sự cố gây căng thẳng thần kinh,như một cái chết của người thân trong gia đình, thay đổi nhà ở hoặctrường học. Rối loạn này không kéo dài quá 3 tháng. Trong lúc trẻ bịcăng thẳng (stress), việc tư vấn tâm lý là rất cần thiết, có thể giúpcho trẻ và gia đình bình tâm trở lại”- bác sĩ Thanh nói.
Còn anh Vũ Tuấn Cường (quận4 - TPHCM), ba của cháu Vân Mai (9 tuổi), cho biết bỗng nhiên cô giáođiện thoại mời đến trường để trao đổi với phụ huynh về hành vi liên tụcđánh bạn của con anh. Anh ngạc nhiên vô cùng vì con anh vốn rất ngoanhiền. Khi cô giáo hỏi han thì Vân Mai mới chia sẻ rằng từ khi mẹ đi khỏinhà, bé rất buồn. Bé muốn mẹ trở về nhưng bé biết mẹ về là ba mẹ sẽ cãinhau, mẹ khóc nhiều, ba uống rượu nên bé rất sợ, không muốn thấy cảnh đó.
Theo bác sĩ Thanh, phảnứng của trẻ đối với một biến cố gây stress có thể được biểu hiện dướinhiều dạng khác nhau như hành vi trầm cảm: trẻ rất buồn và thích sốngmột mình, có thể khóc nhiều, khó ngủ, chán ăn và cảm thấy thất vọng, loâu; trẻ có vẻ căng thẳng, cáu gắt và lo lắng, đau đầu, đau bụng. Cónhiều trường hợp trẻ lại có cả hai biểu hiện vừa trầm cảm vừa lo âu. Vàmột biểu hiện nữa là hành vi giận dữ, bất tuân nội quy trong gia đình vànhà trường. Thậm chí, trẻ lớn còn có thể trốn học và đánh bạn.
Kịp thời xử lý
 |
| Phụ huynh nên nói chuyện với con (thông qua cách kể một câu chuyện) về những biến cố hoặc những thay đổi nào đó trong cuộc sống |
Cũng như các bệnh tâm lýkhác, chứng rối loạn thích ứng ở trẻ cũng như ở người lớn. Mọi người đềucó thể bị stress và cần thích ứng với những thay đổi trong cuộc sống.Nhưng với các bé, nếu không xử lý kịp thời sẽ trở thành mãn tính vì cáccháu chưa đủ khả năng chủ động hoặc tự hiểu ra vấn đề để thoát khỏi sựtrầm cảm.
Bác sĩ Thanh cho biếtkhông có cách nào phòng ngừa những sự cố gây stress trong cuộc sống hoặcdự đoán cách chúng ta phản ứng với những sự thay đổi. Nếu trẻ được nângđỡ tốt tại nhà, trường học hay cộng đồng thì có thể đối phó tốt hơn vớinhững thay đổi trong cuộc sống.
Muốn khắc phục sự rốiloạn thích ứng ở trẻ, cách duy nhất là nhanh chóng tìm ra nguyên nhân,sự cố nào vừa diễn ra trong gia đình.
“Gia đình có thể hẹn gặpmột chuyên viên tâm lý để xác định trẻ bị rối loạn thích ứng hoặc một bệnhlý khác như lo âu hoặc trầm cảm. Nói chuyện với chuyên viên tâm lý về nhữngyếu tố gây stress có thể giúp cho trẻ giảm bớt căng thẳng” – bác sĩThanh tư vấn.
Mặt khác, phụ huynh nênnói chuyện với con (thông qua cách kể một câu chuyện) về những biến cốhoặc những thay đổi nào đó trong cuộc sống và đưa ra những giải pháp chochúng thấy hướng giải quyết. Điều này sẽ giúp trẻ không bị ngỡ ngàng vớinhững sự cố trong cuộc sống, có thể dễ thích nghi và đối phó với tìnhhuống stress. Tùy theo tình huống, trẻ vị thành niên cần được tư vấn vềgiới tính hoặc về cách thích ứng nếu trong gia đình có việc tang chế.
Bác sĩ Thanh khuyến cáonếu các triệu chứng trầm cảm hoặc lo âu kéo dài quá 6 tháng thì cần gặpbác sĩ tâm thần để được điều trị bằng thuốc chống trầm cảm hoặc lo âu.
NLĐ
