Hàng trăm hộ dân xã Quảng Đông (Quảng Trạch,Quảng Bình) đang chờ đổi đời bằng cách cầm cố sổ đỏ, vay mượn lãi suất cao xâynhà chờ dự án nhiệt điện 3 tỷ̉ USD đền bù khi di dời. Họ tin rằng, việc xây nhàcửa từ vườn ra ngõ, từ ngõ ra ruộng sẽ đem lại khoản đền bù lớn mà không hiểurằng đó là việc làm như canh bạc mong manh.
Canh bạc chờ đền bù
Thôn Vĩnh Sơn chưa thoát được cảnh khổ nghèo vì thếđất loi choi dưới chân núi Hoành Sơn. Làm lụng vất vã nhưng không đủ ăn, nên khinghe tin có đền bù lớn từ dự án nhiệt điện Quảng Trạch của tập đoàn dầu khí ViệtNam, người làng bổng nhiên nhộn nhạo lên. Họ biến các mảnh vườn cằn cỗi thànhnhà cửa đón đợi… đền bù.
Chỉ chưa đầy mười ngày, Vĩnh Sơn đã mọc lên hàngtrăm căn nhà không móng, tường xây không giằng sắt, không trụ đỡ, chằng néo máicũng không. Hàng trăm căn nhà đó không có người nào dám vào ở vì sợ sập, lunglay trước gió.
Họ xây với tốc độ chóng mặt, và cách xây cũng khônggiống ai khi có nhà xây một phần xi măng… bảy phần cát. Thậm chí có nhà cònxây với tỷ lệ một xi măng mười cát vì đằng nào cũng bị đập sau đền bù.
Không chỉ Vĩnh Sơn mà làng 19 tháng 5, Thọ Sơn cũngào ạt xây nhà chóng vánh. Nhà có điều kiện thì bỏ tiền xây, nhà nghèo thì cầm cốsổ đỏ, mua vật liệu về xây cho giống xóm làng đợi đền bù.
Ông Nguyễn Tiến, một người dân cắm sổ đỏ nói: “Tuixây trước mắt là ba căn, mỗi căn hết ba chục triệu, tất cả cắm sổ đỏ hết. Nhưngtui tính rồi, đền bù ít nhất mỗi căn cả trăm triệu, xong xuôi cũng còn vài trămtriệu để sống”.
 |
| (Ảnh: VnMedia) |
Cụ Tiến là người mấy năm nay được trợ cấp hộ nghèo.Cuộc sống suốt đời chưa được bữa cơm thịnh soạn đầy đủ thịt cá, nhưng vẫn chấpnhận để sổ đỏ ở ngân hàng thuê thợ xây nhà xiêu vẹo chờ đền bù cho thấy sức hútđổi đời từ dự án 3 tỉ USD là rất lớn. Một canh bạc đối với người có sổ nghèonhư ông.
Họ xây từ vườn ra đường làng, rồi khi hết diện tíchxây xa, họ “sáng kiến” ra cách xây luôn cả ruộng lúa với tư duy “không đền kiểunày thì cũng đền kiểu kia. Kiểu chi chẳng được đền bù”.
Không đền bù nếu vi phạm
Chính quyền địa phương nhìn nhà cửa mọc lên ào àonhư “đánh bạc” nhưng không thể kềm toả “độ nóng” ấy, bởi đất trong dân chưa cóquyết định thu hồi, trong khi đó tập đoàn dầu khí Việt Nam làm công trình ngangđâu trả tiền đền bù tới đó nên rất khó cho chính quyền xử lý. Xã chỉ mới thốngkê được 100 hộ dân không phép xây dựng, số còn lại dân bất hợp tác.
Tuy nhiên, ban đền bù giải toả của UBND huyện QuảngTrạch đã tuyên bố không đền bù cho những căn nhà lấy đất vườn xây xa nhà cửa.Còn ông Đậu Minh Ngọc, chủ tịch UBND huyện Quảng Trạch cho biết, xã QuảngĐông đã có báo cáo tình hình, huyện đang rốt ráo ngăn chặn xây nhà tráiphép. Huyện đã chỉ đạo xã Quảng Đông về lập biên bản, xử phạt hànhchính những hộ vi phạm và yêu cầu các hộ dân đình chỉ ngay xây dựngtrái phép. “Chúng tôi cương quyết không đền bù đối với những hộ viphạm”, ông Ngọc quả quyết. Như vậy, trong "cuộc chơi" với dự án tỉ đô này cólẽ chỉ có chủ vật liệu xây dựng và thợ xây thắng lớn.
Ông Phan Ngọc Duy, phó chủ tịch UBND huyện QuảngTrạch cho hay, huyện đang tổ chức đoàn về làm việc với xã để giải quyết sự việcnày. Mặc dù trước đó huyện cũng đã có nhiều văn bản chỉ đạo, rồi phối hợp các tổchức đoàn thể xuống tận dân giải thích, động viên người dân không nên làm nhưthế và kể cả áp dụng các biện pháp mạnh song hiện người dân vẫn bất chấp để tiếptục xây dựng nhà trái phép.
Khi được hỏi tại sao người dân lại bất chấp như vậy,ông Ngọc cho rằng, để xảy ra tình trạng nói trên có phần do công tácđền bù giải phóng mặt bằng không đồng bộ. Theo ông Ngọc, tập đoànDầu khí Việt Nam thỏa thuận cho tỉnh ứng tiền để đền bù giải phóngmặt bằng. Tuy nhiên, việc rót tiền nhỏ giọt của tập đoàn Dầu khíViệt Nam khiến công tác đền bù giải phóng mặt bằng gặp khó khăn.
“Không đủ tiền buộc chúng tôi phải chia ra didời dân nhiều đợt mà không thể làm đồng loạt cùng lúc khiến tìnhhình càng thêm rối. Hộ đi trước thắc mắc hộ đi sau được lợi hơn vềgiá đền bù cũng như diện tích đất cấp tại khu tái định cư nhiều hơn;người chưa đi thì lợi dụng chưa có quyết định thu hồi đất để làmliều”, ông Ngọc nói.
Ví dụ, nếu như trước đây các hộ dân di dời đến nơiở mới chỉ được cấp 250m2 đấtở thì nay những hộ di dời sau lại được cấp 500m2 đấtở; rồi giá đền bù đất, các tài sản trên đất cũng cao hơn nhiều lầnso với trước khiến các hộ dân đi rồi không đồng tình.
Theo SGTT
