Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết, một ca nhiễm virus Hanta đã được xác nhận, trong khi 5 trường hợp nghi nhiễm khác đang được kiểm tra. Con tàu du lịch MV Hondius ghi nhận các ca bệnh đang trên hành trình từ Argentina tới Cape Verde - một quốc đảo ngoài khơi Tây Phi.
Ở giai đoạn đầu, người nhiễm virus Hanta có thể biểu hiện tương tự cúm, với các triệu chứng như mệt mỏi, sốt, ớn lạnh và đau nhức cơ thể. Tuy nhiên, khi virus tiến triển và gây tổn thương tim, phổi hoặc thận, người bệnh có thể rơi vào tình trạng khó thở nghiêm trọng, suy tạng và thậm chí tử vong.
Theo WHO, tình trạng lây nhiễm bệnh hiện chưa cần báo động và nguy cơ đối với cộng đồng nhìn chung vẫn ở mức thấp. Dù vậy, các chuyên gia vẫn chưa lý giải được cơ chế lây lan của bệnh trên tàu du lịch.
Virus Hanta là gì?
Virus Hanta là nhóm virus do loài gặm nhấm mang mầm bệnh, lây truyền qua dịch cơ thể và chất thải của chúng. Con người thường nhiễm virus khi hít phải các hạt bụi chứa virus phát tán từ phân chuột đã khô. Điều này xảy ra khi người dọn dẹp quét phân chuột, khiến các hạt bụi nhiễm virus bay vào không khí. Tại Mỹ, loài chuột hươu là vật chủ phổ biến nhất lây lan virus Hanta.
Ngoài ra, con người cũng có thể nhiễm bệnh khi chạm vào các bề mặt bị ô nhiễm rồi đưa tay lên miệng hoặc mũi. Virus cũng có thể lây qua vết cắn hoặc trầy xước do chuột, dù trường hợp này hiếm gặp. Chỉ có một chủng virus Hanta là Andes, lưu hành tại Nam Mỹ được ghi nhận có khả năng lây từ người sang người, nhưng trường hợp này cũng rất hiếm.
Triệu chứng của virus Hanta
Virus Hanta là nguyên nhân gây ra hai bệnh nặng. Tại châu Âu và châu Á, virus Hanta có thể gây sốt xuất huyết kèm hội chứng thận (HFRS), ảnh hưởng chủ yếu đến thận. Bệnh khởi phát với triệu chứng đau đầu, đau bụng và buồn nôn, sau đó có thể tiến triển thành tụt huyết áp, xuất huyết nội tạng và suy thận cấp. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), tỷ lệ tử vong của bệnh này là từ 5 - 15%, với thời gian ủ bệnh thường từ 1 - 2 tuần sau khi phơi nhiễm.
Trong khi đó, tại châu Mỹ (CDC), virus Hanta gây ra hội chứng phổi (HPS), tác động chủ yếu đến hệ hô hấp. Bệnh cũng khởi phát với các triệu chứng giống cúm, nhưng sau đó có thể tiến triển thành khó thở, tức ngực khi phổi bị ứ dịch. Thời gian ủ bệnh dao động từ 1 - 8 tuần. Theo CDC, gần 40% bệnh nhân xuất hiện các triệu chứng liên quan đế hô hấp có thể tử vong do HPS.
Có phương pháp điều trị virus Hanta không?
Theo CDC, hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu đối với virus Hanta. Người bệnh chủ yếu được điều trị hỗ trợ, bao gồm bù dịch, nghỉ ngơi và xử lý các triệu chứng cụ thể. Vì vậy, việc phòng ngừa đóng vai trò then chốt. CDC khuyến cáo biện pháp hiệu quả nhất là ngăn chặn loài gặm nhấm xâm nhập vào nhà, bằng cách bịt kín các khe hở, bảo quản thực phẩm trong hộp kín và xử lý rác thải trong các thùng có nắp đậy.
Khi dọn dẹp phân chuột, cần đeo găng tay, phun dung dịch chứa chất tẩy lên khu vực ô nhiễm và chờ khoảng 5 phút trước khi lau bằng khăn giấy, sau đó tiêu hủy an toàn.
Theo một nghiên cứu năm 2024, mỗi năm thế giới ghi nhận khoảng 60.000 - 100.000 ca sốt xuất huyết kèm hội chứng thận (HFRS), trong đó Trung Quốc chiếm khoảng một nửa số ca. Tại Mỹ, dữ liệu của CDC cho thấy, trong giai đoạn 1993 - 2023 ghi nhận 890 ca nhiễm virus Hanta, chủ yếu tập trung tại các bang miền Tây.
Ổ dịch trên tàu du lịch hình thành như thế nào?
Hiện nguyên nhân cụ thể vẫn chưa được xác định. Bà Charlotte Hammer, Phó Giáo sư dịch tễ học tại Đại học Cambridge, cho rằng có nhiều kịch bản có thể xảy ra.
“Việc các loài gặm nhấm xuất hiện trên tàu không phải là điều hiếm gặp và đây có thể là một khả năng", bà Charlotte Hammer nhận định. Bà cho biết, do thời gian ủ bệnh kéo dài từ 1 - 8 tuần, cũng có khả năng hành khách đã bị lây nhiễm khi con tàu cập cảng mới đây tại Argentina. Một giả thuyết khác là virus Hanta lây truyền từ người sang người, tuy nhiên theo bà, với quy mô trên tàu, khả năng này là “rất thấp”.
Để xác định cơ chế lây lan trên tàu, Tiến sĩ Scott Miscovich, chuyên gia y tế đồng thời là Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của Premier Medical Group, cho rằng cần tiến hành lấy mẫu và nuôi cấy tối đa nhằm nhận diện virus.
“Tất cả các giọt bắn, bụi trong từng phòng, khu bếp và cả hệ thống thông gió đều cần được lấy mẫu, sau đó đem nuôi cấy để phân tích", ông Scott Miscovich nói. Tổ chức Y tế Thế giới cho biết các cuộc điều tra chi tiết đang được triển khai, bao gồm giải trình tự gen của virus nhằm xác định nguồn lây và đặc điểm dịch tễ.
Virus bùng phát trên tàu du lịch xuyên Đại Tây Dương khiến 3 du khách tử vongTổ chức Y tế thế giới (WHO) cho biết, một vụ bùng phát virus Hanta xảy ra trên tàu du lịch ở Đại Tây Dương đã khiến 3 người tử vong và ít nhất 3 người khác nhiễm bệnh.
Theo VOV
