Mỗi dân tộc trong cộng đồng các dân tộcViệt Nam đều có những món ăn truyền thống đặc trưng. Với người Mông (TâyBắc) thì mèn mén (bột ngô hấp) từ bao đời đã trở thành món ăn không thểthiếu trong các dịp vui hay lễ, Tết.
Trướcđây người Mông chủ yếu sinh sống trên các rẻo núi cao và lương thực được sửdụng hàng ngày chính là ngô. Vào mỗi mùa thu hoạch, khi ngô tươi dùng khônghết, người ta sẽ phơi khô để dành. Cũng từ những hạt ngô khô này, người Môngđã nghĩ ra món mèn mén ăn thay cơm hàng ngày.
 |
| Ảnh minh họa - Nguồn: Internet |
Ngôlàm mèn mén phải được sàng lọc cẩn thận, chọn những hạt đều nhau, đổ vàotrong cối đá xay sơ cho tróc hết mày (vỏ ngoài của hạt ngô) sau đó mớixay nhuyễn. Trộn bột ngô với một ít nước, bóp nhẹ tay để nước thấm đềurồi mới cho vào chõ đồ (hấp). Muốn mèn mén ngon thì đồ là khâu quyếtđịnh. Người ta thường đồ hai lần để ngô được chín kỹ, lần thứ nhất đồ đểngô chín tới, và không bị dính vào nhau. Khi ngô chín đổ ra mẹt, đánhtơi lên rồi mới tiếp tục cho vào chõ đồ lần hai. Có đồ như thế ngô mớichín kỹ, và mèn mén mới thơm ngon.
 |
| Ảnh minh họa - Nguồn: Internet |
Mènmén chín người ta dùng môi (vá) để đánh tơi rồi xúc ra bát (chén)nhỏ. Ăn kèm mèn mén là một món canh rau nào đó (cho đỡ khô). Thưởng thứcmèn mén đúng cách phải nhai kỹ mới thấy vị thơm, bùi, ngọt tự nhiên củanúi rừng Tây Bắc.
Mỗivùng khác nhau của người Mông lại có những món canh ăn kèm mèn mén khácnhau. Ở Hà Giang người ta ăn mèn mén với canh bí, canh rau cải nương, ở LàoCai người ta ăn mén mén với óc đậu, hay rượu ngô Bắc Hà…
Trongnhững năm gần đây, đời sống của người Mông có nhiều thay đổi, thay vì ăn mènmén hàng ngày như trước thì cơm đã trở thành bữa chính. Thế nhưng vào nhữngdịp quan trọng như lễ hội hay Tết thì mén mén vẫn được xem là món ăn khôngthể thiếu trong mâm cỗ gia đình.
Theo Đoàn Xuân
PNO
