Mở rộng cánh cửa cho sản phẩm chăn nuôi Việt Nam bằng nhãn sinh thái “Dấu chân các-bon thấp”

Thị trường ngày càng coi trọng giá trị xanh và trách nhiệm khí hậu

Biến đổi khí hậu đang tạo ra những tác động ngày càng rõ nét đối với mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội. Những hiện tượng thời tiết cực đoan như nắng nóng kéo dài, hạn hán, mưa lớn bất thường hay nước biển dâng đang đặt ra nhiều thách thức cho sản xuất nông nghiệp trên toàn cầu. 

Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là sự gia tăng của các loại khí nhà kính trong khí quyển, trong đó có khí mê-tan. Theo các nghiên cứu khoa học, mê-tan có khả năng giữ nhiệt cao hơn nhiều lần so với khí CO₂ trong khoảng thời gian 20 năm đầu sau khi phát thải. Chính vì vậy, việc cắt giảm khí mê-tan được xem là giải pháp mang lại hiệu quả nhanh trong nỗ lực kiềm chế tốc độ nóng lên toàn cầu.

Tại Hội nghị COP26, Việt Nam đã cam kết đưa phát thải ròng về mức “0” vào năm 2050. Để thực hiện mục tiêu đó, ngành nông nghiệp, đặc biệt là lĩnh vực chăn nuôi, đang từng bước chuyển đổi theo hướng xanh hơn, hiệu quả hơn và thân thiện hơn với môi trường. Trong lĩnh vực nông nghiệp, chăn nuôi gia súc nhai lại là một trong những nguồn phát sinh khí mê-tan đáng kể. Khí này được tạo ra trong quá trình tiêu hóa thức ăn của vật nuôi cũng như từ hoạt động quản lý chất thải chăn nuôi. 

Theo TS. Nguyễn Xuân Dương, Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam chia sẻ với tạp chí Kinh tế Việt Nam, ngành chăn nuôi cần chủ động tham gia lộ trình giảm phát thải nhằm thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) vào năm 2050 của Việt Nam. Dự kiến, khoảng 4.200 cơ sở chăn nuôi quy mô lớn trên cả nước thuộc diện bắt buộc áp dụng quy định kiểm kê khí nhà kính. Lượng phát thải của ngành chăn nuôi hiện chịu tác động từ nhiều yếu tố như mức tiêu thụ điện, năng lượng trong sản xuất thức ăn chăn nuôi, cùng với khí phát sinh từ quá trình hô hấp, tiêu hóa và xử lý chất thải vật nuôi.

Công cụ nhận diện sản phẩm chăn nuôi phát thải thấp

“Dấu chân các-bon” được hiểu là tổng lượng khí nhà kính phát sinh trong toàn bộ vòng đời của một sản phẩm, từ khâu sản xuất nguyên liệu, chăn nuôi, chế biến, vận chuyển cho đến khi sản phẩm đến tay người tiêu dùng. Chỉ số này thường được quy đổi về lượng khí CO₂ tương đương để thuận tiện cho việc đánh giá và so sánh. Khi một sản phẩm được gắn nhãn “Dấu chân các-bon thấp”, điều đó cho thấy quá trình sản xuất đã áp dụng các biện pháp nhằm giảm lượng phát thải khí nhà kính so với phương thức thông thường. 

Đối với ngành chăn nuôi Việt Nam, việc xây dựng và áp dụng nhãn sinh thái này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Trong nhiều năm qua, ngành chăn nuôi đã có những bước tiến đáng kể trong việc ứng dụng công nghệ, cải thiện giống vật nuôi, tối ưu khẩu phần thức ăn và xử lý chất thải bằng các giải pháp thân thiện với môi trường như hầm biogas hay tái sử dụng phụ phẩm. Những nỗ lực đó cần được ghi nhận và truyền tải đến người tiêu dùng thông qua một hệ thống nhận diện dễ hiểu và đáng tin cậy. Nhãn “Dấu chân các-bon thấp” chính là công cụ giúp thực hiện điều này.

Bên cạnh giá trị thương mại, nhãn sinh thái “Dấu chân các-bon thấp” còn góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh trong toàn ngành chăn nuôi. Khi thị trường ghi nhận và ưu tiên các sản phẩm phát thải thấp, người sản xuất sẽ có thêm động lực để áp dụng các công nghệ tiên tiến và các giải pháp giảm phát thải. Điều này tạo ra một vòng tuần hoàn tích cực, trong đó người tiêu dùng khuyến khích sản xuất xanh thông qua lựa chọn mua sắm, còn doanh nghiệp tiếp tục đầu tư vào các giải pháp bền vững để nâng cao giá trị sản phẩm.

Trong bối cảnh nông nghiệp thế giới đang hướng tới mục tiêu phát triển xanh và giảm phát thải, lợi thế cạnh tranh không còn chỉ đến từ sản lượng hay giá bán mà ngày càng gắn liền với yếu tố môi trường và tính bền vững. Những sản phẩm chứng minh được trách nhiệm đối với khí hậu sẽ có nhiều cơ hội tiếp cận các phân khúc thị trường cao cấp, nơi người tiêu dùng sẵn sàng chi trả nhiều hơn cho các sản phẩm thân thiện với môi trường.

Khi Việt Nam hướng tới mục tiêu thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, việc thúc đẩy các sản phẩm phát thải thấp thông qua những công cụ nhận diện như nhãn sinh thái sẽ góp phần quan trọng vào việc thay đổi phương thức sản xuất và tiêu dùng. Đồng thời, đây cũng là chìa khóa giúp ngành chăn nuôi Việt Nam nâng cao vị thế trên thị trường quốc tế, từng bước khẳng định hình ảnh một nền nông nghiệp trách nhiệm, xanh và thích ứng với các yêu cầu của thời đại mới.

Kiều Anh