Rời điện thoại, máy tính bảng, 'khối nghỉ hè' thích thú bắt cá mò ốc ở Đà LạtTrong chuyến du lịch đến Đà Lạt dịp hè, các em nhỏ đến từ nhiều nơi đã có một trải nghiệm đáng nhớ khi cùng cha mẹ lội bùn, mò ngao, bắt ốc trên hồ Suối Vàng.
Mất kiểm soát khi bị thu điện thoại
Long là nam sinh lớp 9 ở Hà Nội, luôn thuộc top có thành tích học tập nổi bật, "thi đâu đỗ đấy", khiến bố mẹ an tâm và tự hào. Long được bố mẹ mua riêng cho 1 chiếc điện thoại di động để chủ động liên lạc, phục vụ tìm kiếm thông tin học tập.
Một năm nay, bố mẹ biết Long dành nhiều thời gian sử dụng điện thoại, xem video ngắn, chơi điện tử… nhưng họ vẫn tự nhủ, miễn kết quả học tập không sa sút thì điện thoại có thể xem như một cách để con giải trí.
Cho đến khi Long tham gia một khóa trại hè, khi giáo viên yêu cầu phải giới hạn thời gian sử dụng điện thoại, em phản ứng dữ dội. Đỉnh điểm, Long lao vào đánh cô giáo để giành lại thiết bị.
TS. Vũ Thu Hương, chuyên gia giáo dục, là người hỗ trợ gia đình Long sau sự việc. Theo chuyên gia, đây là một trong những trường hợp cho thấy mức độ phụ thuộc thiết bị điện tử có thể bị "che khuất" bởi thành tích học tập.
Sau thời gian được hướng dẫn, gia đình tạo thêm công việc và hoạt động để Long giảm thời lượng sử dụng điện thoại. Tuy nhiên, khi con tiếp tục đạt kết quả cao, sự kiểm soát lại dần được nới lỏng.
Cuối tuần, Long có thể tự do chơi điện thoại, xem video ngắn tới 2-3h sáng rồi ngủ đến trưa hôm sau. Nam sinh đắm chìm trong thế giới của những video ngắn trên mạng xã hội, cầm điện thoại mọi lúc, mọi nơi, từ bàn ăn, phòng khách tới bàn học, phòng ngủ. Long gần như không giao tiếp, chia sẻ với bố mẹ.
TS. Vũ Thu Hương cho biết, trong vài năm trở lại đây, bà tiếp nhận nhiều trường hợp học sinh có biểu hiện phụ thuộc thiết bị điện tử, đặc biệt là các video ngắn. Mức độ ảnh hưởng ở mỗi em khác nhau, từ mất tập trung, suy giảm khả năng tiếp thu kiến thức đến những thay đổi rõ rệt về cảm xúc và hành vi.
Bà Hương từng tiếp nhận một nam sinh lớp 6 ở Thanh Hoá, nghiện xem các video ngắn hướng dẫn chơi game bạo lực. Cậu bé có thể xem 8-10 tiếng các video này vào ngày cuối tuần.
Nam sinh ngày càng có những biểu hiện quá khích trong giao tiếp với bạn bè. Em dễ nổi nóng, phản ứng mạnh khi không vừa ý và có những lời nói mang tính đe dọa. Đỉnh điểm, chỉ vì không vừa ý bạn, nam sinh mang dao ra dọa nạt. Chỉ tới lúc này, cha mẹ nam sinh mới "sốc", nhận ra sự bất thường của con trai.
"Có rất nhiều bố mẹ không phát hiện ra những biểu hiện lạ của con, còn xem nhẹ tác hại của việc xem video ngắn. Như trường hợp của Long, tới khi bố mẹ muốn giúp con thoát khỏi thế giới video ngắn, tình trạng của nam sinh đã quá nặng", bà Hương cho biết.
Điều gì khiến trẻ em chìm đắm trong video ngắn?
TS. Vũ Thu Hương cho biết, ở trẻ sử dụng video ngắn và thiết bị điện tử quá mức, các biểu hiện có thể xuất hiện rất đa dạng.
"Các con có những biểu hiện bất ổn như tè dầm, mộng du, nói mớ, nói năng thiếu kiểm soát, mắt gặp tật tic, nháy liên tục, mắt bị suy giảm thị lực, mất tập trung trong học tập và giao tiếp, trí nhớ suy giảm, năng lực tiếp thu kiến thức bị hạn chế...", bà nói.
Ở mức độ nghiêm trọng hơn, trẻ có thể mất kiểm soát cảm xúc và hành vi, trở nên nóng nảy, thiếu kiên nhẫn hoặc phản ứng dữ dội khi bị ngăn cản sử dụng thiết bị. Một số trẻ còn mất dần nhu cầu khám phá thế giới thực, thiếu kiến thức về tự nhiên, xã hội và dễ bị cuốn theo những trào lưu nguy hiểm trên mạng.
Theo TS. Hương, sức hấp dẫn của video ngắn chỉ là một phần nguyên nhân khiến trẻ “nghiện” chúng.
Bà cho rằng, trẻ em hiện nay dành quá nhiều thời gian cho học tập nhưng lại thiếu những công việc, hoạt động cộng đồng, vui chơi và trải nghiệm thực tế. Trong khi đó, khả năng tập trung cho việc học của trẻ có giới hạn. Khi thời gian còn lại không được lấp đầy bằng những hoạt động phù hợp, video ngắn dễ trở thành lựa chọn hấp dẫn.
“Nguyên nhân lớn nhất của việc trẻ ham thích các video ngắn cũng như các chương trình trong điện thoại chính là vì các bạn có cuộc sống quá nhàn rỗi và nhàm chán”, bà nhận định.
Bên cạnh đó, theo chuyên gia, việc người lớn đưa điện thoại cho trẻ để các em ngồi yên, ăn uống hoặc không làm phiền cũng có thể khiến việc xem thiết bị nhanh chóng trở thành một thói quen. Từ một hình thức giải trí, điện thoại dần trở thành thứ trẻ mong muốn được sử dụng mọi lúc.
Theo TS. Hương, khi trẻ đã hình thành sự phụ thuộc vào video ngắn, việc đột ngột cấm đoán có thể khiến quá trình xử lý khó khăn hơn. Cha mẹ cần xây dựng kế hoạch giảm dần thời gian sử dụng thiết bị, đồng thời lấp đầy khoảng thời gian đó bằng những hoạt động bổ ích khác để trẻ không rơi vào trạng thái trống rỗng.
Theo chuyên gia, điều quan trọng không chỉ là lấy điện thoại khỏi tay trẻ mà phải giúp trẻ tìm lại niềm vui trong những hoạt động ngoài màn hình: làm việc nhà, chơi thể thao, khám phá thiên nhiên, kết nối với cộng đồng.
"Thay vì chờ đến khi trẻ có những biểu hiện bất thường mới tìm cách xử lý, tôi khuyến nghị cha mẹ kéo dài tối đa thời gian trẻ không sử dụng thiết bị, làm chậm độ tuổi tiếp xúc và chủ động tạo cho con một đời sống phong phú bên ngoài không gian mạng", TS. Vũ Thu Hương cho hay.
Theo VietNamNet
