
Ông Đặng 56 tuổi đến bệnh viện khám, cho biết các ngón tay của mình có biểu hiện bất thường đã gần nửa năm. Do bản thân bị axit uric cao, ông Đặng luôn nghĩ đó là bệnh gút, và còn mua cả thuốc hạ axit uric về uống.
Tuy nhiên, dù thuốc hạ axit uric ông uống đều đặn không ngừng, nhưng tình trạng bất thường ở ngón tay vẫn không thuyên giảm. Một điểm nữa khiến ông Đặng chủ quan là, dù ngón tay có biểu hiện lạ nhưng lại không đau không ngứa. Thế nhưng, theo thời gian, các vấn đề kỳ lạ của ông Đặng ngày càng nhiều. Trước đây ông không ho, nhưng một tháng gần đây, ông ho ngày càng dữ dội, thậm chí còn xuất hiện đờm lẫn máu.
Do ông Đặng cũng là một người hút thuốc lâu năm. Qua các xét nghiệm, ông Đặng nhanh chóng được xác định mắc ung thư phổi.
Vấn đề đặt ra là, các triệu chứng như ho, ho ra máu do ung thư phổi gây ra thì mọi người có thể hiểu được, nhưng tại sao ung thư phổi lại gây ra bất thường ở ngón tay?
Bác sĩ cho biết, tình trạng ngón tay bất thường của ông Đặng hoàn toàn không phải do gút, mà là chứng "ngón tay dùi trống".
Ngón tay dùi trống là gì?
Ngón tay dùi trống, còn được gọi là ngón tay hình dùi trống. Dùi trống là cái dùi dùng để đánh trống, đầu dùi có phần nhô lên hình bầu dục. Ngón tay dùi trống thường là hiện tượng đầu ngón tay sưng to, móng tay cong lên từ gốc đến đầu ngón. Vì trông rất giống đầu dùi trống nên được ví von một cách hình tượng là ngón tay dùi trống. Đối với người bình thường, độ dày của mô mềm giữa xương đốt ngón tay cuối cùng và nền móng tay nhỏ hơn 2mm, nhưng khi xuất hiện ngón tay dùi trống, độ dày này có thể lên tới 3-4mm. Không chỉ vậy, góc tạo bởi da mu ngón tay và móng tay ở bệnh nhân có ngón tay dùi trống thường bằng hoặc lớn hơn 180°.

Tại sao lại xuất hiện ngón tay dùi trống với những thay đổi đặc trưng?
Về cơ chế bệnh sinh của nó, cho đến nay vẫn chưa được làm rõ, nhưng giới y học đã đưa ra nhiều giả thuyết. Giả thuyết có giá trị nhất là thuyết cytokine do Dickinson và Martin đề xuất năm 1987. Theo họ, lý do xuất hiện ngón tay dùi trống là do sự gia tăng của yếu tố tăng trưởng nguồn gốc tiểu cầu (PDGF) và yếu tố tăng trưởng nội mô mạch máu (VEGF) trong máu. PDGF là một loại protein kiềm được lưu trữ trong các hạt alpha của tiểu cầu, nó có thể làm tăng tính thấm của mao mạch và mô liên kết, làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu oxy. VEGF còn được gọi là yếu tố tăng tính thấm thành mạch, nó là một yếu tố tăng trưởng nội mô mạch máu có tính đặc hiệu cao, có tác dụng thúc đẩy tăng tính thấm thành mạch, biến đổi chất nền ngoại bào, di chuyển tế bào nội mô mạch máu, tăng sinh và hình thành mạch máu.
Vì vậy, ngón tay dùi trống hoàn toàn không phải do xương có vấn đề, mà là do tình trạng thiếu oxy kéo dài gây ra bất thường, thường là bất thường ở mô mềm đầu ngón tay, chứ không phải do xương.
Bác sĩ nhắc nhở, một bệnh cần đặc biệt cảnh giác khi xuất hiện ngón tay dùi trống chính là ung thư phổi.
Khi ung thư phổi xuất hiện, bệnh nhân rất dễ rơi vào tình trạng thiếu oxy. Theo thời gian, đầu ngón tay chịu ảnh hưởng của tình trạng thiếu oxy, dẫn đến hình thành ngón tay dùi trống.
Độ tuổi từ 40-70 cần đặc biệt chú ý tầm soát ung thư phổi định kỳ, vì trong giai đoạn này, tỷ lệ mắc ung thư phổi là rất cao. Nhiều người chỉ quan tâm khi cơ thể xuất hiện các triệu chứng rõ rệt, nhưng không ngờ rằng lúc đó đi khám thì bệnh ung thư phổi thường đã ở giai đoạn muộn.
Ung thư phổi là khối u ác tính có tỷ lệ mắc và tỷ lệ tử vong cao nhất ở nước ta. Để phát hiện kịp thời ung thư phổi, bắt buộc phải hình thành thói quen kiểm tra sức khỏe định kỳ. Và chụp CT ngực chính là cách tốt nhất để phát hiện ung thư phổi. Những người có yếu tố nguy cơ cao nhất định phải định kỳ đến bệnh viện chụp CT ngực.

Những đối tượng nào thuộc nhóm nguy cơ cao?
Nhóm nguy cơ cao được hiểu là những người dễ mắc ung thư phổi hơn, chẳng hạn như những người hút thuốc lá lâu năm, có tiền sử gia đình mắc ung thư phổi, làm nghề nghiệp đặc thù tiếp xúc với amiăng, bức xạ..., những người thích ăn đồ chiên rán, những người thường xuyên hít phải khói thuốc thụ động... Tất cả những đối tượng này đều nên định kỳ đến bệnh viện kiểm tra, chụp CT ngực.
* Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán y khoa. Nếu có triệu chứng bất thường, vui lòng thăm khám bác sĩ chuyên khoa!

Theo Thương trường