Bước vào kỳ nghỉ hè - "khoảng trời" của trẻ vốn là thời gian lý tưởng để vui chơi, giải trí và bồi dưỡng kỹ năng sau một năm học căng thẳng. Với sự bùng nổ của công nghệ, đây cũng là thời điểm các em được tự do sử dụng điện thoại, máy tính, mạng xã hội hay tham gia các trò chơi trực tuyến mà không chịu nhiều sự quản lý từ nhà trường, gia đình.

Khoảng trống giám sát này vô tình có thể trở thành "thời điểm vàng" để các đối tượng xấu trên không gian mạng gia tăng hoạt động. Lợi dụng sự non nớt, hiếu kỳ và cả sự chủ quan của trẻ nhỏ, tội phạm công nghệ cao liên tục thay đổi, nâng cấp thủ đoạn nhằm tiếp cận, lừa đảo và xâm hại các em một cách trực diện.

Tóm tắt những thủ đoạn của tội phạm mạng tấn công trẻ em:

- Mạo danh cơ quan chức năng để đe dọa, dựng kịch bản trẻ liên quan vụ án, bị điều tra hoặc phong tỏa tài sản.

- Thao túng và cô lập tâm lý bằng cách yêu cầu trẻ giữ bí mật, vào phòng kín, cắt liên lạc với gia đình, chỉ làm việc qua điện thoại hoặc video call.

- Lừa chiếm đoạt tài sản thông qua việc ép trẻ xin tiền người thân, cung cấp tài khoản ngân hàng, mật khẩu, mã PIN, mã OTP.

- Dụ dỗ, tạo lòng tin trên mạng bằng cách kết bạn qua mạng xã hội, game online, ứng dụng hẹn hò, đóng vai người quan tâm, người yêu hoặc “tri kỷ”.

- Tống tiền, khống chế bằng hình ảnh nhạy cảm sau khi dụ trẻ gửi ảnh, video riêng tư; từ đó đe dọa phát tán để ép trẻ tiếp tục làm theo yêu cầu.

Thao túng, cô lập, gây sức ép

Đại úy Nguyễn Tuấn Huy - Phòng Cảnh sát Hình sự CATP Hà Nội, là người đã trực tiếp tiếp nhận nhiều vụ việc trẻ em bị thao túng tâm lý, lừa đảo qua mạng xã hội, phổ biến nhất là lừa đảo chiếm đoạt tài sản, bắt cóc online.

Trao đổi với PV Tiền Phong, anh Huy cho biết, trẻ em thường bị các đối tượng lợi dụng nhận thức chưa hoàn chỉnh, khi bị đe dọa, thường dễ rơi vào trạng thái sợ hãi, mất bình tĩnh và làm theo yêu cầu. Từ đó, trẻ dễ bị lợi dụng để thao túng tâm lý, cô lập nạn nhân với gia đình, rồi tiếp tục gây sức ép để lừa đảo.

Mới đây nhất, ngày 20/5, Đại úy Huy đã tiếp nhận trình báo của một học sinh bị các đối tượng giả danh cán bộ Viện Kiểm sát và Công an gọi điện đe dọa, thông báo nạn nhân liên quan đến một vụ án rửa tiền xuyên quốc gia.

Ban đầu, nạn nhân nghi ngờ nên tắt máy và chặn số. Tuy nhiên, đến ngày 23/5, các đối tượng tiếp tục gọi điện, tự xưng là cán bộ Viện Kiểm sát TPHCM và Công an, thông báo vụ án đã bị khởi tố, yêu cầu nạn nhân tham gia cuộc họp qua Zoom trong phòng kín, không có người khác chứng kiến.

Trong cuộc gọi, các đối tượng mặc trang phục giống Công an, sử dụng tên hiển thị như “Bộ Công an”, “Viện Kiểm sát”, “Cục Hình sự”, đồng thời đưa ra các giấy tờ giả như lệnh bắt, lệnh phong tỏa tài sản để gây sức ép tâm lý. Để chứng minh vô tội, nạn nhân bị yêu cầu dựng lý do cần tiền chuẩn bị đi du học Úc, nhờ bố chuyển vào tài khoản 3,25 tỷ đồng.

Sau đó, các đối tượng yêu cầu cung cấp mật khẩu tài khoản ngân hàng, mã PIN và mã OTP, rồi chiếm đoạt tổng cộng 2,25 tỷ đồng qua nhiều giao dịch. Vụ việc chỉ được ngăn chặn khi bố nạn nhân phát hiện biến động số dư, yêu cầu ngân hàng phong tỏa tài khoản.

Dù vậy, các đối tượng tiếp tục thao túng, buộc nạn nhân xóa mạng xã hội, chỉ liên lạc qua Zoom, ra nhà nghỉ để làm việc và không được liên hệ với người thân. Đến ngày 26/5, nạn nhân bị yêu cầu ra bến xe Nước Ngầm để vào TPHCM.

Khi di chuyển đến Quảng Trị vào rạng sáng 27/5, nạn nhân được lực lượng Công an phát hiện, giữ lại và giải thích, lúc này mới nhận ra mình bị lừa đảo, thao túng tâm lý để chiếm đoạt tài sản.

Tống tiền bằng hình ảnh nhạy cảm

Nhận định về tình hình tội phạm nói chung và tội phạm xâm hại trẻ em qua môi trường mạng nói riêng trên địa bàn Thành phố Hà Nội, Đại úy Nguyễn Kim Phú - cán bộ phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, CATP Hà Nội cho biết, ngày càng có nhiều vụ diễn biến phức tạp, thủ đoạn phạm tội đa dạng, phức tạp, tinh vi và nguy hiểm hơn, các đối tượng phạm tội đa dạng về độ tuổi, trình độ, nghề nghiệp, có thể là người lạ, người quen biết, người thân trong gia đình…

Theo Đại úy Nguyễn Kim Phú, trong các vấn đề trẻ em gặp phải từ thế giới ảo, việc trẻ em bị dụ dỗ và tống tiền bằng hình ảnh nhạy cảm có mức độ nguy hại cao nhất.

Hành vi phạm tội điển hình là kết bạn làm quen qua các trang mạng xã hội như Facebook, Zalo, Telegram hoặc các ứng dụng hẹn hò phổ biến rồi dụ dỗ các em thực hiện hành vi khiêu dâm hoặc gửi hình ảnh nhạy cảm.

Từ đó lấy lý do ép buộc các em phải quan hệ tình dục hoặc cưỡng đoạt tài sản của bị hại và gia đình bị hại (dùng hình ảnh khỏa thân, video clip khiêu dâm, video quan hệ tình dục để đe dọa).

image-20260531085245-1.jpg
Trẻ em bị thao túng, dụ dỗ gửi hình ảnh nhạy cảm. Ảnh minh họa: Công an tỉnh Hưng Yên.

Đáng chú ý, kẻ xấu sử dụng công nghệ cao (hoặc dùng tài khoản giả) để kết bạn, khen ngợi, biến mình thành "người tri kỷ" của trẻ. Khi đã có lòng tin, chúng dụ dỗ trẻ chụp, quay các hình ảnh riêng tư rồi dùng chính những hình ảnh đó để đe dọa, ép buộc trẻ tiếp tục làm theo ý chúng.

Khi kẻ xấu có được hình ảnh hoặc thông tin nhạy cảm, chúng sẽ chuyển sang trạng thái đe dọa. Mức độ nguy hiểm ở đây là "bẫy tâm lý không lối thoát".

Trẻ sợ hãi danh dự bị hủy hoại, sợ bố mẹ biết, sợ bị xã hội kỳ thị, dẫn đến việc phải liên tục thỏa hiệp, thực hiện các hành vi điên rồ hơn theo lệnh kẻ xấu (như tự hại hoặc đồng ý gặp mặt trực tiếp).

child-17167795509491120877328.jpg
Tội phạm mạng ngày càng có nhiều thủ đoạn tinh vi tấn công trực diện vào trẻ em.
Ảnh minh họa: Internet.

"Mặt khác, ở độ tuổi dậy thì, trẻ có nhu cầu rất lớn về việc khẳng định cái tôi, tìm kiếm sự chú ý (like, view) hoặc định hình xu hướng. Trẻ chủ động đăng tải ảnh check-in định vị (biết rõ trường học, nhà ở), ảnh diện trang phục gợi cảm, hoặc livestream chia sẻ tâm sự riêng tư. Hành vi chủ động này vô tình cung cấp "nguyên liệu" miễn phí cho các đối tượng săn mồi trên mạng lập hồ sơ và tiếp cận", Đại úy Phú chia sẻ.

Sự hiếu kỳ về giới tính hoặc áp lực từ bạn bè khiến trẻ chủ động tham gia vào các hội nhóm "kín", tìm kiếm nội dung người lớn, hoặc tham gia các ứng dụng hẹn hò ảo dành cho người lớn, bằng cách khai gian tuổi.

Đặc biệt, trẻ em ngày nay sử dụng thành thạo thiết bị, dẫn đến việc trẻ nghĩ mình "biết tuốt" và có thể kiểm soát được mọi thứ trên mạng. Chính sự tự tin này khiến trẻ chủ động nhắn tin, gửi ảnh "mát mẻ" cho người yêu qua mạng vì nghĩ rằng "mình xóa đi là hết" hoặc "người ta yêu mình thì không sao", không lường trước được tốc độ lan truyền và tính vĩnh viễn của dữ liệu số.

Để chủ động phòng ngừa và kiên quyết đấu tranh phòng, chống tội phạm xâm hại tình dục trẻ em qua môi trường mạng, Viện Kiểm sát nhân dân Thành phố Hà Nội đã xây dựng cơ sở lý luận, phân tích, đánh giá về tình hình tội phạm xâm hại trẻ em trên địa bàn thành phố.

Từ đó, bố trí cán bộ và kiểm sát viên, trang bị kỹ năng, kiến thức cho kiểm sát viên trong quá trình tham gia giải quyết vụ án xâm hại trẻ em qua môi trường mạng, hỗ trợ pháp lý đối với trẻ em là nạn nhân trong các vụ án trên, hướng tới kiểm soát sự gia tăng và hạn chế đến mức thấp nhất tội phạm xâm hại trẻ em trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Theo Tiền Phong