Ngày 1/8, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Hà Nội khởi tố bị can đối với ông Vũ Phi Điệp (45 tuổi, trú tại phường Hoàng Mai, Hà Nội) - Giám đốc Công ty TNHH Tập đoàn Điện tử Việt KTV, về tội Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan.

Theo công an, ông Điệp chưa ký bất kỳ hợp đồng sử dụng bản quyền nào nhưng chỉ đạo nhân viên kỹ thuật sao chép các tác phẩm âm nhạc từ nhiều nền tảng số, cho xử lý thành dữ liệu karaoke và chuyển sang định dạng riêng để tích hợp vào các thiết bị mang thương hiệu VietKTV.

Dữ liệu được lưu trữ trên hệ thống điện toán đám mây và ổ cứng gốc dung lượng 4TB, được ông Điệp cho sao chép vào các đầu karaoke hoặc đầu liền màn hình trước khi đưa ra thị trường. Với các sản phẩm không gắn ổ cứng, người sử dụng vẫn có thể tải bài hát miễn phí từ hệ thống trực tuyến đã được kết nối sẵn.

Theo cáo buộc, từ năm 2023 đến tháng 6/2026, Việt KTV đã phân phối 919 sản phẩm, thu lợi bất chính khoảng 852 triệu đồng. Qua rà soát hơn 41.000 tệp dữ liệu, Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam - VCPMC bước đầu xác định có khoảng 1.500 tác phẩm âm nhạc thuộc phạm vi quản lý bị khai thác trái phép, gây thiệt hại ước tính 600 triệu đồng.

Theo tìm hiểu của phóng viên, một số chủ cơ sở kinh doanh dịch vụ karaoke đang "kháo" nhau chuyển từ đầu karaoke sang mở YouTube cho khách hát để "giảm rủi ro bản quyền". Chủ đề này tạo tranh cãi. 

quan bar karaoke tp hcm hao huc ngay hoat dong tro lai 9.jpg
Một cơ sở kinh doanh dịch vụ karaoke. Ảnh: Phong Anh 

Vấn đề không ở ổ cứng hay Internet

Trao đổi với VietNamNet, luật sư Diễm Trinh - Đoàn Luật sư TPHCM khẳng định việc chuyển từ đầu karaoke sang mở YouTube cho khách hát không đồng nghĩa cơ sở karaoke đã tránh được rủi ro bản quyền. 

Luật Sở hữu trí tuệ hiện hành bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm âm nhạc và quyền liên quan đối với cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình.

Cụ thể, Điều 20 quy định quyền biểu diễn tác phẩm trước công chúng là quyền tài sản của chủ sở hữu quyền tác giả còn Điều 26 và Điều 33 quy định các trường hợp sử dụng tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình đã công bố trong hoạt động kinh doanh, thương mại phải trả tiền bản quyền.

Khoản 1 Điều 34 Nghị định 17/2023/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Sở hữu trí tuệ về quyền tác giả, quyền liên quan xác định đích danh cơ sở kinh doanh dịch vụ karaoke là một trong các trường hợp sử dụng tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình nhằm mục đích thương mại.

Người sử dụng có nghĩa vụ liên hệ chủ sở hữu quyền hoặc tổ chức đại diện tập thể quyền tác giả, quyền liên quan, cung cấp danh mục, thời lượng sử dụng và trả tiền bản quyền. Nghị định này hiện được áp dụng cùng các sửa đổi tại Nghị định 134/2026/NĐ-CP.

Theo luật sư Diễm Trinh, vấn đề pháp lý không nằm ở chỗ bài hát được lấy từ ổ cứng hay từ Internet mà ở việc cơ sở đang khai thác tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình trong hoạt động kinh doanh.

Hoạt động karaoke hiện nay có thể sử dụng bản ghi trực tuyến từ YouTube và các nền tảng khác nhưng việc đó vẫn phải tuân thủ nghĩa vụ về quyền tác giả, quyền liên quan.

Ngay chính điều khoản sử dụng của YouTube đã nêu rõ: Việc xem, nghe nội dung về nguyên tắc dành cho mục đích cá nhân, phi thương mại và nêu rõ người dùng không được dùng dịch vụ để trình chiếu công khai video hoặc phát nhạc trực tuyến nếu không có quyền phù hợp.

"Vì vậy, việc một video đang tồn tại công khai trên YouTube, thậm chí được đăng bởi kênh chính thức của ca sĩ hay hãng đĩa, không có nghĩa quán karaoke mặc nhiên được quyền lấy video đó làm nguồn nhạc phục vụ khách hàng", chuyên gia nhấn mạnh. 

Chủ quán karaoke nên làm gì?

Luật sư Diễm Trinh tư vấn, nếu muốn sử dụng nhạc từ YouTube, chủ quán có thể liên hệ VCPMC để làm thủ tục cấp phép đối với các tác phẩm thuộc phạm vi đơn vị này được ủy quyền.

VCPMC hiện có thủ tục dành riêng cho cơ sở kinh doanh, yêu cầu kê khai loại hình, danh sách bài hát, sau đó ký hợp đồng sử dụng và thanh toán tiền bản quyền.

Nếu tác phẩm không thuộc phạm vi VCPMC được ủy quyền thì về nguyên tắc, cơ sở karaoke phải liên hệ trực tiếp với tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả hoặc người được họ ủy quyền để xin phép và thỏa thuận việc trả tiền bản quyền.

Chuyên gia đề xuất các cơ sở karaoke rà soát đồng thời 2 vấn đề. Một là, quyền sử dụng tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình trong hoạt động kinh doanh. Hai là điều kiện sử dụng của chính nền tảng cung cấp nội dung.

Bởi lẽ, để tránh hoàn toàn rủi ro, các chủ quán phải sử dụng kho nhạc có nguồn gốc và phạm vi cấp phép rõ ràng, đồng thời thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trả tiền bản quyền theo pháp luật hiện hành.

Luật sư Trinh cũng lưu ý rằng việc các chủ quán trả tiền cho tác giả hoặc VCPMC chỉ mới giải quyết phần quyền tác giả đối với bài hát. Nếu sử dụng một bản karaoke, bản ghi âm hoặc video cụ thể trên YouTube thì còn có thể phát sinh quyền của nhà sản xuất bản ghi và người biểu diễn.

Lĩnh vực âm nhạc hiện nay còn có Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Việt Nam - RIAV và Hiệp hội Bảo vệ quyền của nghệ sĩ biểu diễn âm nhạc Việt Nam - APPA đại diện cho một số người biểu diễn, cũng trên cơ sở được ủy quyền. 

"Do đó, cách làm an toàn là lập danh mục nhạc dự kiến sử dụng, kiểm tra từng lớp quyền và ký giấy phép với đúng chủ thể có quyền. Không nên hiểu rằng trả tiền cho một đầu mối thì mặc nhiên được quyền sử dụng mọi bài hát và mọi video có trên YouTube", chuyên gia nêu. 

Theo Vietnamnet