Loại quả 'vàng' cho người cao huyết áp, mỡ máuVú sữa chỉ là một phần của chế độ ăn lành mạnh, không có tác dụng thay thế thuốc điều trị tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hay các bệnh mạn tính khác.
Tôi bị mỡ máu cao kèm bệnh đái tháo đường, xin chuyên gia tư vấn ăn khế có ảnh hưởng đường huyết không? (Võ Thị Tuyền - Củ Chi, TPHCM).
Bác sĩ chuyên khoa 2 Huỳnh Tấn Vũ - Nguyên giảng viên Khoa Y học cổ truyền, Trường Đại học Y Dược TPHCM tư vấn:
Khế là loại trái cây nhiệt đới quen thuộc, có vị chua ngọt, giàu chất xơ, vitamin, khoáng chất và các hợp chất chống oxy hóa.
Kiểm soát đường huyết: Khế chứa nhiều chất xơ, trong đó có cellulose, hemicellulose và pectin. Thành phần dinh dưỡng và độ axit của quả thay đổi tùy theo độ chín. Khi chín, hàm lượng một số khoáng chất, trong đó có canxi, có xu hướng tăng.
Khế cũng cung cấp vitamin C, β-carotene, axit gallic cùng nhiều khoáng chất như magie, sắt, kẽm, mangan, kali và phốt pho. Đây là loại quả có hàm lượng chất xơ tương đối cao nhưng năng lượng không quá lớn, phù hợp để bổ sung vào chế độ ăn đa dạng.
Chất xơ trong khế có thể góp phần làm chậm quá trình tiêu hóa và hấp thu carbohydrate. Một số loại chất xơ không hòa tan có khả năng làm giảm hoạt động của enzyme α-amylase, từ đó làm chậm quá trình phân giải tinh bột thành glucose.
Một số nghiên cứu thực nghiệm cũng ghi nhận tiềm năng kiểm soát đường huyết của các hợp chất trong khế. Năm 2016, nghiên cứu trên tế bào beta tuyến tụy cho thấy hợp chất chiết xuất từ khế có thể làm giảm một số quá trình liên quan đến viêm và tổn thương tế bào, đồng thời thúc đẩy tiết insulin trong điều kiện kích thích bởi glucose.
Giảm mỡ máu: Bên cạnh chất xơ, khế còn chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa tự nhiên như vitamin C, carotene và axit gallic. Một số nghiên cứu cho thấy các thành phần trong khế có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa và đào thải lipid.
Một nghiên cứu năm 2014 trên chuột ghi nhận việc bổ sung chất xơ từ khế giúp giảm triglyceride và cholesterol toàn phần trong máu, đồng thời làm giảm lượng lipid tích tụ ở gan. Các nhà nghiên cứu cho rằng tác dụng này có thể liên quan đến việc tăng bài tiết lipid và cholesterol ra khỏi cơ thể.
Khế cũng có thể góp phần tăng đào thải cholesterol và axit mật qua đường tiêu hóa nhờ hàm lượng chất xơ. Tuy nhiên, những kết quả trên chủ yếu được ghi nhận trong nghiên cứu trên động vật, do đó cần thêm các nghiên cứu lâm sàng trên người để xác định mức độ hiệu quả thực tế.
Ăn khế thế nào để có lợi cho sức khỏe?
Khế có thể ăn trực tiếp khi chín, làm salad, dưa chua hoặc ép lấy nước. Tuy nhiên, ăn nguyên quả thường giúp giữ lại lượng chất xơ tốt hơn so với ép lấy nước.
Người khỏe mạnh có thể sử dụng khế như một phần của chế độ ăn nhiều rau xanh và trái cây. Với người mắc tiểu đường hoặc rối loạn mỡ máu, khế chỉ nên được xem là một thực phẩm hỗ trợ, không thay thế thuốc và chế độ điều trị được bác sĩ chỉ định.
Lưu ý, người mắc bệnh thận cần thận trọng. Khế chứa oxalate và có những hợp chất có thể gây độc thần kinh ở người suy giảm chức năng thận. Vì vậy, người bệnh thận, đặc biệt là người suy thận, nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng khế thường xuyên.
Theo Vietnamnet
