Thời của đại gia giấu mặt: DN bất ngờ vì thâu tóm

Trong thời gian gần đây, hoạtđộng mua bán và thâu tóm diễn ra khá phổ biến ở Việt Nam.  Hoạt động nàykhông hề mới, nhưng lại đang thu hút sự quan tâm của rất nhiều người bởicách thức mà bên đi thâu tóm thực hiện.

Thâu tóm kiếu chiếm đồnđịch

Việc mua bán doanh nghiệpkhông mới. Thậm chí việc thâu tóm DN thông qua sàn chứng khoán mới diễn ranhiều trong năm nay đều được tiến hành công khai, như việc Hùng Vương mua cổphần của AGF, hay PNJ mua lại SFC, Masan Consumer  mua VFC, HT1 sáp nhập vớiHT2, Mirae với Mirae Fiber...

Tuy nhiên, gần đây, các vụthâu tóm thường diễn ra rất âm thầm, đầy bất ngờ và có chiều hướng không"thân thiện". Điều đó càng trở nên ác hiểm khi lợi dụng tình hình kinh tếkhó khăn, DN kinh doanh không thuận lợi và nhất là khi chứng khoán mất điểm,cổ phiếu xuống giá đề mua gom rồi bất ngờ đứng lên đòi làm chủ doanh nghiệp.Trong mắt các chuyên gia đó thực sự là những cuộc thâu tóm đầy thủ nghịch.

Có lẽ nổi đình nổi đám nhấttrong thời gian vừa qua chính là "cuộc chiến" giành quyền kiểm soát Ngânhàng TMCP Sài Gòn - Thương Tín (STB) khi phía muốn thâu tóm (nhóm Eximbank)đã công khai việc nhận ủy quyền của trên 51% cổ đông STB, còn lãnh đạo STBđang nỗ lực phủ nhận thông tin này.

Cuộc chiến chưa tới hồi kếtnhưng đang có những thông tin cho biết, nhiều khả năng hai bên đã đạt đượcnhững thỏa thuận ban đầu về việc phân chia số ghế trong Hội đồng quản trị.Theo đó, trong thời gian trước mắt, ông Đặng Văn Thành vẫn tiếp tục giữ ghếChủ tịch Sacombank.

Con số đại diện cho 51% cổđông của Eximbank liệu có đúng không, hay việc phân chia quyền lực về saunày như thế nào chưa thể ngã ngũ được. Nhưng có thể thấy một điều là chắcchắn những tuyên bố Eximbank đưa ra không phải là chuyện đùa và sẽ có nhữngthay đổi lớn trong thành phần quản trị STB.

Trong năm 2011, giới đầutư cũng khá ngạc nhiên về sự xáo trộn về nhân sự tại CTCP Thủy sản 1(SJ1). Khi đó, cả chủ tịch HĐQT, tổng giám đốc, Phó tổng giám đốc đãđồng loạt từ nhiệm. Vụ thay đổi diễn ra êm thấm.

Lật lại lịch sử có thể thấy,trong suốt khoảng thời gian từ tháng 3/2010 - 5/2011, ông Trần Văn Hậu -đương kim CT HĐQT SJ1, nguyên là thành viên HĐQT của SJ1 đã nâng dần tỉ lệnắm giữ SJ1 từ 7,79% lên tới 24,23%, và CTCP phát triển Hùng Hậu mà ông Hậulà thành viên HĐQT cũng đăng ký mua vào, trở thành cổ đông lớn của SJ1.

Cùng thời gian đó, nhiều cổđông nắm giữ vị trí quản lý, điều hành và những cổ đông có liên quan đến cácvị trí nói trên lại đăng ký bán ra. SJ1 bán ra toàn bộ cổ phiếu quỹ. EIBthoái vốn gần hết 5,1% tỉ lệ sở hữu SJ1. Diễn biến này cho thấy dường nhưđây là một cuộc thâu tóm nội bộ mà một phần nguyên do là các cổ đông chủchốt đã chủ quan, lướt sóng SJ1 vào thời điểm không phù hợp. Nhưng nhiềungười cũng cho rằng không loại trừ đã có thỏa thuận ngầm giữa các cổ đôngnắm giữ vị trí điều hành với ông Trần Văn Hậu, để ông có điều kiện trở thànhcổ đông lớn nhất.

Đại gia đánh sau lưng: khóđỡ

Đặc biết, Trong năm 2010, vụthâu tóm doanh nghiệp âm thầm được dư luận chú ý là ý định mua Công ty DượcHà Tây (DHT) của Công ty Dược Viễn Đông (DVD) và vào cuối 2011 là Công tyBất động sản Bình Thiên An mua lại cổ phần của Công ty Xây dựng Descon(DCC).

Trong trường hợp Descon, tạiđại hội đồng cổ đông bất thường của Descon vào những ngày cuối cùng của năm2011, hai thành viên ông Nguyễn Xuân Bảng và ông Nguyễn Văn Thương đã phảirời khỏi ghế thành viên HĐQT với số phiếu thông qua lên tới 81%.

Từ việc công bố nắm đến 35%cổ phần, Công ty cổ phần Bình Thiên An và các thành viên công ty đã thựchiện các bước để chính thức thâu tóm Công ty Descon một cách phù hợp vàkhông vi phạm quy định của pháp luật. Hiện tại 2/5 thành viên Hội đồng quảntrị của Descon là lãnh đạo của Công ty Bình Thiên An.

Gần đây nhất, ở một lĩnh vựckhác, trong tuần đầu tiên của tháng 3/2012, giới đầu tư cũng xôn xao vềthông tin một người đã âm thầm mua gần 16% (trị giá hơn 500 tỷ đồng) của mộtdoanh nghiệp bất động nổi tiếng trên sàn chứng khoán là Sudico (SJS).

Sau vụ mua bán, nhà đầu tưnày đã lộ mặt là đứng trong top 30 người giàu nhất TTCK Việt Nam.

Chân dung của đại gia này sauđó đã được nhận diện là ông Đỗ Văn Bình, sinh năm 1960, là Chủ tịch của CTCPĐại Dương (Tập đoàn đầu tư tài chính và xây dựng Đại Dương), có trụ sở đặttại Bắc Ninh. Tập đoàn này hoạt động trong lĩnh vực đầu tư bất động sản, xâydựng thủy điện, tư vấn tài chính...Ông Bình đã giữ chức Thành viên HĐQTMaritime Bank từ năm 2008-2012 đồng thời là Thành viên hội đồng thành viênkiêm TGĐ của Công ty TNHH Quản lý nợ và khai thác tài sản ngân hàng MaritimeBank.

Việc mua bán và thâu tóm làrất bình thường. Nhưng điều thu hút sự chú ý là những hoạt động này gần đâyluôn mang tính bất ngờ. Thông tin đến được với thị trường và tới các nhà đầutư thì mọi việc đã "đâu vào đấy" rồi.

Hơn thế, đa phần các vụ thâutóm gần đây diễn biến theo xu hướng "thù địch". Theo đó, bên thâu tóm tìmcách mua cho đủ số lượng cổ phần để khống chế toàn bộ các quyết định củadoanh nghiệp, nắm giữ quyền kiểm soát đối với doanh nghiệp đó mà không cầncó sự đồng ý của bên bán.

Các trường hợp STB, SJ1, DHT,Descon đều rơi vào tình trạng như vậy. và thực tế, tất cả đều rất khó đỡ. Hyhữu chỉ mới có DHT thoát khỏi hàm con cá mật khi người đứng đầu đã chiến đầuđến cùng không chỉ vì tài sản, quyền lợi mà cả danh dự và sự nghiệp của ông.Sau khi chiến thắng, DHT cũng mệt mỏi của DVD thì cung như toi hẳn, DN phásản và ông chủ đi tù.

Với các doanh nghiệp bị thâutóm, có trường hợp dù biết nhưng không thể phòng thủ do tiền cho hoạt độngkinh doanh còn không có, chưa nói tới việc bỏ tiền ra mua cổ phiếu để chốngđỡ. Mặc dù vậy, cũng có không ít doanh nghiệp có thực lực rất mạnh nhưng vẫnrơi vào tình trạng khốn đốn và phải chấp nhận lùi bước bởi rất nhiều đại giacó tiềm lực tài chính thực hiện việc mua gom cổ phiếu một cách không ai ngờtới.

Việc mua bán và thâu tóm đôikhi giống như trên phim, khi mà đối thủ vào thẳng phòng họp HĐQT và bất ngờtuyên bố: tôi mới là ông chủ của doanh nghiệp.

Hiện tượng này có thể sẽ còndiễn ra rầm rộ trong thời gian tới khi mà giá cổ phiếu vẫn đang ở mức thấpdo doanh nghiệp gặp khó khăn. Trên TTCK hiện đã có rất nhiều tin đồn về cácvụ thâu tóm như tại HBB, SBS, GMD...